Τετάρτη 23/6/2021

Γερμανορωσικός άξονας και ΗΠΑ

Η επίσκεψη της καγκελαρίου Μέρκελ στη Μόσχα -η πρώτη έπειτα από πέντε χρόνια- ήταν επιτυχής και πολύ πιο σημαντική από την προηγούμενη, όταν η προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία είχε επηρεάσει αρνητικά τις σχέσεις των δύο χωρών.

  • Από τον Μιχάλη Ψύλο

Από γερμανικής πλευράς οι συνομιλίες ΜέρκελΠούτιν αφορούσαν ένα πράγμα: την προετοιμασία μιας διεθνούς διάσκεψης στο Βερολίνο για την ειρήνευση στη Λιβύη και τον τερματισμό του εμφυλίου πολέμου.

Η γερμανική αυτή πρωτοβουλία χρειάζεται, φυσικά, τη στήριξη της Μόσχας, επειδή η Ρωσία έχει κάποια επιρροή στη Λιβύη, καθώς υποστηρίζει ένα από τα δύο αντιμαχόμενα στρατόπεδα με επικεφαλής τον πολέμαρχο Χαφτάρ.

Ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν διαβέβαιωσε τη Μέρκελ ότι θα στηρίξει αυτή τη γερμανική πρωτοβουλία. Η λιβυκή κρίση ήταν βέβαια μόνο ένα κομμάτι του γεωπολιτικού παζλ που φαίνεται να συνδιαμορφώνουν Βερολίνο και Μόσχα. «Για τους Γερμανούς η Ρωσία μπορεί να είναι εταίρος στις φιλοδοξίες που το Βερολίνο αναπτύσσει ολοένα περισσότερο στην εξωτερική πολιτική» γράφει η εφημερίδα «Ζιντόιτσε» του Μονάχου.

Άλλωστε, ο λόγος του Πούτιν έχει στρατιωτικό βάρος στη Μέση Ανατολή -κάτι που δεν διαθέτει η Γερμανία-, ένα ειδικό βάρος που επιβεβαιώθηκε από τη στιγμή που τα ρωσικά στρατεύματα όχι μόνο έσωσαν τον Σύρο πρόεδρο Μπασάρ αλ Ασαντ, αλλά και τον ανέδειξαν νικητή στον εμφύλιο πόλεμο που είχε ξεσπάσει από το 2011.

Αλλά και στη νέα κρίση με το Ιράν η Μέρκελ και ο Πούτιν συμφώνησαν να στηρίξουν τη Συμφωνία της Βιένης του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, από την οποία αποδεσμεύτηκε το 2018 ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ.

«Φαίνεται σαν να δημιουργείται ένας νέος άξονας Βερολίνου – Μόσχας» γράφει η εφημερίδα του Μονάχου, προσθέτοντας πάντως ότι «εξακολουθεί να είναι μια πολύ εύθραυστη συμμαχία». Ο άξονας αυτός μπορεί πάντως να διαμορφωθεί στηριζόμενος σε δύο πυλώνες:

Τη συμμαχία των δύο χωρών στον ενεργειακό τομέα και τη διαφαινόμενη αποδυνάμωση του παγκόσμιου ηγεμονικού ρόλου των Ηνωμένων Πολιτειών. Στη συνάντηση της Μόσχας επιβεβαιώθηκε άλλωστε ότι, παρά τις αντιδράσεις και τις απειλές για κυρώσεις από την πλευρά της Ουάσινγκτον, ο αγωγός Nord Stream 2, που θα μεταφέρει ρωσικό φυσικό αέριο στη Γερμανία μέσω της Βαλτικής, θα λειτουργήσει κανονικά το αργότερο έως το πρώτο τρίμηνο του 2021. Η Ουάσινγκτον βλέπει τον Nord Stream 2 ως απειλή για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και έχει προειδοποιήσει με διεθνείς κυρώσεις εναντίον εταιριών που κατασκευάζουν σωλήνες για τον αγωγό.

Είναι ενδεικτικό ότι η Μέρκελ καταδίκασε αυτές τις κυρώσεις, αν και με ήπια διατύπωση («όχι σωστές»), και χαρακτήρισε τον αγωγό «ουσιαστικά οικονομικό σχέδιο» που «νομιμοποιήθηκε και από τη νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία». Ο γερμανικός «τσαμπουκάς» -κάτι αδιανόητο πριν από χρόνια- αντανακλά το γεγονός ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θεωρούνται πλέον ο κολοσσός που ηγεμονεύει τον κόσμο» γράφει το αμερικανικό περιοδικό «Foreign Affaire».

Η Κίνα και άλλες αναδυόμενες δυνάμεις αμφισβητούν όλο και περισσότερο την ηγεμονία των ΗΠΑ σε διάφορους τομείς – μια στροφή που αναγνωρίζεται από τους απλούς πολίτες, καθώς και από τους διαμορφωτές της παγκόσμιας πολιτικής και τους αναλυτές. Έρευνα του αμερικανικού ινστιτούτου Pew το 2018 σε 25 χώρες έδειξε κατά μέσο όρο ότι το 70% των πολιτών πιστεύει ότι η Κίνα παίζει σημαντικότερο ρόλο στις παγκόσμιες υποθέσεις σε σχέση με πριν από 10 χρόνια. Μόνο το 31% βλέπει το ίδιο για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Άλλη έρευνα του ίδιου ινστιτούτου το 2015 σε 40 χώρες έδειξε ότι το 48% των ερωτηθέντων κατά μέσο όρο εκτιμά ότι η Κίνα θα αντικαταστήσει κάποια μέρα -ή έχει ήδη αντικαταστήσει- τις Ηνωμένες Πολιτείες ως την κορυφαία υπερδύναμη, ενώ μόνο το 35% πιστεύει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παραμείνουν στην κορυφή.

Στο μυαλό πολλών η αμερικανική υπερδύναμη έχει γίνει μια φθίνουσα δύναμη» γράφει το αμερικανικό περιοδικό, τονίζοντας μάλιστα ότι «τα τρία πρώτα χρόνια της προεδρίας Τραμπ η μείωση των ευνοϊκών απόψεων για την αμερικανική ηγεμονία συνοδεύτηκε από την αίσθηση ότι η δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών για παγκόσμια ηγεσία μειώνεται. Πολλοί άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πιστεύουν ότι υπό την ηγεσία Τραμπ η Αμερική αποσύρεται συνεχώς από έναν ενεργό ρόλο στις παγκόσμιες υποθέσεις και δημιουργούν μάλιστα εμπόδια μεταξύ της Ουάσινγκτον και του υπόλοιπου κόσμου».

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΟ APP ΤΟΥ NEWSBREAK

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ