Ένας από τους καλύτερα διατηρημένους αρχαίους ναούς, ο ναός της Αφαίας, ο οποίος δεσπόζει στην κορυφή ενός πευκόφυτου λόφου στο βορειοανατολικό μέρος της Αίγινας, δεν φωτίζεται. Είναι το σπουδαιότερο μνημείο που σώζεται από το ιερό, το οποίο ήταν αφιερωμένο στη θεότητα Αφαία, ενώ σώζονται 24 από τις 32 κολόνες του. Αποτελεί δε σημείο αναφοράς για το νησί του Αργοσαρωνικού και, παρά την εγκατάλειψη από την Πολιτεία, σημειώνει πολύ μεγάλη επισκεψιμότητα, που αγγίζει τους 100.000 επισκέπτες ετησίως.
Λέγεται ότι ο ναός της Αφαίας με τον Παρθενώνα και τον ναό του Σουνίου αποτελούν ένα νοητό ισοσκελές τρίγωνο (το ιερό τρίγωνο της αρχαιότητας, το οποίο οι αρχαίοι Ελληνες φρόντιζαν να τηρούν όταν πρόκειται για την αρχιτεκτονική και την ενέργεια ενός ναού). Όταν η ατμόσφαιρα είναι καθαρή, υπάρχει ορατότητα μεταξύ των τριών αυτών ναών, τους οποίους οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν ως μέσο ενημέρωσής τους σε περίπτωση επίθεσης από εχθρό.
Το κονδύλι εγκρίθηκε αλλά τίποτα δεν προχώρησε
Αίτημα των πολιτών και των τοπικών φορέων της Αίγινας τα τελευταία 20 χρόνια είναι να φωτιστεί ο ναός, όπως έχει γίνει με την Ακρόπολη και τον ναό του Ποσειδώνος στο Σούνιο, κάτι που θα αναβαθμίσει το εμβληματικό σημείο και θα δώσει στην περιοχή την αίγλη που της αξίζει. Τον Μάρτιο του 2011 το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο ενέκρινε μελέτη για «την αναβάθμιση του περιβάλλοντος χώρου και για φωτισμό ανάδειξης των ναών Αφαίας και Ελλανίου Διός στην Αίγινα». Ωστόσο, έως σήμερα, παρά το γεγονός ότι το κονδύλι έχει εγκριθεί, τίποτα δεν έχει προχωρήσει. Και αυτό διότι υπάρχει διαμάχη μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του υπουργείου Πολιτισμού για την υπογραφή σύμβασης, στην οποία θα ορίζεται ποια υπηρεσία θα δημοπρατήσει το έργο.
Ο πρόεδρος της Ενώσεως Ξενοδόχων Αιγίνης Σταύρος Καλαμάκης απηύθυνε εκ νέου έκκληση για την επίλυση του προβλήματος, τον Μάιο του 2020, στην αντιπεριφερειάρχη Νήσων Βάσω Θεοδωρακοπούλου – Μπόγρη, αλλά δεν δόθηκε εκ μέρους της καμία συνέχεια. Επειτα ενημέρωσε το υπουργείο Πολιτισμού και τους συνεργάτες της Λίνας Μενδώνη, αλλά δεν υπήρξε ανταπόκριση. Στις 17 Ιουνίου 2020 έστειλε προσωπική επιστολή στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, αναφέροντας μεταξύ άλλων:
«Την ανάγκη φωταγώγησης του ναού της Αφαίας είχε αντιληφθεί πρώτη η αείμνηστη Μελίνα Μερκούρη, το 1985, ως υπουργός Πολιτισμού, εγκρίνοντας μάλιστα γι’ αυτόν τον σκοπό το ποσό των 5 εκατ. δραχμών.
Το έργο, λόγω αμέλειας των τοπικών Αρχών, δεν προχώρησε, για να επανακάμψει στο προσκήνιο το 2001-02, χωρίς αποτέλεσμα και πάλι. Και φθάνουμε στο 2011, που μετά την εκπόνηση όλων των απαιτούμενων μελετών και την έγκριση από το ΚΑΣ, ο τότε αντιπεριφερειάρχης Νήσων Δημ. Κατσικάρης ανήγγειλε (ματαίως) τη δρομολόγησή του. Το 2018 η μελέτη εγκρίθηκε για άλλη μια φορά από το ΚΑΣ και εντάχθηκε στον προϋπολογισμό της Περιφέρειας Αττικής (2 εκατ. ευρώ).
Ένα άλλο εμπόδιο, ωστόσο, η διαμάχη μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του υπουργείου Πολιτισμού για την υπογραφή σύμβασης όπου θα ορίζεται ποια υπηρεσία θα δημοπρατήσει το έργο, αποδεικνύεται έως τώρα ανυπέρβλητο, παρά τα αλλεπάλληλα διαβήματά μας προς τους αρμόδιους φορείς».
Απαντώντας στο αίτημα του κ. Καλαμάκη, η Περιφέρεια Αττικής ανακοίνωσε ότι έχει ήδη αναλάβει πρωτοβουλίες για να υλοποιηθεί το σημαντικό αυτό έργο.
