Όνειρο του ήταν να γίνει διάσημος ηθοποιός. Να παίζει Σέξπιρ, Αρχαίους κλασσικούς στα μεγαλύτερα θέατρα του κόσμου. Η μοίρα όμως του έπαιξε άσχημο παιχνίδι. Ακόμη και το τέλος της ζωής του πέρασε, περίπου, απαρατήρητο!
Άγνωστο είναι το μέρος του γεννήθηκε ο Κώστας Κοντογιάννης. Ίσως στην Τεργέστη από Αυστριακή μητέρα, ίσως στην Κέρκυρα. Πρέπει να ήταν κοσμοπολίτικη περιοχή, γιατί έμαθε εκτός ελληνικά και τρεις ακόμα γλώσσες, Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά. Με τέτοια εφόδια θα μπορούσε να κάνει καριέρα οπουδήποτε, προτίμησε να κυνηγήσει όνειρό του, να γίνει δημοφιλής ηθοποιός, αλλά στο τέλος έγινε… κατάσκοπος!
Ο ίδιος υποστήριζε ότι ο πατέρας του ήταν εργοστασιάρχης στις ΗΠΑ και παράλληλα με το θεατρικό σανίδι, έκλεινε και δουλειές του στις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις που επισκεπτόταν.
Υπήρχε και πόλεμος, ο Α’ Παγκόσμιος. Το 1914 τον βρίσκει στο Βερολίνο να ψάχνει το ρόλο που θα τον βγάλει από την αφάνεια. Μια Γερμανίδα τον στρατολογεί στις μυστικές υπηρεσίες. Τον στέλνουν στην Αμβέρσα, στη συνέχεια σε Παρίσι και Λονδίνο όπου καταγράφει τη ψυχολογία των πολιτών και προσπαθεί να μάθει στρατιωτικά μυστικά. Στο Παρίσι μια γυναίκα τον καταδίδει.
Εκεί είναι σχετικά γνωστός σε ένα στενό κύκλο ανθρώπων του θεάτρου με το όνομα Costas. Η σύλληψή του προκαλεί αίσθηση. Οι Γάλλοι δεν τα πήγαιναν καλά στον πόλεμο κι έβλεπαν παντού κατασκόπους.
Κανείς δεν έμαθε εάν αυτή που τον κατέδωσε ήταν ερωμένη του, ή κατάσκοπος της… απέναντι πλευράς. Πέρασε από δίκη και η απόφαση του Στρατοδικείου (16 Μαρτίου 1916) ήταν… θάνατος! Από αυτήν μαθαίνουμε ότι έδρασε από τις 15 Αυγούστου 1914 έως τις 9 Δεκεμβρίου 1915. Ίδια ετυμηγορία και στο Εφετείο. Κάποια προσπάθεια να απαλλαγεί εξ αιτίας ψυχολογικών προβλημάτων πέφτει στο κενό. Ζητά χάρη από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αλλά απορρίπτεται.
Δίνει μια συνέντευξη στην εφημερίδα «Πετίτ Ζουρνάλ». Σε αυτήν υποστηρίζει ότι όντως συναντήθηκε με έναν Γερμανό κατάσκοπο, αλλά δεν είπε κάτι που έβλαψε τη Γαλλία. Μιλά και για την υποκριτική του τέχνη. Αναφέρει ότι εισπράττει από τον πατέρα του 1.600 γαλλικά φράγκα το μήνα, ποσό σημαντικότατο για την εποχή. «Είσαι ηθοποιός ή επιχειρηματίας» τον ρωτά ο δημοσιογράφος. «Το πρωί κλείνω δουλειές και το βράδυ παίζω στο θέατρο» απαντά.
Στις 26 Μαΐου οδηγείται στον τόπο των εκτελέσεων, στο δάσος του Βενσέν, στα ανατολικά του Παρισιού. Σε μια τελευταία του προσπάθεια να αναβάλλει την εκτέλεση της ποινής του δηλώνει διάθεση συνεργασίας. Για να εντυπωσιάσει τους ανακριτές αναφέρει φανταστικές ιστορίες. Κι εδώ το ταλέντο τον προδίδει.
Κανείς δεν πιστεύει τίποτα. Ξημερώματα της 26ης Μαΐου 1916 παίρνει το δρόμο για τον τόπο της εκτέλεσης. Τον έδεσαν σε ένα στύλο, του έδεσαν τα μάτια και δώδεκα κάννες τον σημάδεψαν.
Λέγεται ότι μέχρι τέλους είχε διακηρύξει την αθωότητά του αναφέροντας «είστε δολοφόνοι. Το αίμα θα πέσει στα κεφάλια σας» έγραψαν οι γαλλικές εφημερίδες. Κάποιες άλλες έδωσαν περισσότερη ίντριγκα στην ιστορία συμπληρώνοντας: «Η πατρίδα μου θα σας εκδικηθεί για τον θάνατό μου».
Δεν ήταν τυχαίο. Στην Αθήνα ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος ήταν υπέρ της ουδετερότητας και η χώρα το πλήρωνε με διαρκή ακρωτηριασμό. Οι Βούλγαροι είχαν καταλάβει την Καβάλα και οι Αγγλογάλλοι είχαν εγκατασταθεί στη Θεσσαλονίκη και τη γύρω περιοχή.
Ακόμη και με το θάνατό του ο Κοντογιάννης δεν κατάφερε να γίνει διάσημος. Από την μεθεπόμενη κιόλας της εκτέλεσης του κανείς δεν έγραψε τίποτα για αυτόν. Ακόμη κι εκεί τη δόξα του πήρε μια άλλη εκπρόσωπος του θεάματος, η Μάτα Χάρι που μονοπώλησε το ενδιαφέρον του κοινού λίγους μήνες αργότερα. Ενάμιση χρόνο μετά στο ίδιο μέρος που εκτελέστηκε ο Κοντογιάννης θα άφηνε κι αυτή την τελευταία της πνοή.
*Στην κεντρική εφημερίδα της «Πετίτ Παριζιέν» με τον Κοντογιάννη στην ένθετη φωτογραφία και την άμαξα που τον οδηγεί από τη φυλακή στον τόπο εκτέλεσης το πρωινό της 26ης Μαΐου 1916.
