Οι επιχειρήσεις στην Ισπανία εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχες για το ενδεχόμενο οικονομικών αντιποίνων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά τη ρήξη που προκλήθηκε στις σχέσεις των δύο χωρών λόγω της στάσης της Μαδρίτης στον πόλεμο κατά του Ιράν.
Η κρίση στις διατλαντικές σχέσεις ξέσπασε όταν ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ αρνήθηκε να επιτρέψει τη χρήση ισπανικών στρατιωτικών βάσεων από αμερικανικά αεροσκάφη για επιθέσεις εναντίον του Ιράν.
Η απόφαση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, οι οποίοι απείλησαν ακόμη και με πλήρη διακοπή εμπορικών σχέσεων με την Ισπανία.
Φόβοι για ενεργειακό πλήγμα
Παρότι μια τέτοια κίνηση δεν είναι εύκολη λόγω της κοινής αγοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι ισπανικές επιχειρήσεις προετοιμάζονται για το χειρότερο σενάριο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν βασικό ενεργειακό προμηθευτή της Ισπανίας. Περισσότερο από το 15% του πετρελαίου που εισήγαγε η χώρα πέρυσι προερχόταν από τις ΗΠΑ, ενώ τον περασμένο Ιανουάριο οι αμερικανικές εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου κάλυψαν περίπου το 44% των εισαγωγών LNG της χώρας.
Η πιθανότητα διακοπής αυτών των προμηθειών προκαλεί έντονη ανησυχία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές ενέργειας αυξάνονται λόγω της σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο.
Συναγερμός στη Χώρα των Βάσκων
Παρότι οι ΗΠΑ αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 5% των συνολικών ισπανικών εξαγωγών, ορισμένες περιοχές της χώρας θα επηρεάζονταν σημαντικά από ένα εμπορικό εμπάργκο.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένη θεωρείται η Χώρα των Βάσκων, μια από τις σημαντικότερες βιομηχανικές περιοχές της Ισπανίας.
Ο επικεφαλής διεθνών σχέσεων της περιφερειακής κυβέρνησης, Άντερ Καμπαγιέρο, δήλωσε ότι περίπου το 8% των εξαγωγών της περιοχής κατευθύνεται απευθείας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι μεγαλύτερες ανησυχίες αφορούν τους τομείς της ενέργειας, της αυτοκινητοβιομηχανίας, των εργαλειομηχανών, του χάλυβα και του αλουμινίου.
Ο πρόεδρος της περιοχής, Ιμανόλ Πραντάλες, συγκάλεσε μάλιστα έκτακτη συνεδρίαση της λεγόμενης «Ομάδας Βιομηχανικής Άμυνας», στην οποία συμμετέχουν κυβερνητικοί αξιωματούχοι, επιμελητήρια και επιχειρηματικοί φορείς.
Στόχος της ομάδας είναι ο συντονισμός μέτρων για την αντιμετώπιση πιθανών επιπτώσεων από την ένταση στις εμπορικές σχέσεις.
Οικονομικά όπλα της Ουάσινγκτον
Σύμφωνα με το POLITICO, οι ισπανικές επιχειρήσεις φοβούνται ότι ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ένα ευρύ φάσμα οικονομικών εργαλείων πίεσης.
Μέχρι σήμερα το πιο συνηθισμένο μέσο ήταν οι δασμοί, όμως η Ουάσινγκτον έχει επίσης χρησιμοποιήσει κυρώσεις, περιορισμούς πρόσβασης στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και ακόμη και αποκλεισμό από τη χρήση του δολαρίου.
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι οι οικονομικές κυρώσεις και οι περιορισμοί πρόσβασης στο δολάριο αποτελούν εργαλεία που επιτρέπουν στις ΗΠΑ να επηρεάζουν άλλες χώρες «χωρίς να ρίχνουν ούτε μία σφαίρα».
Ανησυχία στον τραπεζικό τομέα
Οι εξελίξεις προκαλούν ανησυχία και στις τράπεζες.
Η μεγαλύτερη ισπανική τράπεζα, Banco Santander, συμφώνησε πρόσφατα να εξαγοράσει την αμερικανική Webster Financial Corporation έναντι 12,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η συμφωνία θα μπορούσε να καταστήσει τη Santander μία από τις δέκα μεγαλύτερες τράπεζες λιανικής και εμπορικής τραπεζικής στις ΗΠΑ.
Ωστόσο, μια σοβαρή επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Μαδρίτης θα μπορούσε να δυσκολέψει την εξασφάλιση των απαραίτητων εγκρίσεων από τις αμερικανικές ρυθμιστικές αρχές.
Η εκτελεστική πρόεδρος της τράπεζας, Άνα Μποτίν, επιχείρησε να καθησυχάσει τους επενδυτές, υποστηρίζοντας ότι η κατάσταση είναι «εξαιρετική αλλά προσωρινή» και ότι οι εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών παραμένουν ισχυρές.
Μπλόφα ή πραγματική απειλή;
Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι οι απειλές του Τραμπ ίσως δεν υλοποιηθούν τελικά.
Στις αγορές υπάρχει μάλιστα ένας όρος – το λεγόμενο «TACO» (Trump Always Chickens Out) – που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την τάση του Αμερικανού προέδρου να υποχωρεί όταν το οικονομικό κόστος μιας σύγκρουσης γίνεται πολύ υψηλό.
Ο οικονομολόγος Χοσέ Μανουέλ Κοράλες εκτιμά ότι η σκληρή στάση της ισπανικής κυβέρνησης μπορεί τελικά να αποδειχθεί πολιτικά αποτελεσματική.
Ωστόσο προειδοποίησε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ήδη επηρεάζει την ισπανική οικονομία. Παρότι η χώρα κατέγραψε ανάπτυξη 2,8% το 2025 και αναμένεται να ξεπεράσει το 2% και φέτος, η παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να προκαλέσει άνοδο του πληθωρισμού και να επιβαρύνει σημαντικά την οικονομία.
Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, «ενδέχεται να βρισκόμαστε μπροστά σε μια κρίση με σοβαρές συνέπειες όχι μόνο για την Ευρώπη αλλά και για την παγκόσμια οικονομία».
Δείτε επίσης:
- Σάντσεθ: «Παράνομη η επέμβαση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν»
- Τραμπ: «Δεν με ενδιαφέρουν οι διαπραγματεύσεις – Θα καταστρέψουμε πλήρως το καθεστώς»
- Μοτζάμπα Χαμενεΐ: Ο σκληροπυρηνικός διάδοχος του πατέρα του με περιουσία εκατοντάδων εκατομμυρίων στο Λονδίνο
