Με λαμπρότητα, συγκίνηση και εθνική υπερηφάνεια, η Θεσσαλονίκη τιμά σήμερα, 26 Οκτωβρίου, τον Πολιούχο και Προστάτη της, Άγιο Δημήτριο, αλλά και την 113η επέτειο της απελευθέρωσής της από τον οθωμανικό ζυγό το 1912.
Ο Άγιος Δημήτριος, ο Μυροβλύτης, γεννημένος το 280 μ.Χ., υπήρξε σύμβολο πίστης, θάρρους και αυτοθυσίας. Μαρτύρησε το 306 μ.Χ. από διαταγή του αυτοκράτορα Γαλέριου, στο σημείο όπου σήμερα βρίσκεται η κρύπτη του στον ομώνυμο ναό, την καρδιά της πνευματικής ζωής της πόλης.
Η Ορθόδοξη Παράδοση τον θεωρεί θαυματουργό προστάτη της Θεσσαλονίκης, συνδέοντάς τον με την υπεράσπιση και τη σωτηρία της πόλης από εχθρικές επιδρομές και πολιορκίες. Και δεν είναι τυχαίο ότι η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης συνέπεσε με τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου, στις 26 Οκτωβρίου 1912 — μια μέρα που έμελλε να γραφτεί με χρυσά γράμματα στην ελληνική ιστορία.
Η νύχτα της ελευθερίας – Πώς παραδόθηκε η Θεσσαλονίκη στους Έλληνες
Τον Οκτώβριο του 1912, οι ελληνικές δυνάμεις, μετά από ηρωικές μάχες στα Γιαννιτσά, περικύκλωσαν τη Θεσσαλονίκη. Ο αρχιστράτηγος του τουρκικού στρατού, Χασάν Ταχσίν Πασάς, αναγκάστηκε να υπογράψει την παράδοση της πόλης το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου, ανήμερα του Αγίου Δημητρίου.
Το Πρωτόκολλο Παράδοσης υπογράφηκε από τους εκπροσώπους του Ελληνικού Στρατού, Βίκτωρα Δούσμανη και Ιωάννη Μεταξά, και προέβλεπε:
«Ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης παραδίδεται εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Στρατὸν μέχρι τῆς συνομολογήσεως τῆς εἰρήνης».
Περισσότεροι από 26.000 Τούρκοι στρατιώτες και αξιωματικοί παραδόθηκαν, ενώ ο Ελληνικός Στρατός κατέλαβε 70 πυροβόλα, 30 πολυβόλα, 1.200 ίππους και άφθονο πολεμικό υλικό.
Στις 27 Οκτωβρίου 1912, οι πρώτες ελληνικές μονάδες —το Απόσπασμα Ευζώνων Κωνσταντινόπουλου— μπήκαν θριαμβευτικά στη Θεσσαλονίκη, ανάμεσα σε ζητωκραυγές, δάκρυα και σημαίες που κυμάτιζαν παντού.
Ο διάδοχος Κωνσταντίνος και ο βασιλιάς Γεώργιος στη λευτερωμένη πόλη
Στις 28 Οκτωβρίου, ο διάδοχος του θρόνου και αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος εισήλθε στη Θεσσαλονίκη επικεφαλής της Ι Μεραρχίας, ενώ πλήθη λαού πλημμύρισαν τους δρόμους μέσα στη βροχή για να τον υποδεχτούν.
Την επόμενη ημέρα, 29 Οκτωβρίου, ο βασιλιάς Γεώργιος Α’ έφτασε στην πόλη και ύψωσε την γαλανόλευκη στον Λευκό Πύργο, υπό τους ήχους 21 κανονιοβολισμών — το σύμβολο ότι η Μακεδονία ήταν ξανά ελεύθερη.
Το Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων στο Τόψιν – Μαρτυρία Ελευθερίας
Στο Τόψιν (σημερινή Γέφυρα Χαλκηδόνος), όπου υπογράφηκε η παράδοση της Θεσσαλονίκης, λειτουργεί σήμερα το Στρατιωτικό Μουσείο Βαλκανικών Πολέμων, φιλοξενώντας πολεμικά κειμήλια, στολές, όπλα και αναμνήσεις ηρώων που πολέμησαν για την ελευθερία.
Στον προαύλιο χώρο βρίσκεται το ταφικό μνημείο του Χασάν Ταχσίν Πασά, του ανθρώπου που παρέδωσε την πόλη με τιμή και αξιοπρέπεια, αποτρέποντας μια αιματηρή καταστροφή.
Η Θεσσαλονίκη σήμερα – Πόλη Αγίου και Ελευθερίας
Σήμερα, 113 χρόνια μετά, η Θεσσαλονίκη υψώνει τη σημαία της πίστης και της ελευθερίας. Οι καμπάνες του Αγίου Δημητρίου χτυπούν πανηγυρικά, ενώ πλήθος πιστών κατακλύζει το Ναό για να τιμήσει τον Άγιο και να θυμηθεί τους ήρωες που την απελευθέρωσαν.
Η πόλη του Θερμαϊκού, πόλη του Αγίου Δημητρίου, πόλη της Ελευθερίας, στέκεται περήφανη, κοιτώντας την ιστορία της με δέος και το μέλλον της με ελπίδα.
*Φωτογραφία ΑΠΕ-ΜΠΕ
Δείτε επίσης:
- Πρέβεζα: 113 Χρόνια Ελευθερίας – Τιμούν με λαμπρότητα τους Ήρωες της Απελευθέρωσης
- Θεσσαλονίκη: Ανήλικες κατήγγειλαν αλλοδαπούς για σεξουαλική επίθεση
