Κράτη-μέλη της ΝΑΤΟ αναμένεται να δεσμευτούν για δισεκατομμύρια δολάρια σε νέες συμβάσεις εξοπλισμών και αύξηση της παραγωγής οπλικών συστημάτων στη σύνοδο κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα τον επόμενο μήνα, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες της Συμμαχίας που μίλησαν στο POLITICO υπό καθεστώς ανωνυμίας. Παράλληλα, οι ηγέτες αναμένεται να επαναβεβαιώσουν τη δέσμευση στο Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας και να χαρακτηρίσουν εκ νέου τη Ρωσία ως μακροπρόθεσμη απειλή, ενώ οι συζητήσεις για το τελικό κείμενο της διακήρυξης βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.
Σύνοδος κορυφής στην Άγκυρα με φόντο τις εντάσεις
Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ, μεταξύ αυτών και ο Ντόναλντ Τραμπ, θα συναντηθούν στην τουρκική πρωτεύουσα στις 7–8 Ιουλίου. Οι διπλωμάτες αναφέρουν ότι το τελικό κοινό ανακοινωθέν θα είναι σύντομο, όπως συνέβη και πέρυσι, ενώ το κείμενο παραμένει υπό διαπραγμάτευση μέχρι την τελευταία στιγμή.
Η τελική έγκριση θα δοθεί από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στην Άγκυρα, με τις λεπτομέρειες, συμπεριλαμβανομένων των εξοπλιστικών ποσών, να μην έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Μέρος των συμφωνιών αναμένεται να είναι ήδη προκαθορισμένο και απλώς να ενσωματωθεί εκ νέου στο πακέτο ανακοινώσεων.
Εξοπλιστικά δισεκατομμύρια και βιομηχανική ανασυγκρότηση
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε θέλει να επικεντρώσει τη σύνοδο στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής παραγωγής, επιδιώκοντας ένα θέμα που θα λειτουργήσει ενωτικά μέσα στις εσωτερικές τριβές της Συμμαχίας.
Η στρατηγική αυτή συνδέεται με την προσπάθεια αύξησης της παραγωγής όπλων σε μεγάλη κλίμακα, κάτι που παραμένει πρόκληση για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, η οποία παραδοσιακά επικεντρώνεται σε υψηλής αξίας συστήματα και όχι σε μαζική παραγωγή. Παράλληλα, νέες συμφωνίες που ωφελούν τις ΗΠΑ αναμένεται να χρησιμοποιηθούν από τον Ρούτε ως επιχείρημα προς τον Ντόναλντ Τραμπ για την οικονομική σημασία της Συμμαχίας.
Ο Ρούτε ανέφερε πρόσφατα ότι οι ευρωπαϊκές χώρες και ο Καναδάς δαπάνησαν πέρυσι 139 δισ. δολάρια περισσότερα για άμυνα σε σχέση με το προηγούμενο έτος, μετά τη συμφωνία για δαπάνες 3,5% του ΑΕΠ έως το 2035.
Στήριξη στην Ουκρανία και πιθανές αντιδράσεις
Στο προσχέδιο του ανακοινωθέντος, τα κράτη-μέλη δεσμεύονται να ενισχύσουν την Ουκρανία με 70 δισ. ευρώ σε στρατιωτική βοήθεια και να παράσχουν τουλάχιστον αντίστοιχο ποσό για το επόμενο έτος. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αναμένεται να συμμετάσχουν σε αυτή τη χρηματοδότηση.
Διπλωμάτες εκτιμούν ότι το ζήτημα της Ουκρανίας θα είναι το πιο αμφιλεγόμενο σημείο των διαπραγματεύσεων, αν και συνολικά οι συζητήσεις για το τελικό κείμενο περιγράφονται ως «ομαλές».
ΗΠΑ, Ευρώπη και το ζήτημα της «μεταφοράς βάρους»
Κεντρικό θέμα της συνόδου θα είναι και η μετατόπιση της ευθύνης για την άμυνα της Ευρώπης προς τα ευρωπαϊκά κράτη, καθώς οι ΗΠΑ αναπροσαρμόζουν τις προτεραιότητές τους.
Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ανακοίνωσε πρόσφατα εξαμηνιαία αναθεώρηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, πιέζοντας για μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ενημέρωσε τους συμμάχους ότι θα μειώσει άμεσα την παροχή ορισμένων κρίσιμων στρατιωτικών μέσων, όπως αεροσκάφη, υποβρύχια και drones, που διατίθενται στο πλαίσιο των δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ.
Στο προσχέδιο, οι Ευρωπαίοι δεσμεύονται να ενισχύσουν τη συμβολή τους στην άμυνα της ηπείρου, επενδύοντας σε δυνατότητες βαθιών πληγμάτων, συστήματα αεράμυνας και drones.
Ρήγμα για τα όπλα μεγάλης εμβέλειας
Ιδιαίτερο σημείο τριβής μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ αποτελούν τα όπλα μακράς εμβέλειας (deep strike capabilities), όπως οι πύραυλοι που μπορούν να πλήξουν στόχους πίσω από τη γραμμή του μετώπου.
Οι ευρωπαϊκές χώρες επιδιώκουν την ανάπτυξή τους για αποτροπή έναντι της Ρωσίας, όμως η Ουάσιγκτον εμφανίζεται πιο επιφυλακτική. Το Πεντάγωνο αρνήθηκε πρόσφατα να στείλει πυραύλους Tomahawk στη Γερμανία, υποστηρίζοντας ότι η Μόσχα θα μπορούσε να το εκλάβει ως κλιμάκωση.
Ιράν, Στενά του Ορμούζ και διπλωματικές ισορροπίες
Η σύνοδος αναμένεται να αγγίξει και τον πόλεμο στο Ιράν, που αποτελεί ακόμη ένα σημείο έντασης στις διατλαντικές σχέσεις. Αν και οι ΗΠΑ έχουν υπογράψει προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν για εκκρεμή ζητήματα, όπως η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Στο προσχέδιο, οι σύμμαχοι καλούν το Ιράν να διασφαλίσει την ελευθερία ναυσιπλοΐας στη συγκεκριμένη κρίσιμη εμπορική δίοδο και επαναλαμβάνουν ότι η χώρα δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Παρά τις εσωτερικές διαφωνίες για τον πόλεμο, η διατύπωση θεωρείται μια προσπάθεια γεφύρωσης προς τον Ντόναλντ Τραμπ.
Εσωτερικές πιέσεις και εύθραυστη ισορροπία
Οι διαπραγματεύσεις για τη διακήρυξη συνεχίζονται, με το τελικό κείμενο να παραμένει ρευστό. Οι διπλωμάτες αναγνωρίζουν ότι η Συμμαχία επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε αυξημένες αμυντικές δεσμεύσεις, την πίεση των ΗΠΑ και τις διαφωνίες για κρίσιμα γεωπολιτικά ζητήματα, με στόχο μια ενιαία αλλά εύθραυστη κοινή γραμμή στην Άγκυρα.
Δείτε επίσης:
- Πούτιν: Η Δύση ετοιμάζεται να επιτεθεί στη Ρωσία
- Ιταλία: Πολιτικός σεισμός με τις δηλώσεις Ρούτε για 500 αμερικανικά αεροσκάφη από ιταλικές βάσεις προς το Ιράν
- Τραμπ: «Ο Ερντογάν είναι ένας αξιοσέβαστος ηγέτης – Είναι φίλος μου»
