Μέρος 3ο
Μετά τον κλάδο των αναψυκτικών, η έρευνα της «δημοκρατίας», που ξεκίνησε να δημοσιεύεται την περασμένη Τρίτη, στράφηκε στον κλάδο της εμφιάλωσης νερού, προκειμένου να διερευνηθεί εάν οι εταιρίες διαθέτουν αντίστοιχα «άδεια εμπορίας πόσιμου νερού» κι αν καταβάλλουν τα σχετικά δικαιώματα στους δήμους.
- Από τη Μαρία Παναγιώτου
Και η αλήθεια είναι ότι ο συγκεκριμένος κλάδος εμφανίζει μεγαλύτερη συμμόρφωση στη νομοθεσία και τακτοποιεί σε μεγαλύτερη κλίμακα τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από αυτήν.
Υπενθυμίζουμε πως, σύμφωνα με τη νομοθεσία, η συγκεκριμένη άδεια χορηγείται στις βιομηχανίες που εμφιαλώνουν νερά ή/και παράγουν χυμούς και αναψυκτικά από τον δήμο στον οποίο βρίσκεται η παραγωγική μονάδα τους, ανεξάρτητα από το ποια είναι η πηγή υδροδότησης (γεώτρηση, εταιρία ύδρευσης, πηγή κ.λπ.) και από το αν η πηγή αυτή ανήκει στον δήμο. Απλά, εάν ανήκει στον δήμο, του δίνεται το δικαίωμα να καθορίζει και το ύψος του δικαιώματος επί των πωλήσεων. Διαφορετικά, τα δικαιώματα προσδιορίζονται ειδικά για το νερό από 3 έως 5 τοις χιλίοις επί των πωλήσεων των εταιριών. Αποδίδονται, όμως, και πάλι στον δήμο.
Τις προηγούμενες μέρες αποκαλύψαμε πως η εταιρία που «σέρνει» τον χορό στα διαφυγόντα κέρδη στον κλάδο των αναψυκτικών είναι ο πολυεθνικός κολοσσός Coca-Cola, ο οποίος ελέγχει πάνω από το 60% της αγοράς. Επίσης, δεν έγινε δυνατόν να ανακαλύψουμε άδεια εμπορίας για την Ολυμπιακή Ζυθοποιία, που κυκλοφορεί και αναψυκτικά εκτός από μπίρες, ούτε τακτοποίηση των δικαιωμάτων. Το ίδιο ακριβώς συνέβη και με την ελληνική εταιρία IBIS A.E., που παράγει το αναψυκτικό Frutop.
Επιβεβαίωση από την Coca-Cola
Μάλιστα, μόλις χθες, δεύτερη ημέρα δημοσίευσης της έρευνάς μας, λάβαμε τελικά κάποιες απαντήσεις από την Coca-Cola, που επιβεβαίωσαν απόλυτα το ρεπορτάζ μας, αφού η εταιρία δεν πληρώνει δικαιώματα, όπως οφείλει, στον Δήμο Τανάγρας, όπου έχει μια τεράστια μονάδα παραγωγής αναψυκτικών.
Τα δικαιώματα αυτά μαζί με τα πρόστιμα μπορεί να φτάνουν πλέον σε πολλά εκατομμύρια ευρώ. Για το θέμα η Coca-Cola απάντησε: «Ως προς το εργοστάσιο του Σχηματαρίου, στο οποίο γίνεται ειδική μνεία, το νερό που προμηθευόμαστε από την ΕΥΔΑΠ δεν είναι έτοιμο προς χρήση πόσιμο νερό, στο οποίο αναφέρεται η συγκεκριμένη νομοθεσία, και ως εκ τούτου δεν εμπίπτει στις σχετικές διατάξεις. Πρόκειται για νερό που, αφού το προμηθευτούμε από την ΕΥΔΑΠ, στη συνέχεια υποβάλλεται, μέσα στην εγκατάστασή μας, σε πολλαπλά στάδια διύλισης και επεξεργασίας, ώστε να διασφαλίζουμε τις υψηλές απαιτήσεις ασφάλειας και ποιότητας που τηρούμε για τα προϊόντα μας».
Βεβαίως, η νομοθεσία αφορά όλες τις βιομηχανίες αναψυκτικών, ανεξάρτητα από την πηγή υδροληψίας, αφού πρόκειται για τέλος «εμπορίας» νερού. Και βεβαίως της ΕΥΔΑΠ είναι πόσιμο, ανεξάρτητα από το αν χρειάζεται επεξεργασία από τη βιομηχανία, όπως χρειάζεται και για τη δημιουργία επιτραπέζιου νερού. Κι άλλες εταιρίες που παίρνουν για παράδειγμα νερό από άλλα δίκτυα ή γεώτρηση χρειάζεται να το επεξεργαστούν για να κάνουν στη συνέχεια προσμίξεις και να δημιουργήσουν αναψυκτικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να πληρώνουν δικαιώματα «εμπορίας». Και οι περισσότερες από αυτές… πληρώνουν.
Οι εταιρίες εμφιάλωσης νερού για τις οποίες καταφέραμε να βρούμε στοιχεία
Εκτός από τα αναψυκτικά, η εταιρία Coca-Cola Τρία Εψιλον έδωσε απαντήσεις και για το νερό ΑΥΡΑ, το οποίο εμφιαλώνει. Δήλωσε πως για το συγκεκριμένο προϊόν έχει τη σχετική άδεια και τα «τέλη καταβάλλονται ανά τρίμηνο στον Δήμο Αιγιαλείας». Από τον Δήμο Αιγιαλείας, ωστόσο, δεν πήραμε κάποια απάντηση.
- Από την εταιρία ΧΗΤΟΣ ΑΒΕΕ, η οποία εμφιαλώνει το νερό Ζαγόρι, δεν λάβαμε απαντήσεις στις ερωτήσεις που στείλαμε, παρά το γεγονός ότι μιλήσαμε τηλεφωνικά με την υπεύθυνη Επικοινωνίας της. Ο γενικός γραμματέας του Δήμου Ιωαννιτών, όμως, μας ενημέρωσε μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας ότι η εταιρία διαθέτει άδεια και καταβάλλει τα αναλογούντα με τις πωλήσεις της δικαιώματα.
- Απάντηση λάβαμε και από την εταιρία ΜΕΝΤΕΚΙΔΗΣ Α.Ε., που εμφιαλώνει το νερό Διός, στην οποία ανέφερε: «Σας ενημερώνουμε πως η εταιρία μας διαθέτει όλες τις προβλεπόμενες για τη λειτουργία της άδειες, τηρώντας όλα όσα ορίζει η νομοθεσία». Ο Δήμος Δίου-Ολύμπου, όπου εμφιαλώνεται το νερό της ΜΕΝΤΕΚΙΔΗΣ Α.Ε., επιβεβαίωσε όσα ανέφερε η εταιρία.
- Παράλληλα και η εταιρία ΘΕΟΝΗ, που έχει το ομότιτλο προϊόν, ανταποκρίθηκε στο αίτημά μας, απαντώντας πως «η εταιρία μας ζήτησε και έλαβε άδεια εμπορίας από το οικείο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Μουζακίου Ν. Καρδίτσας, κατ’ εφαρμογή των προβλέψεων της παρ. 1 του ως άνω άρθ. 12. Σύμφωνα με αυτό, δεν απαιτείται η από μέρους μας υποβολή νέων αιτήσεων για χορήγηση άδειας εμπορίας, αφού η ήδη χορηγηθείσα άδεια εμπορίας από τον οικείο Δήμο Μουζακίου ισχύει εν προκειμένω για χρονικό διάστημα ισόχρονο της υπ’ αριθμόν 213723/13.10.2021 Απόφασης Εγκρισης Περιβαλλοντικών Ορων (ΑΕΠΟ), διάρκειας 15 ετών». Αλλά και πως πληρώνει τα σχετικά δικαιώματα «ανελλιπώς, όπως ορίζεται από τον νόμο». Ο Δήμος Μουζακίου, από την άλλη, μας πληροφόρησε πως η εταιρία έχει άδεια, αλλά βρίσκονται σε διαμάχη για το ύψος του σχετικού δικαιώματος. Η πηγή υδροληψίας της ΘΕΟΝΗ είναι η πηγή Γκούρα, η οποία ανήκει στον δήμο, επομένως η δημοτική Αρχή μπορεί να προσδιορίσει το ύψος των δικαιωμάτων.
- Πληροφορίες λάβαμε και για την εταιρία ΝΑΤΟΥΡΑ ΕΜΦΙΑΛΩΤΙΚΗ Α.Ε., που βρίσκεται στον Δήμο Σικυωνίων. Η εταιρία μάς απάντησε ότι διαθέτει άδεια και αποδίδει τα δικαιώματα, γεγονός που επιβεβαιώθηκε από τον δήμο.
- Αν και δεν λάβαμε απαντήσεις από την εταιρία ΝΕΡΑ ΚΡΗΤΗΣ ΑΒΒΕ, μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε από τον Δήμο Χανίων ότι διαθέτει άδεια και από τη Διεύθυνση Εσόδων ότι καταβάλλονται τα δικαιώματα.
- Για την Ηπειρωτική Βιομηχανία Εμφιαλώσεων Α.Ε., που εμφιαλώνει το νερό Βίκος, λάβαμε απάντηση τόσο από την εταιρία όσο και από τους Δήμους Πωγωνίου και Ιωαννιτών. Η εταιρία ανέφερε πως διαθέτει άδεια εμπορίας και από τους δύο δήμους και πως «αποδίδει τέλη». Τις πληροφορίες της εταιρίας επιβεβαίωσε και ο δήμαρχος Πωγωνίου, Κωνσταντίνος Καψάλης, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαμε μαζί του, αλλά και ο γενικός γραμματέας του Δήμου Ιωαννιτών.
- Οφείλουμε ακόμη να επισημάνουμε πως άδεια εμπορίας διαθέτει και η εταιρία NESTLE ΕΛΛΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε., η οποία εμφιαλώνει το νερό Κορπή. Σύμφωνα, μάλιστα με τα στοιχεία που έχουμε, η άδεια ανανεώθηκε τον περασμένο Μάρτιο.
Η εταιρία εμφιάλωσης νερού για την οποία δεν καταφέραμε να βρούμε στοιχεία
Η εταιρία Agrifreda ABEE, που εμφιαλώνει το νερό Δροσιά, δεν απάντησε στα ερωτήματά μας, ούτε ο Δήμος Εδεσσας, στον οποίο τα στείλαμε επίσης γραπτώς, και, όπως μας ενημέρωσαν, πήραν αριθμό πρωτοκόλλου.
Μετά τη δημοσίευση είναι πιθανόν να αποκαλυφθούν περισσότερα στοιχεία. Αναμένουμε με ενδιαφέρον τις εξελίξεις συνολικά, καθώς το θέμα, είτε αφορά το νερό είτε τα αναψυκτικά, εγείρει και ποινικές ευθύνες με βάση τον νόμο.
