Η ατμοσφαιρική ρύπανση παραμένει μια αθόρυβη, αλλά εξαιρετικά σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, και η Δυτική Αττική βρίσκεται, δυστυχώς, στο επίκεντρο του προβλήματος. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η περιοχή κινείται σε μια ιδιαίτερα ανησυχητική τροχιά, με τους ρύπους να ξεπερνούν κατά πολύ τα ασφαλή όρια που θέτουν οι διεθνείς οργανισμοί.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της IQAir για την ποιότητα του αέρα, η οποία ανέλυσε δεδομένα από 9.446 πόλεις παγκοσμίως, μόλις το 14% των πόλεων πληροί τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Για τη Δυτική Αττική, τα νέα είναι δυσάρεστα: η ετήσια τιμή-οδηγός του ΠΟΥ για τα επικίνδυνα μικροσωματίδια PM2.5 (τα οποία δεν πρέπει να ξεπερνούν τα 5 μg/m³) παραβιάζεται συστηματικά.
Η ανησυχητική εικόνα σε Ελευσίνα και Άνω Λιόσια
Η περιοχή, με το βεβαρημένο βιομηχανικό και κυκλοφοριακό της προφίλ, καταγράφει τιμές που απέχουν πολύ από το να θεωρηθούν ασφαλείς:
- Άνω Λιόσια: Καταγράφουν μέσο όρο 12,1 μg/m³, επίπεδο υπερδιπλάσιο από τη σύσταση του ΠΟΥ.
- Ελευσίνα: Βρίσκεται ακριβώς πίσω από την πρώτη δεκάδα των πιο ρυπογόνων περιοχών της χώρας, με ετήσιο μέσο όρο 10,6 μg/m³.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της επιβάρυνσης, το κέντρο της Αθήνας (που θεωρείται εξαιρετικά κορεσμένο) βρίσκεται στα 14,7 μg/m³, τοποθετώντας τις πόλεις της Δυτικής Αττικής σε απόσταση αναπνοής από τα πλέον μολυσμένα σημεία της πρωτεύουσας.
Γιατί είναι επικίνδυνα τα PM2.5;
Τα PM2.5 είναι εξαιρετικά μικρά αιωρούμενα σωματίδια. Το ελάχιστο μέγεθός τους είναι αυτό που τα καθιστά φονικά, καθώς μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στους πνεύμονες και να περάσουν απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος. Η μακροχρόνια έκθεση σε αυτά συνδέεται άμεσα με:
- Αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων.
- Εγκεφαλικά επεισόδια.
- Χρόνιες πνευμονοπάθειες και καρκίνο του πνεύμονα.
Η «πίεση» από τη βιομηχανική δραστηριότητα
Το πρόβλημα της ρύπανσης στη Δυτική Αττική δεν είναι μονοδιάστατο. Εντείνεται από τη συγκέντρωση εγκαταστάσεων υψηλού ρίσκου (καθεστώς SEVESO), οι οποίες διαχειρίζονται τεράστιες ποσότητες καυσίμων και τοξικών ουσιών. Η συνύπαρξη αυτών των μονάδων με τον αστικό ιστό -σχολεία δίπλα σε δεξαμενές και σπίτια δίπλα σε βιομηχανίες- δημιουργεί ένα αίσθημα ανασφάλειας στους κατοίκους. Ένα πιθανό ατύχημα σε τέτοιες εγκαταστάσεις θα μπορούσε να προκαλέσει ντόμινο εκρήξεων ή διαρροών, επιβαρύνοντας ανεπανόρθωτα το ήδη καταπονημένο περιβάλλον.
Οι αιτίες της επιβάρυνσης
Η ρύπανση κορυφώνεται τους χειμερινούς μήνες λόγω της οικιακής θέρμανσης (καύση ξύλου) και των θερμοκρασιακών αναστροφών που «φυλακίζουν» τους ρύπους στο έδαφος. Σε αυτούς τους παράγοντες προστίθενται:
- Η συνεχής κυκλοφορία βαρέων οχημάτων.
- Η έντονη βιομηχανική δραστηριότητα στο Θριάσιο Πεδίο.
- Η ναυτιλία στον κόλπο της Ελευσίνας.
Οι κάτοικοι της Δυτικής Αττικής βρίσκονται αντιμέτωποι με μια ιδιότυπη ανισότητα, βιώνοντας μια «κανονικότητα» φόβου και ρύπανσης που απαιτεί άμεση πολιτική και κοινωνική παρέμβαση.
