Ανησυχία προκαλούν στην ελληνική αγορά οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, κυρίως ως προς το ενδεχόμενο νέων ανατιμήσεων στην ενέργεια και σε βασικά αγαθά. Παρά τις διεθνείς αναταράξεις, η ελληνική οικονομία εμφανίζεται σήμερα πιο προετοιμασμένη σε σχέση με προηγούμενες κρίσεις, ενώ η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε παρεμβάσεις με στόχο να περιοριστεί η επιβάρυνση για τα νοικοκυριά.
Στο πλαίσιο αυτό ενεργοποιήθηκε πλαφόν στα περιθώρια κέρδους για βασικά είδη διαβίωσης και καύσιμα, μέσω πράξης νομοθετικού περιεχομένου. Το μέτρο στοχεύει στην αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας και θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου, οπότε και θα επανεξεταστεί.
Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος τόνισε ότι οι διεθνείς εξελίξεις εντείνουν τις πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και αυξάνουν τον κίνδυνο πληθωριστικών πιέσεων. Όπως ανέφερε, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί περίπου 1.500 έλεγχοι σε πρατήρια καυσίμων, ενώ τα πρόστιμα για παραβάσεις μπορούν να φτάσουν έως και τα 5 εκατομμύρια ευρώ.
Η στάση των σούπερ μάρκετ
Από την πλευρά της αγοράς, η Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας υποστηρίζει ότι ο κλάδος παραμένει προσηλωμένος στη συγκράτηση των τιμών, ιδιαίτερα σε περιόδους διεθνούς αβεβαιότητας.
Σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών, ο μέσος πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε στο 1,29% το 2025, ποσοστό που θεωρείται χαμηλό για τα δεδομένα της περιόδου. Όπως επισημαίνεται, ο ανταγωνισμός και η ομαλή λειτουργία της αγοράς συμβάλλουν στη συγκράτηση των τιμών προς όφελος των καταναλωτών.
Οι επιπτώσεις στην ενέργεια και στα τρόφιμα
Ο καθηγητής του Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Γεώργιος Μπάλτας εξηγεί ότι, παρότι η Ελλάδα δεν εισάγει καύσιμα από το Ιράν, η τιμολόγηση του πετρελαίου και του φυσικού αερίου γίνεται στις διεθνείς αγορές.
Έτσι, οποιαδήποτε διαταραχή σε στρατηγικά σημεία του παγκόσμιου δικτύου εφοδιασμού επηρεάζει άμεσα τις τιμές. Οι πρώτες επιπτώσεις αναμένεται να φανούν στα καύσιμα, ενώ οι αυξήσεις στα τρόφιμα συνήθως εμφανίζονται με καθυστέρηση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η κρίση μεταδίδεται στις αγορές τροφίμων μέσω τριών βασικών παραγόντων: του αυξημένου μεταφορικού κόστους, του υψηλότερου ενεργειακού κόστους και της ανόδου των τιμών σε λιπάσματα και άλλες αγροτικές εισροές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο ψυχολογικός παράγοντας, ο οποίος μπορεί να εντείνει τις οικονομικές επιπτώσεις μιας διεθνούς κρίσης. Η ανησυχία για πιθανές ελλείψεις ή μεγάλες ανατιμήσεις ενδέχεται να οδηγήσει καταναλωτές σε προληπτικές αγορές, ενώ η γενικότερη αβεβαιότητα μπορεί να περιορίσει την κατανάλωση και να οδηγήσει επιχειρήσεις σε πιο επιφυλακτικές κινήσεις, όπως η αναστολή επενδύσεων.
Το νέο προφίλ του Έλληνα καταναλωτή
Τα τελευταία χρόνια, η ακρίβεια έχει ήδη αλλάξει τις αγοραστικές συνήθειες των ελληνικών νοικοκυριών. Οι καταναλωτές εμφανίζονται πλέον πιο προσεκτικοί στις δαπάνες τους, συγκρίνουν τιμές, αναζητούν προσφορές και στρέφονται συχνότερα σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.
Σύμφωνα με έρευνα της Circana, μόλις ένας στους πέντε καταναλωτές δηλώνει ότι αισθάνεται οικονομικά ασφαλής, ενώ σημαντικό ποσοστό νοικοκυριών δυσκολεύεται να καλύψει τις μηνιαίες υποχρεώσεις του.
Παράλληλα, το 60% των καταναλωτών αγοράζει προϊόντα κυρίως όταν βρίσκονται σε προσφορά, ενώ το 57% έχει περιορίσει τις αγορές μη αναγκαίων αγαθών. Η τάση αυτή διαμορφώνει ένα νέο περιβάλλον στη λιανική αγορά, όπου η σχέση ποιότητας-τιμής και οι οικονομικές επιλογές αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Δείτε επίσης:
- Σε «τροχιά» εκτόξευσης τα καύσιμα – Προ των πυλών τα 2 ευρώ στην Αθήνα
- Πλαφόν: Αυτά είναι τα 61 προϊόντα που μπαίνουν σε περιορισμό κέρδους
