Στις 23 Αυγούστου 1975 ολοκληρώθηκε η Δίκη των πρωταιτίων της Δικτατορίας. Είχε αρχίσει σχεδόν ένα μήνα πριν, στις 29 Ιουλίου. Έδρα το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών στις Δικαστικές Φυλακές Κορυδαλλού.
Η δίκη ξεκίνησε με τον διάλογο του προέδρου Γιάννη Ντεγιάννη με τον δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο.
Ντεγιάννης: Τι δουλειά κάνετε
Παπαδόπουλος: Εν αποστρατεία ταξίαρχος
Ντεγιάννης: Τόπος κατοικίας;
Παπαδόπουλος (ειρωνικά): Στον Κορυδαλλό
Εξετάστηκαν 65 μάρτυρες. Ανάμεσά τους πολιτικοί όπως ο πρώην πρωθυπουργός Παναγιώτης Κανελλόπουλος, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ανδρέας Παπανδρέου, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Γεώργιος Μαύρος, ο Γεώργιος Ράλλης, ο Ηλίας Ηλιού, ο Χαρίλαος Φλωράκης.
Λίγο μετά το μεσημέρι ανακοινώθηκε η απόφαση:
Λίγο μετά την ανακοίνωση ο Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής μετέτρεψε τις θανατικές ποινές σε ισόβια. Ο λόγος προφανής. Η Ελλάδα προσπαθούσε να μπει στην Ευρωπαϊκή οικογένεια. Οι περισσότερες χώρες της είχαν απαγορεύσει τη θανατική ποινή. Στην Ελλάδα ίσχυε, αλλά η τελευταία εκτέλεση είχε πραγματοποιηθεί τρία χρόνια νωρίτερα, στις 25 Αυγούστου 1972. Ήταν ο Βασίλη Λυμπέρη ο οποίος είχε κάψει σύζυγο, πεθερά και τα δύο παιδιά του.
Ακολούθησαν αντιδράσεις από την πλευρά της αντιπολίτευσης, όπως δείχνουν και τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων. Να σημειώσουμε ότι την ανακοίνωση της ποινής την είχαν τα Κυριακάτικα φύλλα της 24ης Αυγούστου (πρωινά φύλλα), αφήνοντας στις απογευματινές που κυκλοφόρησαν το μεσημέρι της Δευτέρας για σχολιασμό της απόφασης, αλλά και της μετατροπής σε ισόβια.
Οι αντιδράσεις συνεχίζονταν και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής λίγες μέρες αργότερα ανέλαβε να εξηγήσει τη θέση της κυβέρνησης. Στις 29 Αυγούστου στη Δράμα, έπειτα από την ολοκλήρωση της άσκησης «Πτολεμαίος» μιλώντας σε περισσότερους από χίλιους αξιωματικούς που είχαν συμμετάσχει σε αυτήν είπε:
«Όταν λέμε ισόβια, εννοούμε ισόβια δεσμά».
Τι απέγιναν όμως οι καταδικασθέντες και πόσοι εξέτισαν την ποινή τους;
* Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος έμεινε στη φυλακή, πέθανε στις 27 Ιουνίου 1999
* Ο Στυλιανός Παττακός, αποφυλακίστηκε και πέθανε στο σπίτι του στα Πατήσια σε ηλικία 104 χρόνων (8 Οκτωβρίου 2016).
*Ο Νικόλαος Μακαρέζος αποφυλακίστηκε κι αυτός. Πέθανε στις 3 Αυγούστου 2009.
Από τους καταδικασθέντες σε ισόβια την ποινή τους εξέτισαν στη φυλακή μέχρι τον θάνατό τους οι Δημήτρης Ιωαννίδης, Μιχάλης Ρουφογάλης, Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος (αδελφός του Γ. Παπαδόπουλου), Μιχάλης Μπαλόπουλος.
Αποφυλακίστηκαν κάνοντας χρήση σχετικών διατάξεων οι Γρ. Σπαντιδάκης, Γ. Ζωιτάκης, Ι. Λαδάς και Α. Λέκκας.
*Ξεχωριστή είναι η περίπτωση του Οδυσσέα Αγγελή. Είχε καταδικαστεί σε 20 χρόνια κάθειρξη. Αυτοκτόνησε στο μπάνιο του κελιού του στις 22 Μαρτίου 1987. Ήταν 75 χρόνων.
*Ο Νικόλαος Ντερτιλής είχε καταδικαστεί σε 20 χρόνια φυλάκιση για τη συμμετοχή του στο πραξικόπημα, αλλά σε ισόβια για τον φόνο του Μιχάλη Μυρογιάννη στα γεγονότα του Πολυτεχνείου. Πέθανε κι αυτός στη φυλακή/στις 28 Ιανουαρίου 2013.
Δείτε ένα σπάνιο φιλμ από την ανακοίνωση της απόφασης που αποκαταστάθηκε το 2018 από την ΕΡΤ με τον ρεπόρτερ Χρήστο Οικονόμου να μιλά μέσα από την αίθουσα του δικαστηρίου.
