«Κατασκοπευτικές δραστηριότητες. Καθένας κάνει αυτό που θέλει σε άλλες χώρες. Η συλλογή πληροφοριών είναι καθήκον των διπλωματών». Αυτό δήλωνε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου στους Τούρκους δημοσιογράφους στις 16 Φεβρουαρίου 2020, μετά τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου. Με τη δήλωσή του εκείνη ο κορυφαίος υπουργός του Ερντογάν είχε ουσιαστικά επιβεβαιώσει τη συστηματική πρακτική της Τουρκίας για κατασκοπία σε ξένο έδαφος.
- Από τον Β. Γαλούπη
Η «ανέμελη» δήλωση Τσαβούσογλου περί κατασκοπίας σε άλλες χώρες ήταν μια άσκηση προπαγάνδας για τον εξορθολογισμό και τη μονιμοποίηση της ιδιόμορφης, παραβατικής συμπεριφοράς της Άγκυρας, αλλά κι ένα μάθημα στην ιδεολογία που καθοδηγεί το τουρκικό κράτος.
Στις 17 Σεπτεμβρίου, σε ξενοδοχείο στο Ντίσελντορφ της Γερμανίας, συνελήφθη ένας Τούρκος ονόματι Αλί Ντ., στην κατοχή του οποίου βρέθηκαν ένα όπλο, 200 σφαίρες και λίστα με ονόματα υποστηρικτών του κινήματος Γκιουλέν, ανθρώπων που η Τουρκία θεωρεί «τρομοκράτες». Στον τραπεζικό λογαριασμό του Αλί Ντ. υπήρχε μεγάλο χρηματικό ποσό και στη διάθεσή του κάμποσα πλαστά διαβατήρια και έγγραφα «επαγγελματικής» ποιότητας.
Οι ομοσπονδιακές εισαγγελικές Αρχές της Γερμανίας χειρίζονται την υπόθεση ως κατασκοπία εκ μέρους του τουρκικού κράτους και πιστεύουν ότι ο συλληφθείς δρούσε για λογαριασμό και με εντολές της MIT, της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών, σύμφωνα με την Deutsche Welle. Ο ομοσπονδιακός γενικός εισαγγελέας Πέτερ Φρανκ δήλωσε την περασμένη Παρασκευή ότι «η έρευνα για τον Αλί Ντ. θα αντιμετωπιστεί ως υπόθεση υποπτευόμενης κατασκοπίας από την πλευρά του τουρκικού κράτους».
Το ερώτημα είναι αν ο νέος καγκελάριος Όλαφ Σολτς θα συνεχίσει την τακτική της προκατόχου του, που έκανε πάντα τα στραβά μάτια στις προκλήσεις πάσης φύσεως της Τουρκίας. Ως γνωστόν, άλλωστε, για την Άνγκελα Μέρκελ προείχαν οι μπίζνες μεταξύ Γερμανίας – Τουρκίας και όχι το δίκαιο.
Μεγάλη η λίστα των περιστατικών κατασκοπίας
Το εν λόγω συμβάν είναι το τελευταίο από μια μεγάλη λίστα περιστατικών κατασκοπίας της Τουρκίας στο έδαφος άλλων ευρωπαϊκών χωρών, με τη χρησιμοποίηση πρακτόρων, διπλωματών ή με τη στρατολόγηση πληροφοριοδοτών, που συμβαίνουν εδώ και πολλά χρόνια, αλλά «φούντωσαν» ιδιαιτέρως μετά το επιχειρηθέν «πραξικόπημα» κατά του Ερντογάν το 2016.
Την ίδια χρονιά λεγόταν ότι υπήρχαν στη Γερμανία περισσότεροι Τούρκοι κατάσκοποι απ’ όσους είχε η κομμουνιστική Ανατολική Γερμανία στη Δυτική κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Όπως, μάλιστα, έγραψε πέρυσι το «The National», ειδησεογραφικό μέσο ειδικό στα θέματα Μέσης Ανατολής, μόνο επί γερμανικού εδάφους εκτιμάται ότι βρίσκονται ενεργοί 8.000 πράκτορες πληροφοριών της Τουρκίας. Βασικό τους μέλημα είναι να ψάχνουν για άτομα που κρίνονται επικίνδυνα για την κυβέρνηση Ερντογάν, όπως γκιουλενιστές.
Η φάμπρικα του Ερντογάν με τους κατασκόπους έχει προκαλέσει έντονη δυσφορία σε άλλες χώρες, που αντιδρούν για την προκλητική δραστηριότητα της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών στο έδαφός τους.
Τον Ιούλιο του 2017 η γερμανική εφημερίδα «Die Zeit» έγραψε ότι σχεδόν 700 γερμανικές εταιρίες, συμπεριλαμβανομένων βιομηχανικών κολοσσών όπως η Daimler και η BASF, μπήκαν στο μικροσκόπιο της Τουρκίας για «χρηματοδότηση της τρομοκρατίας». Όταν η Γερμανία αντέδρασε έντονα και απείλησε με οικονομικές κυρώσεις, η Τουρκία έκανε πίσω.
Το 2015 Ελβετοί εισαγγελείς εξέδωσαν εντάλματα σύλληψης για δύο αξιωματούχους της τουρκικής πρεσβείας, για απόπειρα απαγωγής Τουρκοελβετού επιχειρηματία που ασκούσε κριτική στο καθεστώς Ερντογάν.
Το 2018 στο Κόσοβο απήχθησαν έξι Τούρκοι, πέντε καθηγητές τουρκικού σχολείου στην Πρίστινα και ένας γιατρός, που οδηγήθηκαν στην Τουρκία με ιδιωτικό αεροσκάφος μετά τη σύλληψή τους.
Πρωτοφανής σε κλίμακα και ένταση η τακτική Ερντογάν
Η τακτική Ερντογάν για παγκόσμια εκστρατεία συλλογής πληροφοριών από Τούρκους διπλωμάτες και κατασκόπους είναι πρωτοφανής σε κλίμακα και ένταση, και συνεχίζει ακάθεκτη, παρότι αντιτίθεται στη Σύμβαση της Βιέννης. Οι διπλωμάτες που απολαμβάνουν τα προνόμια και τις ασυλίες που περιγράφονται στη Σύμβαση της Βιέννης για τις Διπλωματικές Σχέσεις, έχουν υποχρέωση να σέβονται τους νόμους και τους κανονισμούς του κράτους υποδοχής και να αποφεύγουν την ανάμειξη στις εσωτερικές του υποθέσεις, όπως αναφέρεται στο άρθρο 41.
Τον Φεβρουάριο του 2018 το τουρκικό υπουργείο Εσωτερικών διόρισε σε τουρκικές πρεσβείες σε 71 χώρες συμβούλους για εσωτερικές υποθέσεις. Σύμφωνα με το Nordic Μonitor, οι τουρκικές πρεσβείες είχαν ήδη διπλωματικό προσωπικό που προερχόταν από τη MIT. Αυτό το προσωπικό ορίζεται ως «αξιωματικοί πληροφοριών» που έχουν διαπιστευτεί ως διπλωμάτες, αλλά προφανώς, όπως δήλωνε και ο Τσαβούσογλου, η πραγματική τους αποστολή είναι να συλλέγουν πληροφορίες.
Η γενικότερη δραστηριότητα της MIT είναι σκιώδης, ακόμα και για το ίδιο το τουρκικό Κοινοβούλιο. Στην αναφορά για τον προϋπολογισμό της, που κατατέθηκε για το 2020, υπήρχε μηδενική κατανομή εξόδων για στέγαση, οχήματα, κινητά τηλέφωνα. Όπως έχει δηλώσει η Τουρκική Ενωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, «δεν υπάρχει πληροφόρηση για τα χρήματα της MIT, σε τι τα ξοδεύουν, πού τα ξοδεύουν. Εφαρμόζεται μια νομική βάση που διασφαλίζει ότι η MIT λογοδοτεί μόνο στον Ερντογάν».
Επιχειρήσεις των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών και στην Ελλάδα
Το δίκτυο των μυστικών υπηρεσιών του Ερντογάν έχει απλωθεί σε αρκετές χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα. Στη χώρα μας η αποκάλυψη του κυκλώματος κατασκοπίας στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου τον περασμένο Δεκέμβριο, με τη σύλληψη του γραμματέα του τουρκικού προξενείου στη Ρόδο και του συνεργού του, που μάζευαν στοιχεία για τις κινήσεις των ελληνικών δυνάμεων στο Καστελόριζο, είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου.
Σύμφωνα με το Nordic Monitor, η δράση της ΜΙΤ έχει διευρυνθεί ειδικά τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, με την Τουρκία να «φυτεύει» πράκτορες όχι μόνο σε καταυλισμούς προσφύγων, αλλά πλέον και σε ελληνικές γειτονιές όπου ζουν οπαδοί του Γκιουλέν.
Το δημοσίευμα με τίτλο «Απόρρητα έγγραφα αποκαλύπτουν μυστικές επιχειρήσεις της Τουρκίας στην Ελλάδα» επικαλείται διαβαθμισμένα έγγραφα των τουρκικών Αρχών για την περίοδο 2018-2019, όταν πράκτορες της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ πραγματοποίησαν μυστικές επιχειρήσεις για να συγκεντρώσουν ή να επιβεβαιώσουν τα στοιχεία οπαδών του Φετουλάχ Γκιουλέν, που έμεναν σε κέντρα υποδοχής προσφύγων στην Ελλάδα.
