- Ανταπόκριση του Newsbreak από τις ΗΠΑ
Σε μια κίνηση εκτόνωσης των πιέσεων προχώρησε ο Λευκός Οίκος την Τετάρτη (17/6), ενημερώνοντας ανεπίσημα τους εκπροσώπους του Τύπου για το περιεχόμενο του μνημονίου κατανόησης που επιτεύχθηκε με το Ιράν το περασμένο Σαββατοκύριακο. Η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να προχωρήσει σε αυτή την ενημέρωση ήρθε ως άμεση απάντηση στις έντονες επικρίσεις και τις αντιδράσεις που προκάλεσε η αρχική επιλογή να κρατηθεί το κείμενο μακριά από τη δημοσιότητα.
Οι άξονες του προσυμφώνου και το μέλλον των διαπραγματεύσεων
Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος παρουσίασε στους δημοσιογράφους το έγγραφο, το οποίο απαρτίζεται από δεκατέσσερα συγκεκριμένα σημεία. Στο κείμενο αποτυπώνονται αναλυτικά οι προβλέψεις για το άνοιγμα των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ, καθώς και οι όροι για τη χαλάρωση επιλεγμένων οικονομικών κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στην Τεχεράνη. Παράλληλα, το μνημόνιο θέτει τις βάσεις και το γενικό πλαίσιο για τη διαχείριση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, το οποίο αναμένεται να αποτελέσει το αντικείμενο των επόμενων, εξειδικευμένων τεχνικών διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Σύμφωνα με το BBC, δεν αποτελεί το τελικό κείμενο, το οποίο ενδέχεται να ενσωματώσει κάποιες αλλαγές.
Σύμφωνα με το CNN το κείμενο έχει ως εξής:
Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφώνησαν από κοινού καλή τη πίστει στις [ __ ημερομηνία] τα ακόλουθα:
1 — Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι σύμμαχοί τους στον τρέχοντα πόλεμο υπογράφουν το παρόν Μνημόνιο Κατανόησης για να κηρύξουν τον άμεσο και οριστικό τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και αναλαμβάνουν από τώρα και στο εξής να μην ξεκινήσουν κανέναν πόλεμο ή οποιαδήποτε στρατιωτική επιχείρηση εναντίον των άλλων και να απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας εναντίον των άλλων, και να διασφαλίσουν την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία του Λιβάνου. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τον οριστικό τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου και άλλες διατάξεις της παρούσας παραγράφου.
2 — Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν αναλαμβάνουν να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των άλλων και να απέχουν από την παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις των άλλων.
3 — Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να επιτύχουν την τελική συμφωνία σε μέγιστο χρονικό διάστημα 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης με αμοιβαία συναίνεση.
4 — αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής θα ξεκινήσουν την άρση του ναυτικού αποκλεισμού τους και οποιωνδήποτε διαταραχών ή εμποδίων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα τερματίσουν πλήρως τον ναυτικό αποκλεισμό εντός 30 ημερών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η κυκλοφορία των πλοίων θα είναι ανάλογη με τον αριθμό της προπολεμικής κυκλοφορίας που αποκαθίσταται από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν περαιτέρω την υποχρέωση να απομακρύνουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία.
5- Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα προβεί σε διευθετήσεις καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων χωρίς χρέωση, για μόνο 60 ημέρες, από τον Περσικό Κόλπο στη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα. Η κυκλοφορία των εμπορικών πλοίων θα ξεκινήσει αμέσως και, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης των τεχνικών και στρατιωτικών εμποδίων και την αποναρκοθέτηση από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, θα ξεκινήσει εντός 30 ημερών. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα διεξάγει διάλογο με το Σουλτανάτο του Ομάν για να καθορίσει τη μελλοντική διοίκηση και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες στο Στενό του Ορμούζ, σε συζήτηση με άλλα παράκτια κράτη του Περσικού Κόλπου, σύμφωνα με το ισχύον διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των παράκτιων κρατών του Στενού του Ορμούζ.
6 — Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν με τους περιφερειακούς εταίρους τους να αναπτύξουν ένα οριστικό, αμοιβαία συμφωνημένο σχέδιο με τουλάχιστον 300 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Ο μηχανισμός για την εφαρμογή αυτού του σχεδίου θα οριστικοποιηθεί ως μέρος μιας τελικής συμφωνίας εντός 60 ημερών. Όλες οι απαιτούμενες άδειες, απαλλαγές και άδειες που απαιτούνται για τις σχετικές οικονομικές συναλλαγές θα χορηγηθούν από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
7 — Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση να τερματίσουν κάθε είδους κυρώσεις κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών,
των ψηφισμάτων του Διοικητικού Συμβουλίου του ΔΟΑΕ, όλων των μονομερών κυρώσεων των ΗΠΑ, πρωτογενών και δευτερογενών, σε συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα ως μέρος της τελικής συμφωνίας. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναγνωρίζουν την κρίσιμη σημασία του προαναφερθέντος ζητήματος της λήξης των κυρώσεων και εξέφρασαν την πρόθεσή τους να αντιμετωπίσουν άμεσα αυτά τα ζητήματα στις διαπραγματεύσεις, προκειμένου να επιτευχθεί αμοιβαία συμφωνία επ’ αυτών.
8 — Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επιβεβαιώνει εκ νέου ότι δεν θα προμηθευτεί ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφώνησαν να επιλύσουν τη διάθεση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού σύμφωνα με έναν μηχανισμό που θα συμφωνηθεί αμοιβαία σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που αναφέρεται στην παράγραφο επτά, με την ελάχιστη μεθοδολογία να αναμειγνύεται επιτόπου υπό την επίβλεψη του ΔΟΑΕ. Τα δύο μέρη συμφώνησαν επίσης να συζητήσουν το ζήτημα του εμπλουτισμού και άλλα αμοιβαία συμφωνημένα ζητήματα που σχετίζονται με τις πυρηνικές ανάγκες της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, βάσει ενός ικανοποιητικού πλαισίου που θα συμφωνηθεί στην τελική συμφωνία. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις της παρούσας παραγράφου και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν αναγνωρίζει την κρίσιμη σημασία των πυρηνικών ζητημάτων που αναφέρονται παραπάνω. Εκφράζουν την πρόθεσή τους να αντιμετωπίσουν άμεσα αυτά τα ζητήματα στις διαπραγματεύσεις, προκειμένου να επιτευχθεί αμοιβαία συμφωνία επ’ αυτών.
9- Εν αναμονή της τελικής συμφωνίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφωνούν να διατηρήσουν το status quo. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα διατηρήσει το τρέχον status quo του πυρηνικού της προγράμματος και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις και δεν θα αναπτύξουν πρόσθετες δυνάμεις στην περιοχή.
10 — Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής δεσμεύονται ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και μέχρι τη λήξη των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα εκδώσει εξαιρέσεις για την εξαγωγή ιρανικού αργού πετρελαίου, προϊόντων πετρελαίου και παραγώγων, καθώς και όλων των συναφών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών συναλλαγών, των ασφαλειών, των μεταφορών κ.λπ.
11- Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διαθέσουν πλήρως προς χρήση τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν κατά την εφαρμογή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα συμφωνήσουν αμοιβαία τις διαδικασίες που σχετίζονται με την αποδέσμευση αυτών των κεφαλαίων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Τα εν λόγω κεφάλαια, είτε πρόκειται για την απόκτηση του αρχικού λογαριασμού είτε για μεταφορά, θα καταστούν πλήρως χρησιμοποιήσιμα για πληρωμή σε οποιονδήποτε τελικό δικαιούχο που ορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα, με συγχωρείτε, τελικό δικαιούχο που ορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εκδίδουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εξουσιοδοτήσεις αναλόγως.
12- Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφωνούν ότι θα συσταθεί εκτελεστικός μηχανισμός για την παρακολούθηση της επιτυχούς εφαρμογής του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και της μελλοντικής συμμόρφωσης με την τελική συμφωνία.
13 — Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και με την επιφύλαξη της έναρξης εφαρμογής των παραγράφων 1, 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και της συνεχιζόμενης εφαρμογής αυτών των μέτρων, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις σχετικά με την τελική συμφωνία αποκλειστικά επί των υπόλοιπων παραγράφων.
14 — Η τελική συμφωνία θα επικυρωθεί με δεσμευτικό ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
