Με την έναρξη των εργασιών της ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής ανοίγει σήμερα και επίσημα η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης, μία από τις σημαντικότερες θεσμικές παρεμβάσεις που μπορεί να πραγματοποιήσει η Βουλή.
Η συζήτηση ξεκινά σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο πολιτικό περιβάλλον, με την κυβέρνηση να επιδιώκει να προωθήσει σειρά αλλαγών που χαρακτηρίζει αναγκαίες και εκσυγχρονιστικές, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικά έως αρνητικά απέναντι στις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας.
Στη σημερινή συνεδρίαση της Ολομέλειας, ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης αναμένεται να ανακοινώσει τη συγκρότηση της προβλεπόμενης από το Σύνταγμα Επιτροπής Αναθεώρησης, η οποία θα αποτελείται από 42 μέλη και θα διαθέτει διακομματικό προεδρείο. Παράλληλα θα καθοριστεί το χρονοδιάγραμμα των εργασιών της, οι οποίες εκτιμάται ότι θα διαρκέσουν τουλάχιστον δύο μήνες, χωρίς να αποκλείεται να επεκταθούν και εντός του Αυγούστου.
Στη συζήτηση αναμένεται να τοποθετηθούν οι πολιτικοί αρχηγοί, κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι και βουλευτές, δίνοντας το πρώτο στίγμα των πολιτικών συγκρούσεων που αναμένεται να ακολουθήσουν.
Τα άρθρα που ανοίγουν τη μεγαλύτερη πολιτική συζήτηση
Η κυβερνητική πλειοψηφία έχει καταθέσει πρόταση για την αναθεώρηση 28 άρθρων του Συντάγματος, καθώς είναι η μόνη κοινοβουλευτική δύναμη που διαθέτει τον απαιτούμενο αριθμό των 50 βουλευτών για την εκκίνηση της διαδικασίας.
Μεταξύ των σημαντικότερων προτεινόμενων αλλαγών βρίσκεται η αναθεώρηση του άρθρου 16, ώστε να επιτραπεί η λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων, μια προεκλογική δέσμευση της κυβέρνησης που αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά πεδία αντιπαράθεσης.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η επέκταση της επιστολικής ψήφου στους εκλογείς εντός της επικράτειας, η σύνδεση της μονιμότητας στο Δημόσιο με την αξιολόγηση, η αλλαγή του πλαισίου για την ποινική ευθύνη των υπουργών, καθώς και η καθιέρωση εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών. Αν και υπάρχει ευρύτερη πολιτική παραδοχή ότι το ισχύον πλαίσιο χρειάζεται αλλαγές, οι διαφωνίες για τον τρόπο με τον οποίο θα τροποποιηθεί παραμένουν σημαντικές.
Ο οδικός χάρτης της αναθεώρησης
Σύμφωνα με το άρθρο 110 του Συντάγματος, η παρούσα Βουλή λειτουργεί ως «προτείνουσα» Βουλή. Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι εκείνη που θα καθορίσει το τελικό περιεχόμενο των αλλαγών, αλλά εκείνη που θα αποφασίσει ποια άρθρα μπορούν να αναθεωρηθούν.
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της Επιτροπής, η Ολομέλεια θα κληθεί να ψηφίσει ονομαστικά για κάθε προτεινόμενη διάταξη. Η διαδικασία προβλέπει δύο ψηφοφορίες που πρέπει να απέχουν μεταξύ τους τουλάχιστον έναν μήνα.
Αν μια διάταξη συγκεντρώσει πλειοψηφία τριών πέμπτων, δηλαδή 180 ψήφους, τότε η επόμενη Βουλή θα μπορεί να την αναθεωρήσει με απλή πλειοψηφία 151 βουλευτών. Αντίθετα, αν συγκεντρώσει από 151 έως 179 ψήφους, τότε η επόμενη Βουλή θα χρειαστεί αυξημένη πλειοψηφία 180 ψήφων για να προχωρήσει στην αναθεώρησή της.
Η τελική αναθεώρηση των διατάξεων θα πραγματοποιηθεί από την επόμενη, λεγόμενη «αναθεωρητική» Βουλή, η οποία θα προκύψει μετά τις επόμενες εθνικές εκλογές.
Δύσκολες οι συναινέσεις
Παρότι η Συνταγματική Αναθεώρηση θεωρείται διαχρονικά μια διαδικασία που επιδιώκει ευρύτερες πολιτικές συγκλίσεις, το κλίμα που επικρατεί σήμερα στο πολιτικό σκηνικό κάθε άλλο παρά ευνοεί τις συναινέσεις.
Κυβέρνηση και αντιπολίτευση εμφανίζονται να ξεκινούν από εντελώς διαφορετικές αφετηρίες, ενώ ήδη έχουν εκφραστεί ενστάσεις τόσο για το περιεχόμενο των προτεινόμενων αλλαγών όσο και για το χρονοδιάγραμμα των εργασιών της Επιτροπής.
Οι επόμενοι δύο μήνες αναμένεται να αποτελέσουν πεδίο έντονων πολιτικών αντιπαραθέσεων, καθώς θα κριθεί ποια άρθρα θα πάρουν το «πράσινο φως» για να περάσουν στην επόμενη φάση της συνταγματικής διαδικασίας και να αποτελέσουν αντικείμενο οριστικής αναθεώρησης από την επόμενη Βουλή.
Δείτε επίσης:
Χαρδαλιάς για γερμανικές οφειλές: «Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό και ενεργό»
Δήλωση γρίφος του Νίκου Παπανδρέου για «κάτι θεαματικό» στις εκλογές
Πολιτικό θρίλερ μετά την εκλογή ΣΥΡΙΖΑ το 2015: Τι πραγματικά συνέβη
