Πιο προσεκτικό, στρατηγικό και αυστηρό τόνο «υιοθέτησε» ο Κινέζος πρόεδρος μιλώντας στον Ντόναλντ Τραμπ στην Μεγάλη Αίθουσα του Λαού κατά την έναρξη της συνάντησής τους.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκίνησε την επίσημη επίσκεψή του στο Πεκίνο με θερμές δηλώσεις προς τον Σι Τζιπίνγκ, επιχειρώντας να δώσει έναν τόνο προσωπικής προσέγγισης στις σινοαμερικανικές σχέσεις. Ωστόσο, πίσω από τις αβρότητες και τα διπλωματικά χαμόγελα, οι βαθιές γεωπολιτικές διαφορές ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις παρέμειναν εμφανείς από την πρώτη κιόλας στιγμή των συνομιλιών.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Σι «σπουδαίο ηγέτη» και τόνισε ότι αποτελεί «τιμή» για τον ίδιο να τον αποκαλεί φίλο του. Παράλληλα, εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας μπορούν να γίνουν «καλύτερες από ποτέ», επιδιώκοντας να προβάλει εικόνα συνεννόησης και σταθερότητας ανάμεσα στις δύο χώρες.
Οι Σι και Τραμπ συνήψαν τον Οκτώβριο μια εκεχειρία, η συνέχεια της οποίας αναμένεται ότι θα είναι μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν στη διάσκεψη κορυφής.Από τον Οκτώβριο, η Κίνα αισθάνεται άμεσα τον αντίκτυπο από άλλες πολιτικές του Τραμπ, στη Βενεζουέλα και ακόμα περισσότερο στο Ιράν.
Αυστηρό μήνυμα Σι για την Ταϊβάν
Ο Κινέζος πρόεδρος υπογράμμισε ότι Ουάσινγκτον και Πεκίνο οφείλουν να λειτουργούν ως «εταίροι και όχι αντίπαλοι», σημειώνοντας πως η συνεργασία εξυπηρετεί και τις δύο πλευρές, ενώ η αντιπαράθεση μπορεί να αποδειχθεί επιζήμια όχι μόνο για τις ίδιες τις χώρες αλλά και για τη διεθνή σταθερότητα.
Παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις περί συνεργασίας, ο Σι έστειλε από νωρίς ξεκάθαρα μηνύματα προς την αμερικανική πλευρά, ιδιαίτερα στο ζήτημα της Ταϊβάν, το οποίο χαρακτήρισε «το σημαντικότερο θέμα στις σχέσεις Κίνας–ΗΠΑ». Σύμφωνα με το κινεζικό πρακτορείο Xinhua, προειδοποίησε ότι ο τρόπος με τον οποίο η Ουάσινγκτον θα διαχειριστεί το συγκεκριμένο ζήτημα θα καθορίσει και το μέλλον των διμερών σχέσεων.
«Αν το χειριστείτε σωστά, οι σχέσεις των δύο χωρών θα παραμείνουν σταθερές. Αν όχι, υπάρχει κίνδυνος σύγκρουσης που θα οδηγήσει τη σινοαμερικανική σχέση σε εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση», φέρεται να είπε ο Κινέζος πρόεδρος, επαναλαμβάνοντας ότι η προοπτική ανεξαρτησίας της Ταϊβάν είναι ασύμβατη με τη διατήρηση της ειρήνης στο Στενό της Ταϊβάν.
Η Κίνα είναι αντίθετη σε κάθε δράση που θα έβλαπτε την επανένωση, η οποία είναι κατ’ αυτή μη διαπραγματεύσιμη και αναπόφευκτη, και αντιτίθεται στις παραδόσεις αμερικανικών όπλων στο νησί.
Η αμερικανική πολιτική για την Ταϊβάν βασίζεται σε μια σθεναρή στρατιωτική υποστήριξη προς το νησί, χωρίς να το αναγνωρίζει πλήρως ούτε να υποστηρίζει ανοικτά την ανεξαρτησία του.«Η αμερικανική πλευρά επανέλαβε πολλές φορές τη σαφή και σταθερή υποστήριξή της προς την Ταϊβάν», αντέδρασε μετά τη συνάντηση η εκπρόσωπος της ταϊβανικής κυβέρνησης Μισέλ Λι.
Η «παγίδα του Θουκυδίδη»
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η αναφορά του Σι στην περίφημη «Παγίδα του Θουκυδίδη», μια θεωρία διεθνών σχέσεων που περιγράφει τον κίνδυνο πολέμου όταν μια ανερχόμενη δύναμη αμφισβητεί την κυριαρχία μιας ήδη εδραιωμένης υπερδύναμης. Η θεωρία, που διατυπώθηκε από τον πολιτικό επιστήμονα Γκράχαμ Άλισον, βασίζεται στην ανάλυση του Θουκυδίδη για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο και την αντιπαράθεση ανάμεσα σε Αθήνα και Σπάρτη.
Ο Σι κάλεσε ουσιαστικά τις δύο χώρες να αποφύγουν αυτή τη «ιστορική παγίδα», σημειώνοντας ότι η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί εάν Κίνα και Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να χαράξουν ένα νέο μοντέλο σχέσεων μεταξύ μεγάλων δυνάμεων χωρίς να οδηγηθούν σε μετωπική σύγκρουση.
Η χρονική στιγμή της παρέμβασής του δεν θεωρήθηκε τυχαία. Αναλυτές εκτιμούν ότι το Πεκίνο επιχείρησε να υπενθυμίσει στον Τραμπ πως, παρά το θετικό κλίμα των δημόσιων δηλώσεων, τα βασικά μέτωπα αντιπαράθεσης παραμένουν ανοιχτά: από τις εμπορικές σχέσεις και τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ασία έως τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τη στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στην Ταϊβάν.
Το Associated Press σχολίασε ότι η έντονη διαφορά ύφους ανάμεσα στους δύο ηγέτες ανέδειξε το πόσο μεγάλες εξακολουθούν να είναι οι αποστάσεις τους σε κρίσιμα ζητήματα. Σύμφωνα με την ανάλυση του πρακτορείου, η συνάντηση αναμενόταν να κυριαρχηθεί από συμβολισμούς και διπλωματικές ευγένειες, χωρίς ωστόσο να παράγει ουσιαστικές εξελίξεις στα πιο δύσκολα ζητήματα της ατζέντας.
Στο επίκεντρο η Ταϊβάν
Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται η Ταϊβάν, καθώς η κινεζική ηγεσία επιδιώκει εδώ και χρόνια να περιορίσει τη στρατιωτική και πολιτική στήριξη που παρέχουν οι ΗΠΑ στο νησί. Σύμφωνα με αναλυτές, το Πεκίνο θα επιθυμούσε παραχωρήσεις από την Ουάσινγκτον είτε στο επίπεδο των πωλήσεων όπλων προς την Ταϊπέι είτε στη γενικότερη αμερικανική στάση απέναντι στο ζήτημα της ανεξαρτησίας της Ταϊβάν.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση της Ταϊβάν επανέλαβε ότι βασίζεται στη διαρκή αμερικανική υποστήριξη. Η εκπρόσωπος του υπουργικού συμβουλίου της Ταϊβάν, Μισέλ Λι, δήλωσε ότι η Ταϊπέι εκτιμά τη σταθερή θέση των Ηνωμένων Πολιτειών υπέρ της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή.
Αναλυτές διεθνών σχέσεων εκφράζουν, πάντως, ανησυχία για το πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η στάση του Τραμπ απέναντι στις κινεζικές πιέσεις. Ο ανώτερος αναλυτής του International Crisis Group, Γουίλιαμ Γιανγκ, σημείωσε ότι κυβερνητικοί κύκλοι στην Ταϊβάν, αλλά και σε συμμάχους των ΗΠΑ όπως η Ιαπωνία και οι Φιλιππίνες, παρακολουθούν με επιφυλακτικότητα τις επαφές Ουάσινγκτον–Πεκίνου.
Όπως εξήγησε, οι ανησυχίες αυτές έχουν ενταθεί λόγω της μετατόπισης σημαντικού μέρους της στρατηγικής και στρατιωτικής προσοχής των Ηνωμένων Πολιτειών προς τη Μέση Ανατολή, εξέλιξη που δημιουργεί ερωτήματα για το εύρος της αμερικανικής παρουσίας και αποτροπής στην Ασία.
Δείτε επίσης:
Τραμπ – Σι Τζινπίνγκ: «Μαζί θα έχουμε υπέροχο μέλλον» στη συνάντηση κορυφής στο Πεκίνο
Πανηγυρική υποδοχή Τραμπ στο Πεκίνο για τη σύνοδο κορυφής με τον Σι
