Στην Εκθεση Ηλεκτρονικών Συσκευών (CES) του 2025, που πραγματοποιήθηκε στο Λας Βέγκας των Ηνωμένων Πολιτειών, το Land Aircraft Carrier, ένα αρθρωτό ιπτάμενο αυτοκίνητο της κινεζικής κατασκευάστριας ηλεκτρικών οχημάτων XPENG, έκανε το διεθνές του ντεμπούτο, προσελκύοντας παγκόσμιο ενδιαφέρον.
- Του Zhang Yangjun – People’s Daily*
Το καινοτόμο αυτό όχημα αναμένεται να παραδοθεί στους πρώτους πελάτες το 2026.
Τα ιπτάμενα αυτοκίνητα μετατρέπονται σταδιακά από φουτουριστική ιδέα σε πραγματικότητα, ανοίγοντας νέους ορίζοντες για τις μετακινήσεις του μέλλοντος. Είναι πιθανό, μέσα στα επόμενα 10 χρόνια, να μειώσουν τον χρόνο των καθημερινών μετακινήσεων από 1-2 ώρες σε μόλις 10-20 λεπτά, συμβάλλοντας στην αποσυμφόρηση των πόλεων.
Σήμερα ο όρος «ιπτάμενο αυτοκίνητο» έχει αποκτήσει σαφέστερο νόημα. Σε στενή έννοια, αναφέρεται σε ένα όχημα διπλής λειτουργίας που μπορεί να κινείται τόσο στο έδαφος όσο και στον αέρα. Σε ευρύτερη έννοια, περιλαμβάνει τα ηλεκτρικά αεροσκάφη κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (eVTOL), τα οποία προορίζονται για δημόσιες μεταφορές. Το 2024 η Κινεζική Ενωση Μηχανικών Αυτοκινήτων δημοσίευσε την πρώτη ερευνητική έκθεση της χώρας σχετικά με τα ιπτάμενα αυτοκίνητα, σημειώνοντας ότι η ανάπτυξη των έξυπνων ηλεκτρικών οχημάτων τον 21ο αιώνα έχει δημιουργήσει μια ισχυρή βιομηχανική βάση για την εξέλιξη της ηλεκτρικής αεροπορίας. Σύμφωνα με την έκθεση, τα eVTOL αναμένεται να λειτουργούν ως δημόσια μέσα μεταφοράς, όπως ακριβώς τα συμβατικά αυτοκίνητα, συνδυάζοντας τεχνολογίες από την αυτοκινητοβιομηχανία και την αεροπορία.
Η εξέλιξη των ιπτάμενων αυτοκινήτων θα πραγματοποιηθεί σε τρεις βασικές φάσεις. Η πρώτη από φέτος (2025), καθώς τα ιπτάμενα αυτοκίνητα θα εισέλθουν στην αρχική φάση εμπορικής χρήσης (1.0), με την κυκλοφορία eVTOL για μεταφορά φορτίων, ενώ τα επιβατικά μοντέλα θα δοκιμαστούν σε επιλεγμένα περιβάλλοντα. Ως το 2035 τα ιπτάμενα αυτοκίνητα θα περάσουν στη δεύτερη φάση τους (2.0), με την ευρεία παραγωγή πιο προηγμένων και έξυπνων eVTOL, τα οποία θα αποτελούν βασικό μέσο μεταφοράς χαμηλού υψομέτρου. Και η τρίτη φάση, μέχρι το 2050, όπου θα επιτευχθεί η πλήρης ενοποίηση των αμφίβιων ιπτάμενων αυτοκινήτων (3.0), τα οποία θα μπορούν να κινούνται τόσο στο έδαφος όσο και στον αέρα, δημιουργώντας ένα τρισδιάστατο έξυπνο σύστημα μεταφορών.
Πολλές χώρες επιταχύνουν την έρευνα και την εφαρμογή των ιπτάμενων αυτοκινήτων, ακολουθώντας τρεις κύριες στρατηγικές ανάπτυξης με πρώτη τη λογική της μετάβασης «από την παραδοσιακή αεροπορία στη νέα ηλεκτρική αεροπορία» με κύριους εκπροσώπους εταιρίες όπως η αμερικανική Joby Aviation, η ευρωπαϊκή Airbus και οι κινεζικές AutoFlight και Aerofugia αξιοποιούν την εμπειρία τους στην αεροναυπηγική για την ανάπτυξη ιπτάμενων αυτοκινήτων. Η δεύτερη στρατηγική, στη λογική της μετάβασης «από τα έξυπνα ηλεκτρικά οχήματα στα ιπτάμενα αυτοκίνητα», όπου περίπου το 85% των τεχνολογιών των ιπτάμενων αυτοκινήτων σχετίζεται άμεσα με τη βιομηχανία των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Κινεζικές εταιρίες, όπως η XPENG και η GAC Group, βασίζονται στην εξειδίκευσή τους στην ηλεκτροκίνηση για να επενδύσουν σε αυτή τη νέα αγορά. Και τρίτη στρατηγική «από τα drones στην έξυπνη αεροπορία», όπου εταιρίες όπως η κινεζική Ehang, αξιοποιούν την εμπειρία τους στην ανάπτυξη drones για να δημιουργήσουν προηγμένα eVTOL.
Η Joby Aviation αναμένεται να λανσάρει εμπορικά eVTOL το 2025, ανοίγοντας νέους δρόμους για τις εναέριες αστικές μεταφορές. Παράλληλα, η Airbus παρουσίασε το πρωτότυπο του πλήρως ηλεκτρικού CityAirbus NextGen, πραγματοποιώντας με επιτυχία την πρώτη του πτήση το 2024, σηματοδοτώντας τη μετάβαση της εταιρίας από την παραδοσιακή στην ηλεκτρική αεροπορία.
Προς ένα νέο μοντέλο τρισδιάστατης κινητικότητας
Η Κίνα διαθέτει κορυφαίες τεχνολογίες και βιομηχανικές δυνατότητες στον τομέα της ηλεκτροκίνησης και των drones, προσφέροντας μια ισχυρή βάση για την ανάπτυξη των ιπτάμενων αυτοκινήτων. Για παράδειγμα, η αυτοκινητοβιομηχανία Changan Automobile συνεργάζεται με την EHang, συνδυάζοντας την τεχνολογία των αυτοκινήτων με τα drones πολλαπλών ρότορων, ενισχύοντας τη δυναμική της νέας αυτής αγοράς. Η χαμηλού ύψους εναέρια μεταφορά αναδεικνύεται ως βασική πλατφόρμα για την εφαρμογή νέων τεχνολογιών, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, τα μεγάλα δεδομένα και η συνδεσιμότητα 5G. Παράλληλα, αποτελεί στρατηγικό τομέα για την ανάπτυξη της οικονομίας χαμηλού ύψους, που αναμένεται να αλλάξει το παγκόσμιο οικονομικό τοπίο.
Τα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (UAVs) και τα ιπτάμενα αυτοκίνητα θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη νέα αυτή εποχή, όπως ακριβώς τα ποδήλατα, οι μοτοσικλέτες και τα αυτοκίνητα διαμόρφωσαν την οικονομία του εδάφους. Η μαζική χρήση των ιπτάμενων αυτοκινήτων θα ανοίξει τον δρόμο για ένα νέο μοντέλο τρισδιάστατης κινητικότητας, δημιουργώντας μια αγορά τρισεκατομμυρίων δολαρίων για την οικονομία χαμηλού ύψους.
*Ο Zhang Yangjun είναι καθηγητής στη Σχολή Οχημάτων και Κινητικότητας του Πανεπιστημίου Tsinghua.
