Ασφυκτική πίεση στην ήδη ασθμαίνουσα τουρκική οικονομία μπορεί να προκαλέσει η πρόταση της Ελλάδας για αναστολή της τελωνειακής ένωσης Ε.Ε. – Τουρκίας, με φόντο τις τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο.
Η συμφωνία ισχύει από το 1995 και καλύπτει όλα τα βιομηχανικά αγαθά, αλλά δεν αφορά τη γεωργία (εκτός από τα μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα), τις υπηρεσίες ή τις δημόσιες συμβάσεις.
Στην πράξη, οι εισαγωγές και οι εξαγωγές ανάμεσα στην Τουρκία και στις χώρες της Ε.Ε. δεν έχουν δασμούς. Βάσει της συμφωνίας δεν ισχύουν η εφαρμογή κοινού δασμολογίου για τις εισαγωγές που προέρχονται από χώρες εκτός της Ε.Ε., η εφαρμογή κοινών κανόνων καταγωγής για τα εμπορεύματα που προέρχονται από χώρες εκτός της Ε.Ε., όπως και ο κοινός προσδιορισμός της τελωνειακής αξίας. Επίσης, τα προϊόντα που παράγονται στην Τουρκία ή σε χώρες της Ε.Ε. μπορεί να διακινηθούν ελεύθερα, ακόμα κι αν έχουν εισαχθεί από τρίτες χώρες.
Το «πάγωμα» της τελωνειακής ένωσης Ευρώπης – Τουρκίας θα έφερνε την Άγκυρα σε δεινή οικονομική θέση.
Το 2019 οι εξαγωγές της Ε.Ε. στην Τουρκία έφθασαν τα 68,2 δισ. ευρώ και οι εξαγωγές της Τουρκίας προς την Ευρώπη τα 69,8 δισ. ευρώ. Με μια κίνηση η Τουρκία θα έχανε πάνω από 138 δισ. ευρώ κάθε χρόνο, σε μια περίοδο όπου η λίρα καταρρέει συνεχώς, αυξάνοντας το χρέος της χώρας, ακόμα και τις τιμές των προϊόντων.
Η αναστολή της συμφωνίας θα κόστιζε ακριβά και στην ευρωπαϊκή οικονομία, κυρίως όμως στη γερμανική. Πρώτος εμπορικός εταίρος της Τουρκίας είναι η Γερμανία και το σύνολο των εισαγωγών και των εξαγωγών αγγίζει κάθε χρόνο τα 33 δισ. ευρώ. Αν μπουν δασμοί στα προϊόντα, οι τιμές θα εκτοξευθούν, ανεβάζοντας στα ύψη τον πληθωρισμό της Τουρκίας, ο οποίος ήδη βρίσκεται σε διψήφιο ποσοστό, με αποτέλεσμα τα ευρωπαϊκά προϊόντα να γίνουν απλησίαστα για τους Τούρκους πολίτες.
Η αναστολή της τελωνειακής σύνδεσης με την Ε.Ε. μπορεί να αποτελέσει μια από τις πιο σοβαρές κυρώσεις που θα επιβάλει η Ε.Ε. στην Τουρκία και να λειτουργήσει ως ένας μοχλός πίεσης για να σταματήσει τις παραβιάσεις και τις παραβάσεις έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου.
Από τις 3 Οκτωβρίου η Τουρκία έχει να αντιμετωπίσει ακόμα ένα εμπάργκο, καθώς η Σαουδική Αραβία έχει σταματήσει τις εισαγωγές προϊόντων της, συνολικής αξίας 3,3 δισ. δολαρίων, αναγκάζοντας τα τουρκικά επιμελητήρια να βγάλουν ανακοίνωση, με την οποία εκλιπαρούσαν τη Σαουδική Αραβία να άρει την απόφασή της.
Βάσει αυτού του σκεπτικού, το «πάγωμα» της τελωνειακής ένωσης Ε.Ε. – Τουρκίας θα κοστίσει στην Τουρκία σχεδόν 42 φορές περισσότερο απ’ όσο το εμπάργκο του αραβικού κόσμου.
Κοινή ερώτηση Ελλήνων και Κύπριων Ευρωβουλετών
Κοινή γραπτή ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την αναστολή της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας, κατέθεσαν οι Έλληνες και οι Κύπριοι ευρωβουλευτές του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.
Η ερώτηση κατατέθηκε με αφορμή την επιστολή που εστάλη από τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών, Νίκο Δένδια, προς τον επίτροπο Γειτονίας και Διεύρυνσης, ‘Ολιβερ Βάρχελι και τον εκτελεστικό αντιπρόεδρο της Επιτροπής για μια Οικονομία στην Υπηρεσία των Ανθρώπων, Βάλντις Ντομπρόβσκις για αναστολή της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας.
Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, «η ερώτηση των ευρωβουλευτών της ελληνικής αντιπροσωπείας του ΕΛΚ, με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο της Κ.Ο του ΕΛΚ στο ΕΚ, Βαγγέλη Μεϊμαράκη, και της κυπριακής αντιπροσωπείας, με επικεφαλής τον Λευτέρη Χριστοφόρου, κατατέθηκε κατόπιν πρωτοβουλίας της αντιπροέδρου της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Άννας Μισέλ Ασημακοπούλου».
Το κείμενο της ερώτησης:
«Λήψη μέτρων προστασίας και αναστολή της συμφωνίας τελωνειακής ένωσης ΕΕ -Τουρκίας ως απάντηση στην κατά συρροή παραβατική συμπεριφορά της Τουρκίας κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Στην από 19.10.2020 επιστολή του προς τον Επίτροπο Γειτονίας και Διεύρυνσης, κ. Oliver Varhelyi, η οποία κοινοποιήθηκε στον Εκτελεστικό Αντιπρόεδρο της Επιτροπής για μια Οικονομία στην Υπηρεσία των Ανθρώπων, κ. Valdis Dombrovskis, ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, κ. Νικόλαος Δένδιας σημειώνει ότι η Τουρκία παραβιάζει την τελωνειακή ένωση με την υιοθέτηση, μονομερώς, μη προβλεπομένων νομοθετικών, δασμολογικών και ισοδύναμων μέτρων, όπως αποτυπώνεται και στην πρόσφατη Έκθεση Προόδου του 2020 και ζητά ως απάντηση σ’ αυτή την αντισυμβατική συμπεριφορά της Τουρκίας την άμεση υιοθέτηση περαιτέρω μέτρων προστασίας σύμφωνα με το άρθρο 60 του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου 1970 και το άρθρο 58 της Απόφασης 1/95 του Συμβουλίου Συνδέσεως ΕΕ-Τουρκίας.
Επιπλέον ζητά να εξεταστεί το ενδεχόμενο συνολικής αναστολής της τελωνειακής ένωσης με βάση την Σύμβαση της Βιέννης για το Δίκαιο των Συνθηκών (άρθρο 60 επ.) ως μήνυμα αποδοκιμασίας προς την κατά συρροή παραβατική συμπεριφορά της Τουρκίας έναντι της Ε.Ε..
Κατόπιν των ανωτέρω ερωτάστε: Ποια είναι η θέση σας σχετικά, πρώτον, με την υιοθέτηση των παραπάνω μέτρων προστασίας και, δεύτερον, με τη λήψη του μέτρου της συνολικής αναστολής της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας;
Μεϊμαράκης Ευάγγελος-Βασίλειος
Κυμπουρόπουλος Στυλιανός
Βόζεμπεργκ-Βρυωνίδη Ελισσάβετ
Σπυράκη Μαρία
Κεφαλογιάννης Εμμανουήλ
Ασημακοπούλου Αννα-Μισέλ
Κύρτσος Γεώργιος
Ζαγοράκης Θεόδωρος
Χριστοφόρου Λευτέρης
Φούρλας Λουκάς».
