Η Χερσώνα ήρθε και πάλι στο προσκήνιο. Η κατάληψή της από τους Ρώσους εδώ και λίγες μέρες την έκανε… διάσημη. Η πόλη είναι ελληνική. Οι πρώτοι άποικοι έφθασαν εκεί το 6ο π.Χ αιώνα. Και το όνομά της ελληνικό είναι. «Χερσόνησο» την ονόμασαν εξ αιτίας της μορφολογίας του εδάφους της.
Πριν 103 χρόνια, το 1919 οι Ρώσοι, ως Μπολσεβίκοι κατέλαβαν την πόλη. Την πήραν όχι από τους Ουκρανούς, όπως συνέβη σήμερα, αλλά από τους Έλληνες και τους Γάλλους. Για τέσσερις μέρες, από τις 7 ως τις 10 Μαρτίου έγιναν σκληρές μάχες, ακόμα ακόμα και σώμα με σώμα για τον έλεγχο της περιοχής (εδώ η απάντηση του τι ήθελαν οι Έλληνες στην περιοχή αυτή).
Οι Μπολσεβίκοι ξεπερνούν τις 250.000 άνδρες, Είναι καλά οργανωμένοι, τους στηρίζουν οι ντόπιοι πληθυσμοί, γνωρίζουν τη γλώσσα και τα κατόπια. Οι Έλληνες και οι Γάλλοι δεν αποτελούν ενιαία ομάδα. Η διοίκηση των δυνάμεων έχει ανατεθεί στους Γάλλους, αλλά ο κύριος όγκος του στρατού είναι Έλληνες (30.000 σε 45.000 συνολική δύναμη).
Στους Γάλλους υπάρχουν πολλά κρούσματα λιποταξίας, ενώ πολλές φορές οι δυνάμεις τους αρνούνται να πολεμήσουν. Το ηθικό των Ελλήνων είναι ακόμα υψηλό. Έχουν λίγο χρόνο εκεί, σκάρτους δύο μήνες, ενώ τους υποδέχτηκαν θερμά οι Έλληνες ομογενείς.
Και οι Ουκρανοί θα ρωτήσει κάποιος. Μα κι αυτοί είναι διχασμένοι. Ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού στηρίζει τους Μπολσεβίκους. Η αστική τάξη προτιμά τις ελληνογαλλικές δυνάμεις που υπόσχονται ηρεμία στην περιοχή!
Μια μια αιφνιδιαστική κίνηση οι Μπολσεβίκοι καταλαμβάνουν το τηλεγραφείο, ένας ελληνικός λόχος καταφέρνει να το ανακαταλάβει.
Απόγευμα της 7ης Μαρτίου. Η πίεση στην πόλη συνεχίζεται. Καταλαμβάνονται το Ανατολικό προάστιο και το νεκροταφείο. Οι Έλληνες και πάλι τους απομακρύνουν, αλλά προσωρινά.
Το βράδυ της 7ης προς την 8η Μαρτίου οι μάχες που διεξάγονται στο Ανατολικό Προάστιο είναι σώμα με σώμα, όχι με σφαίρες, αλλά ξιφολόγχες.
Το πρωί της 8ης Μαρτίου βρίσκει τους Έλληνες να έχουν εκδιώξει για μια ακόμα φορά τους Μπολσεβίκους που είναι δεδομένο ότι θα επιστρέψουν. Αρχηγός τους είναι ο Ατμάνος (Κοζάκιος) Νικιφόρ Γκριγκορίεφ που υπηρετούσε στο Ιππικό του Τσάρου πριν πάει με τους επαναστάτες.
Ώρα 6 το πρωί της 9ης Μαρτίου. Οι Μπολσεβίκοι καταλαμβάνουν τον σιδηροδρομικό σταθμό με την υποστήριξη ελαφρών τεθωρακισμένων οχημάτων. Οι ελληνο-γαλλικές δυνάμεις υποχωρούν. Στη διάρκεια της υποχώρησης ο ταγματάρχης Βλάχος χάνει την επαφή με τον γαλλικό λόχο. Υποχρεώνεται να κλειστεί στο φρούριο της πόλης.
Επιστρατεύει ότι διαθέσιμο μαχητή έχει, τους γραφιάδες, τους μαγείρους, τους πάντες!
Και, ω του θαύματος, καταφέρνει να αποκρούσει την επίθεση που ξεκινά στη μία το μεσημέρι. Ο χρόνος όμως είναι σε βάρος του. Αποφασίζουν: «Έξοδο». Ξέρουν ότι θα είναι αιματηρή, αλλά κάποιοι θα σωθούν.
Εκείνη την ώρα φαίνεται το ατμόπλοιο «Ποτέμκιν». Φέρνει ενισχύσεις που δεν φθάνουν να τους οδηγήσουν στη νίκη, αλλά μπορεί να απεγκλωβίσει από το οχυρό την ελληνική μονάδα.
Στις 3.30 το μεσημέρι αποβιβάζεται ο ταγματάρχης Κωνσταντίνου με το τάγμα του. Δέχεται καταιγισμό πυρών, υπάρχουν απώλειες αλλά προχωρά. Το ίδιο συμβαίνει και μιάμιση ώρα αργότερα όταν αποβιβάζεται το Τάγμα του Νικολαέα (2ο).
Χρειάστηκαν 11,5 ώρες για να ολοκληρωθεί ο απεγκλωβισμός Στις 7 το βράδυ ο Γάλλος διοικητής διέταξε την εγκατάλειψη της πόλης…
