Για πρώτη φορά χώρα ανέλαβε τη διοργάνωση Ολυμπιακών Αγώνων για να… σβήσει από τη μνήμη του κόσμου μια παλαιότερη! Η, τότε, Δυτική Γερμανία, είχε σοσιαλιστή Καγκελάριο, τον Βίλι Μπραντ, εκπληκτικούς ρυθμούς ανάπτυξης, αλλά κι ένα… βάρος.
Ήθελε να σβήσει το παρελθόν της! Ένα από αυτά και η διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων στο Βερολίνο το 1936 που είχε μείνει στην ιστορία ως «η Oλυμπιάδα του Χίτλερ».
Οι Γερμανοί ήθελαν να διοργανώσουν στη… φωλιά του Ναζισμού, στο Μόναχο, ένα αθλητικό ραντεβού με πολιτικό περιεχόμενο. Ένα νέο, υπερσύγχρονο στάδιο, άρτια τηλεοπτική κάλυψη και χιλιάδες εθελοντές που ήθελαν να εξυπηρετούσαν τους νέους και τις νέες απ’ όλο τον κόσμο.
Στο πνεύμα αυτό τα μέτρα αστυνόμευσης ήταν χαλαρά.
–Σ’ ένα πάρτι θα υπάρξουν και παρεκτροπές. Ας κάνουμε τα στραβά μάτια, ήταν η αντίληψη των αρχών ασφαλείας.
Δεν είναι τυχαίο ότι μέσα στα 21 σενάρια της αστυνομίας για κρούσματα βίας υπήρχε και ένα που προέβλεπε αυτό ακριβώς που έγινε: Παλαιστίνιους κομάντος ν΄ απαγάγουν και να σκοτώνουν Ισραηλινούς αθλητές. Μαζί με άλλα 20 όμως έμειναν στα συρτάρια των υπευθύνων.
Όσο χαλαρά ήταν τα μέτρα ασφαλείας, τόσο πρόχειρη ήταν και η αντίδραση των αρχών που φάνηκαν απροετοίμαστες για ένα τέτοιο χτύπημα. Οι Ισραηλινοί κατηγόρησαν τις Γερμανικές αρχές για το σχέδιο δράσης, ενώ όπως αποκαλύφθηκε όταν αποχαρακτηρίστηκαν τα «απόρρητα αρχεία» υπήρξε κάποια μορφής συνεργασία των νεοναζιστικών οργανώσεων με την οργάνωση «Μαύρος Σεπτέμβρης» που υλοποίησε το τρομοκρατικό σχέδιο.
Το χρονικό της τραγωδίας
5 Σεπτεμβρίου
04.30: Γερμανοί φρουροί παρακολουθούν πέντε άνδρες να περνούν το φράχτη του Ολυμπιακού Χωριού. Δεν δίνουν ιδιαίτερη σημασία. Τα νυχτοπερπατήματα αθλητών ήταν συχνά και κάθε ξημέρωμα πολλοί διάλεγαν αυτό τον τρόπο για να επιστρέψουν στους κοιτώνες τους.
04.35: Ο Ισραηλινός προπονητής της ομάδας Άρσης Βαρών, Μοσέ Βάινμπεργκ ακούει ένα χτύπημα στην πόρτα του. Τον ρωτούν εάν στο δωμάτιο μένουν Ισραηλινοί αθλητές. Απαντά καταφατικά. Ανοίγει τη πόρτα και οι άγνωστοι άνδρες προσπαθούν να μπουν στο δωμάτιο. Φράζει τη πόρτα με το σώμα του. Τρεις σφαίρες, δύο στο κεφάλι και μία στη κοιλιά τον σωριάζουν νεκρό.
04.36: Ο υπαρχηγός της αθλητικής αποστολής του Χονγκ Κονγκ ξυπνά από τους πυροβολισμούς. Ανοίγει τη πόρτα του δωματίου του και βλέπει έναν άγνωστο με αυτόματο στο χέρι. Ξανακλείνει τη πόρτα τρομαγμένος.
08.50: Τριακόσιοι επίλεκτοι Γερμανοί σκοπευτές έχουν αποκλείσει το κτίριο του Ολυμπιακού Χωριού που υπάρχουν τα δωμάτια των Ισραηλινών αθλητών. Οι Παλαιστίνοι ανακοινώνουν τους όρους τους: Απελευθέρωση όλων των συμπατριωτών τους που κρατούνται στις Ισραηλινές φυλακές και ασφαλής διαφυγή των απαγωγέων σε Αραβική χώρα.
10.00: Ο Καγκελάριος της Γερμανίας Βίλι Μπραντ συγκαλεί υπουργικό συμβούλιο. Προτείνει στους απαγωγείς ανταλλαγή των αιχμαλώτων με Γερμανούς πολιτικούς ηγέτες.
23.20: Απαγωγείς και όμηροι επιβιβάζονται, έπειτα από διαπραγματεύσεις έντεκα ωρών, σε τρία ελικόπτερα και προσγειώνονται σε στρατιωτική βάση κοντά στο Μόναχο.
6 Σεπτεμβριου
00.10: Δύο Παλαιστίνοι επιθεωρούν το αεροπλάνο που θα τους μεταφέρει σε Αραβική χώρα. Ένας Γερμανός σκοπευτής πυροβολεί. Η μάχη αρχίζει. Ένα από τα ελικόπτερα τινάζεται στον αέρα. Σκοτώνονται 9 Ισραηλινοί αθλητές-όμηροι, τέσσερις απαγωγείς και ένας Γερμανός αστυνομικός.
10:00: Στο Ολυμπιακό Στάδιο τελείται επιμνημόσυνη δέηση για τα θύματα της τρομοκρατικής επίθεσης. Η ΔΟΕ μέσω του προέδρου της δηλώνει ότι οι αγώνες θα συνεχιστούν κανονικά.
Νεοναζί βοήθησαν τους Παλαιστίνιους
Τα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα του Γερμανικού Υπουργείου Εξωτερικών δίνουν μια άλλη διάσταση στη τραγωδία. Σύμφωνα με ένα απόρρητο ντοκουμέντο 2.000 σελίδων που βρισκόταν στο Ομοσπονδιακό Γραφείο για τη Προστασία του Συντάγματος, αποκαλύπτεται ότι Γερμανοί νεοναζί είχαν βοηθήσει τους Παλαιστίνιους του Αμπού Νταούντ στο… έργο τους,. Αρωγός της προσπάθειας ήταν ο Βίλι Πολ, ένας γνωστός Γερμανός νεοναζί, που τώρα έχει αναθεωρήσει τα πολιτικά του πιστεύω και γράφει αστυνομικά μυθιστορήματα.
Οι αστυνομικές αρχές του Ντόρτμουντ έκαναν από τον Ιούνιο του 1972 αναφορές για τις συναντήσεις των δύο που χαρακτήριζαν ύποπτους για… άγνωστες ενέργειες. Οι αρχές ασφαλείας όμως δεν αξιοποίησαν τις πληροφορίες αυτές, ούτε μπήκαν στο κόπο να σκεφτούν τι σχεδιάζουν δύο άνθρωποι που μισούν τους Εβραίους ενόψει Ολυμπιακών Αγώνων. Ο ίδιος ο Βίλι Πολ σε δηλώσεις του αναφέρει ότι η συμμετοχή του περιορίστηκε στο να φέρει τον Αμπού Νταούντ σε επαφή με Παλαιστίνιους της Γερμανίας χωρίς να γνωρίζει το παραμικρό για την αιτία των συναντήσεων!
Οι Γερμανικές ευθύνες
«Η Γερμανική αστυνομία δεν έκανε τη παραμικρή προσπάθεια να σώσει ανθρώπινες ζωές» είχε δηλώσει με την επιστροφή του από το Μόναχο το 1972 ο επικεφαλής της «Μοσάντ», Ζβί Ζαμίρ. Η έκθεσή του προς το Ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών βρίσκεται στα πρόσφατα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα. Εκεί οι Γερμανοί αστυνομικοί κατηγορούνται για έλλειψη σχεδίου δράσης, για τρομερά λάθη στους χειρισμούς και το βασικότερο για τη πλήρη αδιαφορία για την τύχη των ομήρων.
Δείτε πως παρουσίασε το ΑΒC τα γεγονότα
Οι ήρωες της τραγωδίας
Ο Αντρέ Σπίτζερ ήταν Εβραίος της Ρουμανίας. Είχε γεννηθεί στις 4 Ιουλίου 1945 όταν ο Β’ Παγκόσμιος είχε ήδη τελειώσει και στη χώρα εδραιωνόταν το κομμουνιστικό καθεστώς. Στα 11 του χρόνια (1956) έμεινε ορφανός από πατέρα κι η μητέρα του πήρε τη μεγάλη απόφαση να επιστρέψει στη Παλαιστίνη, στο Ισραήλ, που καλούσε τους Εβραίους απ’ όλο τον κόσμο να γίνουν πολίτες του. Κατατάχτηκε στην Πολεμική Αεροπορία, ασχολήθηκε με τη ξιφασκία. Είχε περάσει στην Ακαδημία των Σπορ της χώρας που τον έστειλε το 1968 στη Χάγη για να γίνει προπονητής στο άθλημα που αγαπούσε. Από την Ολλανδία γύρισε παντρεμένος με την Ανκε Αντρέ. Λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες γεννήθηκε και η κόρη τους που ονομάστηκε Ανούκ.
Η σύζυγός του περιγράφει μια σκηνή από το Ολυμπιακό Χωριό. Κάνοντας βόλτα σ’ αυτό είδε κάποιους Λιβανέζους αθλητές. Εκείνη την εποχή το Ισραήλ ήταν σε εμπόλεμη κατάσταση με το Λίβανο. Παρ’ όλα αυτά ο Αντρέ τους ρώτησε πως τα πήγαν στους αγώνες. Κι αυτοί του απάντησαν. Χώρισαν σαν φίλοι και συναθλητές.
Στη διάρκεια των αγώνων η νεογέννητη κόρη του που ήταν στους παππούδες της στην Ολλανδία αρρώστησε κι ο Αντρέ πήγε να τη δει. Επέστρεψε λίγες ώρες πριν τη τραγωδία. Ήταν ένας από τους ομήρους. Επειδή ήξερε Γερμανικά οι Παλαιστίνιοι τον χρησιμοποίησαν ως διαπραγματευτή. Έκανε όμως ένα λάθος. Προσπάθησε να δώσει στους Γερμανούς πληροφορίες για τους απαγωγείς. Η τελευταία φορά που τον είδαν ζωντανό ήταν όταν από το παράθυρο που μιλούσε δέχτηκε ένα χτύπημα στο κεφάλι με τη λαβή ενός περιστρόφου. Ο Σπίτζερ εκτελέστηκε από τους απαγωγείς του έχοντας δει νωρίτερα να εκτελούνται τέσσερις συμπατριώτες του και να ανατινάζεται ένα από τα τρία ελικόπτερα που είχαν μεταφέρει τους απαγωγείς σε στρατιωτική βάση έξω από το Μόναχο.
Η γυναίκα του είναι σήμερα ανταποκρίτρια της Ολλανδικής και της Βελγικής τηλεόρασης στο Ισραήλ και ως δημοσιογράφος πρωτοστάτησε στον αγώνα για να αποκαλυφθούν οι ευθύνες της Γερμανικής αστυνομίας στην Τραγωδία του Μονάχου.
Ο Γιάκομπ Σπρίνγκερ είχε γεννηθεί στη Πολωνία το 1921. Ήταν στο Μόναχο ο προπονητής της ομάδας Άρσης Βαρών του Ισραήλ. Στα 51 του χρόνια είχε ζήσει πολλά. Στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου είχε υποφέρει στο «Γκέτο της Βαρσοβίας» που είχαν κλείσει οι Γερμανοί τους Εβραίους της κατακτημένης χώρας. Ήταν από τους πρώτους που εγκαταστάθηκαν στη «Γη της Επαγγελίας».
Τα περισσότερα από τα θύματα των Ισραηλινών στο Μόναχο ήταν Εβραίοι της διασποράς. Στο Ισραήλ τους είχε οδηγήσει η πολιτική της χώρας να συγκεντρώσει καλούς αθλητές απ’ όλο τον κόσμο, αλλά κι η ελπίδα για μια καλύτερη ζωή.
Ο Ντέιβιντ Μπέργκερ ήταν ένας από τους πολλούς Αμερικανοεβραίους. Είχε γεννηθεί στο Κλίβελαντ του Οχάιο κι έδειξε από χωρίς τη κλίση του στην Άρση Βαρών. Πρώτευσε, το 1969, στους Αγώνες «Μακάμπι» όπου συμμετέχουν Εβραίοι απ’ όλο τον κόσμο. Οι υπεύθυνοι του αθλήματος τον έπεισαν να εγκατασταθεί στο Ισραήλ με δέλεαρ την εξασφαλισμένη συμμετοχή του στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Αυτή η επιλογή στάθηκε μοιραία για τη ζωή του.
Ο Ζέεβ Φρίμαν είχε γεννηθεί στη Πολωνία το 1944. Στα 16 του χρόνια η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στο Ισραήλ. Έγινε ένας από τους καλύτερους Αρσιβαρίστες της χώρας. Βρισκόταν μέσα στο ελικόπτερο που ανατινάχτηκε από τους Παλαιστίνιους έξω από το Μόναχο. Μαζί του ο Μπέργκερ, ο Σπρίνγκερ κι ένας ακόμη Εβραίος της διασποράς, ο Ελιζέρ Χάλφιν που είχε γεννηθεί το 1948 στη Ρίγα της Λετονίας.
Στην ανταλλαγή πυρών με τους Γερμανούς αστυνομικούς σκοτώθηκαν ο διαιτητής της ελληνορωμαϊκής πάλης Γιουσούφ Γκούντφεουντ , γεννημένος στη Ρουμανία, κτηνίατρος στο επάγγελμα, ο επίσης γεννημένος στη Ρουμανία Κεχάτ Σορ, προπονητής σκοποβολής που είχε εγκατασταθεί το 1963 στο Τελ Αβίβ, ο Μαρκ Σλάβιν, παλαιστής της ελληνορωμαϊκής γεννημένος στο Μινσκ της Λευκορωσίας που τότε ανήκε στην ΕΣΣΔ κι ο προπονητής μεγάλων αποστάσεων στον στίβο Αμιτζούρ Σαπίρα.
Όλοι αυτοί ήταν θύματα ενός πολέμου που δεν διάλεξαν οι ίδιοι. Πήγαν σε μια γιορτή ειρήνης κι έγιναν θύματα πολέμου.
Πέρσι, στην επέτειο των 50 χρόνων από τους Ολυμπιακούς Αγώνες έγιναν πολλές αθλητικές εκδηλώσεις για να τιμηθεί το γεγονός. Η τραγωδία πέρασε σε δεύτερη μοίρα. Όμως η αλήθεια για τα όσα έγιναν βγαίνει σιγά σιγά στο φως. Ακόμα και σήμερα δεν έχουν φωτιστεί όλες οι πτυχές της, κυρίως αυτές που αφορούν τις ευθύνες των Γερμανών.
