Το BBC αναλύει τις δραματικές εξελίξεις γύρω από τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, περιγράφοντας μια ιστορική καμπή για την Ισλαμική Δημοκρατία και μια στιγμή για την οποία το καθεστώς φέρεται να προετοιμαζόταν εδώ και χρόνια.
Οι πληροφορίες για τη μοίρα του Αλί Χαμενεΐ άρχισαν να διακινούνται από το πρωί του Σαββάτου, όταν η κατοικία του φέρεται να αποτέλεσε στόχο αεροπορικών επιθέσεων. Δορυφορικές εικόνες έδειξαν εκτεταμένες ζημιές, ενώ αρχικά ιρανικές πηγές υποστήριζαν ότι είχε μεταφερθεί σε ασφαλές σημείο.
Η κατάσταση περιπλέχθηκε όταν, παρά τις ανακοινώσεις ότι ο 86χρονος θρησκευτικός ηγέτης θα εμφανιζόταν στην κρατική τηλεόραση, η εμφάνιση δεν πραγματοποιήθηκε. Λίγο αργότερα, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε δημόσια πως «υπάρχουν πολλά σημάδια ότι ο ανώτατος ηγέτης δεν είναι πλέον στη ζωή».
Ακολούθησε καταιγισμός δημοσιευμάτων σε ισραηλινά και αμερικανικά μέσα, που επικαλούνταν ανώνυμες πηγές. Τελικά, λίγες ώρες μετά από ανάρτηση του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ιρανική κρατική τηλεόραση ανακοίνωσε επισήμως τον θάνατό του, κηρύσσοντας σαράντα ημέρες εθνικού πένθους.
Η διαδοχή και το σχέδιο «χωρίς κενό εξουσίας»
Σύμφωνα με την ανάλυση του BBC, οι ισχυροί κληρικοί και οι στρατιωτικοί της χώρας είχαν ήδη καταστρώσει σχέδιο για μια τέτοια εξέλιξη. Κατά τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου, όταν το Ισραήλ είχε πλήξει καίριους στόχους, η ηγεσία της Τεχεράνης είχε συνειδητοποιήσει ότι ακόμη και ο ανώτατος ηγέτης θα μπορούσε να βρεθεί στο στόχαστρο.
Ο Χαμενεΐ φέρεται να είχε δώσει εντολή στη Συνέλευση των Ειδικών – το σώμα των 88 ανώτερων κληρικών που είναι αρμόδιο για την επιλογή του διαδόχου – να βρίσκεται σε πλήρη ετοιμότητα. Δημοσιεύματα των The New York Times ανέφεραν ότι είχε καταρτίσει λίστα με τρεις πιθανούς διαδόχους, ώστε να αποφευχθεί κενό εξουσίας.
Σοκ, φόβος και πανηγυρισμοί
Το τέλος της 36χρονης ηγεμονίας του προκαλεί ισχυρούς τριγμούς στο καθεστώς. Ιδιαίτερα οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), που αποτελούν τον σκληρό πυρήνα ασφαλείας του συστήματος, καλούνται τώρα να διασφαλίσουν τη σταθερότητα.
Την ίδια ώρα, επαληθευμένα βίντεο καταγράφουν σκηνές τόσο πένθους όσο και πανηγυρισμών σε περιοχές της Τεχεράνης και του Καράτζ, αλλά και σε ιρανικές κοινότητες του εξωτερικού. Η κοινωνία εμφανίζεται βαθιά διχασμένη: για τους υποστηρικτές του ήταν «σύμβολο αντίστασης», για τους επικριτές του προσωποποίηση της καταστολής.
Μια αβέβαιη επόμενη ημέρα
Ο Χαμενεΐ κυβέρνησε με σιδηρά πυγμή, διατηρώντας σκληρή στάση απέναντι στη Δύση και εχθρική ρητορική απέναντι στο Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο ποιος θα τον διαδεχθεί, αλλά αν η αλλαγή στην κορυφή θα μπορούσε να σηματοδοτήσει και αλλαγή πορείας για το 47χρονο καθεστώς.
Σε μια περιοχή που ήδη φλέγεται, η επόμενη ημέρα στην Τεχεράνη ενδέχεται να καθορίσει όχι μόνο το μέλλον του Ιράν, αλλά και τις ισορροπίες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
*Φωτογραφία ΑΠΕ-ΜΠΕ
Δείτε επίσης:
- Ιράν: Υπό τον Πρόεδρο Πεζεσκιάν η μεταβατική εξουσία με σκληρό πρώτο μήνυμα
- Ηγετικό μήνυμα Παχλαβί: «Η Ισλαμική Δημοκρατία έφτασε στο τέλος της»
