Μπορεί στην Ελλάδα να μην αξιοποιούνται από τις μεγάλες αλυσίδες λιανικής «όπλα», όπως η χρεοκοπία, τακτική που εφαρμόζει κατά κόρον ο πολυεθνικός όμιλος IWG για να πετύχει μειώσεις ενοικίων ή καθυστερήσεις πληρωμών, αλλά τα παζάρια με τους ιδιοκτήτες ακινήτων έχουν φουντώσει.
Η IWG, που ελέγχει και στην Ελλάδα χώρους γραφείων με την ώρα, την εβδομάδα ή τον μήνα (π.χ., για μικρές επιχειρήσεις που θέλουν κάτι προσωρινό), έχει ήδη προχωρήσει στη χρεοκοπία δεκάδων θυγατρικών που μίσθωναν κτίρια σε ΗΠΑ, ενώ το ίδιο κάνει και στη Βρετανία και αλλού.
Στη χώρα μας οι διαπραγματεύσεις των ισχυρών ομίλων του λιανεμπορίου, αρκετοί από τους οποίους έχουν ήδη ζητήσει μειώσεις στα ενοίκια, θα κορυφωθούν στα τέλη του έτους και στις αρχές του επομένου. Τότε, ειδικά στα εμπορικά κέντρα, θα μπορεί να αποτυπωθεί, σε ετήσια βάση, η κάμψη εσόδων των καταστημάτων και να ολοκληρωθεί το παζάρι που έχει αρχίσει τους τελευταίους μήνες. Επιπλέον, έως τότε έχει παραταθεί το σημερινό καθεστώς της μείωσης του 40% στα ενοίκια κλάδων που έχουν πληγεί σοβαρά από την πανδημία.
Τόσο πολυεθνικοί όμιλοι (όπως η Inditex, που ελέγχει σειρά αλυσίδων στη χώρα μας, με κυριότερη τη Zara) όσο και ελληνικοί (όπως η Φουρλής, που μισθώνει 160 ακίνητα ανά την Ελλάδα) έχουν ήδη ζητήσει μειώσεις. Για την τακτική της Inditex πρόσφατο είναι το ρεπορτάζ των βρετανικών «Times», σύμφωνα με το οποίο ο όμιλος του Amancio Ortega, ενός από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο, αρνείται να πληρώσει ενοίκια στη Βρετανία για τη φετινή χρονιά αν οι ιδιοκτήτες δεν του τα μειώσουν κατά 50%. Την ίδια στιγμή, η εταιρία ακινήτων του Ortega, η Pontegadea, πιέζει τους μισθωτές, όπως οι αλυσίδες JD Sports και Caffe Nero, και έστειλε στα δικαστήρια την αλυσίδα αθλητικών ειδών Schuh που δεν πλήρωσε νοίκι!
Ένας από τους όρους που βρίσκεται στο στόχαστρο των μεγάλων αλυσίδων αφορά το ποσοστό επί του τζίρου των καταστημάτων που εισπράττουν τα εμπορικά κέντρα (καθώς και άλλοι ιδιοκτήτες ακινήτων, όπως οι επενδυτικές εταιρίες, οι ΑΕΕΑΠ) και κινείται, κατά μέσο όρο, γύρω στο 8%. Στη Βρετανία, όπου το πτωχευτικό δίκαιο είναι περισσότερο ευέλικτο, αξιοποιείται ήδη ώστε να ακυρωθούν τέτοιες συμφωνίες μεταξύ ιδιοκτητών ακινήτων και αλυσίδων λιανικής, όπως έκανε πρόσφατα η αλυσίδα ένδυσης New Look.
Η Lamda
Στην Ελλάδα η κατάσταση είναι διαφορετική, χωρίς να σημαίνει ότι αρκετοί ιδιοκτήτες δεν έχουν δείξει ευελιξία ώστε να βοηθήσουν και να κρατήσουν τους μισθωτές τους. Για παράδειγμα, η διοίκηση της Lamda Development, που διαχειρίζεται τα εμπορικά κέντρα The Mall Athens, Golden Hall και Mediterranean Cosmos (στη Θεσσαλονίκη), μείωσε κατά 40% τα ενοίκια και τα κοινόχρηστα για τον Μάρτιο, ενώ για τον Απρίλιο και τον Μάιο η αντίστοιχη μείωση έφτασε το 70%.
Πριν από λίγες ημέρες η διοίκηση της Lamda Development δήλωσε ότι οι πωλήσεις των καταστημάτων στα τρία εμπορικά κέντρα παρουσίασαν στο εξάμηνο της φετινής χρονιάς πτώση 43,2% σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2019, ενώ η επισκεψιμότητα υποχώρησε κατά 47%. Η συνολική επίπτωση στα έσοδα της εταιρίας έφτασε έως το τέλος Ιουνίου τα 12.500.000 ευρώ.
Στη Lamda υποστήριξαν ότι στις προθέσεις τους είναι η στήριξη των καταστηματαρχών στα τρία εμπορικά κέντρα, ανάλογα με τις επιπτώσεις από την πανδημία. Οπως είπαν, «δεν αλλάζουμε τα συμβόλαια, δεν προχωρούμε σε οριζόντιες μειώσεις μισθωμάτων, αλλά στηρίζουμε τους συνεργάτες μας κατά περίπτωση».
Δεν είναι γνωστό, πάντως, πόσοι και ποιοι από τους μισθωτές στα εμπορικά κέντρα της εταιρίας έχουν ζητήσει μειώσεις ενοικίων. Η διοίκηση τόνισε πως «η πληρότητα στα εμπορικά κέντρα είναι εντυπωσιακά ανθεκτική, εξακολουθούμε να έχουμε ζήτηση από νέους χρήστες. Είναι ικανοποιητική η πορεία εν μέσω πανδημίας – τηρουμένων πάντα των αναλογιών». Μάλιστα, υποστηρίχθηκε ότι «οι νέοι χρήστες μπαίνουν με τα ενοίκια που ίσχυαν προ της πανδημίας».
Σε διαπραγματεύσεις βρίσκονται και οι επενδυτικές εταιρίες ακινήτων (ΑΕΕΑΠ) με ισχυρούς μισθωτές που ενοικιάζουν καταστήματα σε μεγάλους ή μικρότερους εμπορικούς δρόμους της χώρας. Μέχρι στιγμής δεν έχουν αποτυπωθεί στις τιμές των ενοικίων, με τους μεσίτες να υποστηρίζουν ότι όλα θα κριθούν προς τα τέλη του χρόνου.
«Υπάρχει αλλαγή στη συμπεριφορά των καταναλωτών»
Πριν από λίγες μέρες ο διευθύνων σύμβουλος της REDS Γ. Μωραΐτης μίλησε για την πορεία του ανοικτού εμπορικού κέντρου Smart Park, που διαχειρίζεται η θυγατρική του ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ. Οπως είπε, παρά τις επιπτώσεις από την καραντίνα, τον Ιούνιο σημειώθηκε αύξηση της κίνησης κατά 19% και τον Ιούλιο κατά 16%. Πρόσθεσε ότι υπάρχει αλλαγή στη συμπεριφορά των καταναλωτών, καθώς πλέον πηγαίνουν στο εμπορικό κέντρο, αγοράζουν αυτό που θέλουν από το κατάστημα που επιθυμούν και αναχωρούν.
Ο επικεφαλής της REDS είπε πως στο Smart Park υπάρχουν καταστήματα που έχουν μείωση του αριθμού επισκεπτών, αλλά ταυτόχρονα αύξηση του τζίρου κατά 50%. Οσο για τις μειώσεις μισθωμάτων στα καταστήματα, εξήγησε ότι δεν έχει προχωρήσει έως σήμερα σε κάποια μείωση, αλλά στο τέλος του χρόνου θα δει αν πρέπει να μειωθεί το ενοίκιο κάποιων καταστημάτων που αντιμετώπισαν πράγματι προβλήματα. Παραδέχθηκε, ωστόσο, πως υπάρχουν αλυσίδες που ζητούν μείωση ενοικίων από όλους τους ιδιοκτήτες.
