Σαράντα χρόνια μετά την πυρηνική καταστροφή που συγκλόνισε τον κόσμο, η Πριπιάτ παραμένει παγωμένη στον χρόνο — ένα στοιχειωμένο αποτύπωμα της τραγωδίας από την καταστροφή του Τσερνόμπιλ.
Στους δρόμους της πόλης, εγκαταλελειμμένα οχήματα σκουριάζουν σιωπηλά, ενώ παιδικά παιχνίδια, πιάτα και προσωπικά αντικείμενα βρίσκονται ακόμη εκεί όπου τα άφησαν οι κάτοικοί τους, όταν εγκατέλειψαν βιαστικά τα σπίτια τους. Ξεθωριασμένες πινακίδες στα ρωσικά εξακολουθούν να προειδοποιούν για ραδιενέργεια, θυμίζοντας ότι ο κίνδυνος δεν έχει εξαφανιστεί.
Από «πόλη της προόδου» σε σύμβολο εγκατάλειψης
Η Πριπιάτ δημιουργήθηκε τη δεκαετία του ’70 δίπλα στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνόμπιλ, ως πρότυπη πόλη για εργαζόμενους και τις οικογένειές τους. Με περίπου 50.000 κατοίκους, σύγχρονες υποδομές, σχολεία και πολιτιστική ζωή, αποτελούσε καμάρι της σοβιετικής πυρηνικής βιομηχανίας.
Όλα άλλαξαν τη νύχτα της 26ης Απριλίου 1986, όταν εξερράγη ο αντιδραστήρας 4. Μέσα σε λίγες ώρες, μια ακμάζουσα πόλη μετατράπηκε σε τόπο μόνιμης σιωπής.
«Νομίζαμε ότι θα επιστρέφαμε σε λίγες μέρες»
Ο Βολοντίμιρ Βορομπέι ήταν ένας από τους κατοίκους που έζησαν την καταστροφή. Σήμερα επιστρέφει στη γενέτειρά του, συνοδεύοντας δημοσιογράφο της Deutsche Welle.
Στο διαμέρισμα όπου μεγάλωσε, βρίσκει σκορπισμένα αντικείμενα της ζωής του: δίσκους βινυλίου, βιβλία, έπιπλα.
«Έμενα εδώ με τους γονείς μου και τον αδερφό μου», λέει, κρατώντας έναν παλιό δίσκο.
Το πρωί μετά την έκρηξη προσπάθησε να πάει στη δουλειά του στον σταθμό:
«Είδαμε το κατεστραμμένο κτήριο, αλλά δεν ξέραμε τι είχε συμβεί. Μας χτύπησε ζεστός αέρας, αλλά δεν υπήρχε καπνός».
Το ίδιο βράδυ ήρθε η εντολή εκκένωσης:
«Νομίζαμε ότι θα διαρκούσε μόνο λίγες μέρες».
Δεν επέστρεψαν ποτέ.
Η προπαγάνδα και η σιωπή
Περπατώντας σήμερα στην πόλη, ξεχωρίζουν σοβιετικά σύμβολα και συνθήματα που παρουσιάζουν την πυρηνική ενέργεια ως ασφαλή και ακίνδυνη. Η πραγματικότητα, όμως, ήταν διαφορετική.
Όπως θυμάται ο Βορομπέι, η εκπαίδευση και η προπαγάνδα δεν άφηναν περιθώρια για φόβο: ένα σοβαρό ατύχημα θεωρούνταν αδύνατο και οι κίνδυνοι δεν συζητούνταν ποτέ.
Ζωή μετά το Τσερνόμπιλ
Ο ίδιος εργάστηκε για χρόνια στον παροπλισμένο σταθμό και σήμερα ζει στη Σλαβούτιτς, που χτίστηκε για να αντικαταστήσει την Πριπιάτ.
Η καταστροφή, όπως λέει, δεν σημάδεψε μόνο τις ζωές χιλιάδων ανθρώπων, αλλά και την ίδια την ιστορία:
«Ίσως ο κόσμος να είχε ακολουθήσει διαφορετική πορεία, αν δεν είχε συμβεί το Τσερνόμπιλ».
Σαράντα χρόνια μετά, η Πριπιάτ δεν είναι απλώς μια εγκαταλελειμμένη πόλη — είναι μια ζωντανή υπενθύμιση των συνεπειών της αδιαφάνειας και της ανθρώπινης αλαζονείας απέναντι στην τεχνολογία.
*Φωτογραφίες αρχείου ΑΠΕ-ΜΠΕ
Δείτε επίσης:
- Τσερνόμπιλ: Παράνομες καλλιέργειες σε ραδιενεργή γη προκαλούν παγκόσμιο σοκ
- 15 χρόνια μετά τη Φουκουσίμα: Η Ιαπωνία ακόμα παλεύει με την πυρηνική τραγωδία
- Ιαπωνία: Επαναλειτουργεί το μεγαλύτερο πυρηνικό εργοστάσιο στον κόσμο
