Το γηρασμένο ηλεκτρικό δίκτυο της Ελλάδας και η ανεπαρκής συντήρησή του αναδεικνύονται, σύμφωνα με ρεπορτάζ του διεθνούς ειδησεογραφικού πρακτορείου Reuters, ως ο κύριος παράγοντας πίσω από πολλές από τις φονικές πυρκαγιές που ξέσπασαν φέτος το καλοκαίρι. Οι παραμελημένες υποδομές ηλεκτροδότησης φαίνεται πως τροφοδοτούν την καταστροφική δύναμη των πυρκαγιών, σε ένα σκηνικό που επιβαρύνεται από την κλιματική αλλαγή και τις υψηλές θερμοκρασίες.
Στο αναλυτικό ρεπορτάζ, το πρακτορείο αναφέρεται σε συγκεκριμένα περιστατικά και πορίσματα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, τα οποία συνδέουν το προβληματικό δίκτυο με πυρκαγιές που κατέκαψαν εκτεταμένες περιοχές.
Η φονική πυρκαγιά στην Κερατέα
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της πυρκαγιάς που ξέσπασε τον Αύγουστο κοντά στην Αθηναϊκή Ριβιέρα. Όπως επισημαίνει το Reuters, «όταν οι πυροσβέστες ερεύνησαν τα αίτια της φονικής πυρκαγιάς κοντά στην Αθηναϊκή Ριβιέρα τον Αύγουστο, βρήκαν έναν γνώριμο “ένοχο”: ένα χαλαρό καλώδιο ρεύματος, από το οποίο οι σπίθες μεταφέρθηκαν από τον άνεμο σε ξερά χόρτα, προκαλώντας την ταχύτατη εξάπλωση της φωτιάς».
Σύμφωνα με το πόρισμα, το συγκεκριμένο καλώδιο κοντά στην Κερατέα έφερε εμφανή σημάδια οξείδωσης και κακής συντήρησης. Μέσα σε λίγες ώρες, η φωτιά είχε στοιχίσει τη ζωή ενός ανθρώπου και είχε καταστρέψει 16 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης, πολύ κοντά σε τουριστικές παραλίες στο νότιο τμήμα της Αττικής. «Ήταν αστραπιαίο», δηλώνει στο Reuters ο κάτοικος Μανώλης Παλαιολούγκας, δείχνοντας προς τη μαυρισμένη γη που έμεινε πίσω από την καταστροφή.
Τα στοιχεία της Πυροσβεστικής για το φετινό καλοκαίρι
Η εικόνα που σκιαγραφείται είναι ανησυχητική. Προκαταρκτικά στοιχεία της Πυροσβεστικής δείχνουν ότι το προβληματικό ηλεκτρικό δίκτυο αποτέλεσε την κυριότερη αιτία μεγάλων πυρκαγιών το καλοκαίρι του 2024, ξεπερνώντας ακόμη και την αμέλεια ή την εμπρηστική δραστηριότητα. Από τις 41 μεγάλες φωτιές που διερευνήθηκαν, οι 15 φαίνεται πως ξεκίνησαν από βλάβες ή προβλήματα στο δίκτυο, καταστρέφοντας 51.000 στρέμματα.
Η αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια είναι εμφανής. Το Reuters τονίζει ότι η κατάσταση αυτή έρχεται μετά από μια δεκαετία υποεπενδύσεων στο δίκτυο, λόγω της οικονομικής κρίσης 2009-2018. Η έλλειψη πόρων για εκσυγχρονισμό και εντατική συντήρηση, σε συνδυασμό με τα ολοένα και θερμότερα καλοκαίρια εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, δημιουργεί έναν εκρηκτικό συνδυασμό, που μεταφράζεται σε ανθρώπινες απώλειες και δαπάνες δισεκατομμυρίων ευρώ για το Δημόσιο.
Η απάντηση του ΔΕΔΔΗΕ
Το δημοσίευμα φιλοξενεί και την τοποθέτηση του ΔΕΔΔΗΕ, ο οποίος υπερασπίζεται το έργο του, υπογραμμίζοντας ότι οι δαπάνες συντήρησης έχουν αυξηθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια – από 122 εκατομμύρια ευρώ το 2019 σε 165 εκατομμύρια ευρώ το 2024. Ο οργανισμός τονίζει πως έχει υλοποιήσει δράσεις αποψίλωσης, κλαδέματος και επιθεωρήσεων ασφαλείας, ενώ δίνεται προτεραιότητα στην υπόγεια καλωδίωση σε περιοχές υψηλού κινδύνου.
Παράλληλα, σημειώνεται ότι από το 2012 ο ΔΕΔΔΗΕ έχει καταδικαστεί μόλις σε τρεις περιπτώσεις σχετιζόμενες με πυρκαγιές, σε σύνολο περίπου 122.000 περιστατικών. Για το περιστατικό της Κερατέας, ο οργανισμός αρνείται οποιαδήποτε σύνδεση με το δίκτυό του, αναφέροντας ότι είχε προηγηθεί συντήρηση τον Μάιο, ενώ ο χώρος γύρω από τον στύλο είχε καθαριστεί, όπως προβλέπει η νομοθεσία.
Οι πολιτικές και τοπικές αντιδράσεις
Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι το πρόβλημα έχει τις ρίζες του στη δεκαετία της κρίσης. «Αυτό άφησε ένα τεράστιο κενό που πρέπει τώρα να καλύψουμε», δήλωσε στη Βουλή ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος.
Ωστόσο, οι τοπικές αρχές δείχνουν να χάνουν την υπομονή τους. Ο δήμαρχος Δημήτρης Παπαχρήστου, του οποίου οι παραλιακές περιοχές υπέστησαν σοβαρές ζημιές από τις φωτιές του Αυγούστου, προανήγγειλε νομικές κινήσεις κατά του ΔΕΔΔΗΕ για αμέλεια. «Ζούμε το ίδιο έργο κάθε χρόνο. Έχουμε φτάσει στα όριά μας», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η τεράστια πρόκληση του εκσυγχρονισμού
Το δίκτυο ηλεκτροδότησης της χώρας θεωρείται σήμερα γερασμένο, με περισσότερους από 4,5 εκατομμύρια στύλους, πολλοί εκ των οποίων βρίσκονται σε δασικές εκτάσεις – περιοχές που πλέον θεωρούνται «εστίες» πυρκαγιών. Στην Κερατέα, οι κάτοικοι παρατηρούν ότι τα καλώδια κρέμονται τόσο χαμηλά, που αστειεύονται λέγοντας πως μπορούν να τα χρησιμοποιούν ως απλώστρες.
Ο καθηγητής Παλαϊολόγου από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο υπογραμμίζει την ανάγκη απομάκρυνσης των καλωδίων από επικίνδυνες περιοχές ή την υπογειοποίησή τους όπου είναι εφικτό. Ο υφυπουργός Ενέργειας σημειώνει ότι σήμερα υπογειώνονται περίπου 1.800 χιλιόμετρα καλωδίων ετησίως. Με αυτόν τον ρυθμό, η πλήρης ολοκλήρωση του έργου μπορεί να χρειαστεί δεκαετίες. «Έχουμε ακόμη πολύ δρόμο μπροστά μας», δήλωσε στο Reuters.
Αδιαμφισβήτητα, η συζήτηση που ανοίγει το ρεπορτάζ του Reuters αναδεικνύει ένα διαχρονικό πρόβλημα που πλέον έχει εξελιχθεί σε ζήτημα δημόσιας ασφάλειας. Οι ελλείψεις στο ηλεκτρικό δίκτυο, οι καθυστερήσεις στον εκσυγχρονισμό του και η κλιματική επιβάρυνση δημιουργούν ένα εκρηκτικό μίγμα. Αν δεν υπάρξουν συντονισμένες επενδύσεις και δραστικά μέτρα, η Ελλάδα κινδυνεύει να βιώνει ξανά και ξανά το ίδιο τραγικό σενάριο: φωτιές που ξεκινούν από μια σπίθα και καταλήγουν σε εθνικές καταστροφές.
Δείτε εδώ το ρεπορτάζ του Reuters για την χώρα μας.
Δείτε επίσης:
