Ο διεθνής διασυρμός που υπέστη το Ελληνικό Χρηματιστήριο την περασμένη Δευτέρα 25 Οκτωβρίου 2021 να παραμείνει εκτός λειτουργίας για πέντε ώρες, αφού οι χρηματιστηριακές συναλλαγές άρχισαν στις 15.30 αντί στις 10.30 που αρχίζει η συνεδρίαση, έδωσε αφορμή για τη σημερινή έρευνα της «δημοκρατίας». Αναζητήσαμε και βρήκαμε πόσες φορές και γιατί στα 145 χρόνια λειτουργίας του (1876-2021) το Χρηματιστήριο δεν λειτούργησε, προκαλώντας έμφραγμα σε μία, έτσι κι αλλιώς, ασθενική ελληνική οικονομία.
Ανατρέχοντας στο παρελθόν με τη βοήθεια ιστορικών πηγών αλλά και μαρτυρίες χρηματιστών, προκύπτει ότι συνολικά εννέα φορές παρέμεινε κλειστή η χρηματιστηριακή αγορά στα 145 χρόνια λειτουργίας. Τα αίτια κλεισίματος ήταν: α) λόγω απεργίας των υπαλλήλων της Τραπέζης της Ελλάδος το 2008, β) για φυσικές καταστροφές, γ) για «ακραία» πολιτικά γεγονότα (δικτατορία συνταγματαρχών), δ) για πόλεμο (εισβολή «Αττίλα» στην Κύπρο), ε) στη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής και επίσης για μετοχές-φούσκες στην Ελλάδα αλλά και διεθνή χρηματιστηριακά κραχ, ενώ το πιο πρόσφατο κλείσιμο της αγοράς ήταν λόγω των capital controls το 2015.
Η πρώτη φορά που κλείνει η χρηματιστηριακή αγορά είναι στις 6 Απριλίου 1941, όταν ο γερμανικός στρατός εισέρχεται στην Ελλάδα. Με απόφαση της κατοχικής κυβέρνησης διακόπτονται οι συναλλαγές μέχρι τις 9 Μαΐου 1941, για να επαναλειτουργήσει αμέσως μετά. Νέα διακοπή καταγράφεται στις 2 Ιουνίου 1941, όταν η κατοχική κυβέρνηση ανακοινώνει την αναστολή των εργασιών της τότε αγοράς λόγω της ακραίας δράσης των κερδοσκόπων, όπως αναφέρεται σε δημοσιεύματα εκείνης της εποχής.
Η λειτουργία του Χ.Α. επετράπη ξανά στις αρχές του 1942, χωρίς να διακοπεί τα επόμενα χρόνια. Μέχρι που στη διάρκεια της δικτατορίας, και συγκεκριμένα στις 12 Δεκεμβρίου 1972, ο τότε υπουργός Συντονισμού Νίκος Μακαρέζος διακόπτει τις συναλλαγές με αφορμή καταγγελίες για κερδοσκοπικά φαινόμενα. Το Χ.Α. επαναλειτουργεί στις 20 Ιανουαρίου 1973.
Τα τραγικά γεγονότα Ιουλίου και Αυγούστου 1974, με την επίθεση του «Αττίλα» στη βόρεια Κύπρο από τον τουρκικό στρατό, οδήγησαν το Χρηματιστήριο της Αθήνας σε κλείσιμο για αρκετές εβδομάδες.
Ο επόμενος «μαύρος» σταθμός του Χ.Α. καταγράφεται κατά τη διάρκεια ενός εφιαλτικού Οκτωβρίου, που σημάδεψε το μεγαλύτερο χρηματιστήριο του κόσμου, πριν από 28 χρόνια. Στις 19 Οκτωβρίου 1987 ο Dow Jones μέσα σε μια συνεδρίαση γκρεμίστηκε κατά -22,6%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση στην ιστορία του.
Σε πέντε συνεδριάσεις, από τις 13 έως τις 19 Οκτωβρίου του 1987, ο Dow Jones έχασε το 1/3 της αξίας του, ενώ εξανεμίστηκε από το ταμπλό χρηματιστηριακή αξία συνολικού ύψους 1 τρισ. δολ. περίπου. Το αποκορύφωμα της πτώσης ήταν η «Μαύρη Δευτέρα» 19 Οκτωβρίου, όταν ο πανικός πωλήσεων οδήγησε σε πτώση του Dow Jones κατά 22,6%. Εκείνη ακριβώς την εβδομάδα το Ελληνικό Χρηματιστήριο οδηγήθηκε σε αναστολή των εργασιών του για να αποφευχθεί ένα παρατεταμένο κραχ.
Τη δεκαετία του 1990 μοναδική ημέρα που έκλεισε η αγορά ήταν στις 8 Νοεμβρίου του 1996, όταν εξαιτίας του μεγάλου χρηματιστηριακού σκανδάλου με τα κλωστήρια Μαγρίζου δεν είχαν γίνει οι εκκαθαρίσεις των συναλλαγών από την εμπλεκόμενη χρηματιστηριακή εταιρία Δέλτα, η οποία στη συνέχεια πτώχευσε.
Η έβδομη φορά που κλείνει το Χρηματιστήριο είναι το διήμερο 9 και 10 Σεπτεμβρίου 1999, μετά τον φονικό σεισμό της 9ης Σεπτεμβρίου 1999 στην Πάρνηθα. Ακολούθησε το επόμενο κλείσιμο στην αγορά το τριήμερο 27-29 Φεβρουαρίου 2008 λόγω των απεργιακών κινητοποιήσεων από τους εργαζομένους στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Η μηνιαία διακοπή της λειτουργίας του Χρηματιστηρίου Αθηνών την εποχή των capital controls ήταν η μεγαλύτερη στην ιστορία του και η ένατη φορά που σταματούν οι συναλλαγές στη διάρκεια των 145 χρόνων από την ίδρυση της αγοράς. Τα capital controls επιβλήθηκαν μετά το διάγγελμα Τσίπρα για τη διενέργεια δημοψηφίσματος αναφορικά με τη συμφωνία με τους εταίρους, το βράδυ της Παρασκευής 26 Ιουνίου 2015. Είχαν προηγηθεί μήνες αβεβαιότητας, με την Ελλάδα να βρίσκεται εκτός προγράμματος προσαρμογής, με τον κίνδυνο του Grexit προ των πυλών και εκροές καταθέσεων 45 δισ. ευρώ από τον Δεκέμβριο του 2014 μέχρι τα τέλη Ιουνίου του 2015. Προκειμένου να σταματήσει η αιμορραγία των καταθέσεων, με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου επιβλήθηκαν τα capital controls το βράδυ της Κυριακής 28 Ιουνίου 2015, με ισχύ από τη Δευτέρα 29 Ιουνίου. Οι τράπεζες έκλεισαν και παρέμειναν κλειστές έως τις 20 Ιουλίου (και το Χρηματιστήριο Αθηνών παρέμεινε κλειστό ως τις 3 Αυγούστου), με τους καταθέτες να αποσύρουν εντός του Σαββατοκύριακου 27-28 Ιουνίου καταθέσεις 1 δισ. ευρώ και να αδειάζουν από μετρητά το 50% των 5.000 ΑΤΜ της χώρας.
Η αναβάθμιση-φιάσκο του συστήματος συναλλαγών από τη γνωστή σε όλους Cisco
Το πεντάωρο μπλακάουτ η διοίκηση του Χ.Α. το απέδωσε σε προσπάθειες τεχνικής αναβάθμισης του συστήματος συναλλαγών από τη γνωστή και μη εξαιρετέα Cisco. Πρόκειται για την εταιρία που είχε αναλάβει μέσω ανάθεσης από το υπουργείο Παιδείας την τηλεκπαίδευση μέσω Webex, που έφερε στα πρόθυρα νευρικής κρίσης πέρυσι γονείς και μαθητές καθώς αδυνατούσε να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις της.
Παρότι η ελληνική χρηματαγορά παρέμεινε πρακτικά κλειστή για σχεδόν πέντε ώρες, δεν υπήρξε καμία επίσημη ενημέρωση από τον όμιλο του Χρηματιστηρίου Αθηνών για το περιστατικό που κράτησε «παγωμένες» τις χρηματιστηριακές συναλλαγές, κάτι που προκαλεί σοβαρούς προβληματισμούς ακόμα και για την αξιοπιστία του Ελληνικού Χρηματιστηρίου, αφού η πλατφόρμα της ΕΧΑΕ έχει εξαχθεί και σε άλλες χρηματαγορές, όπως αυτές της Λευκωσίας και του Βελιγραδίου.
Αλγεινή εντύπωση προκάλεσε και το γεγονός ότι δεν λειτούργησαν οι λειτουργικές εφεδρείες για την προσωρινή αποκατάσταση του προβλήματος, έως ότου εντοπιστεί η δυσλειτουργία και δοθεί οριστική λύση.
