Με πανηγυρικούς τόνους διαφημίζει η κυβέρνηση το ενδιαφέρον ξένων εταιριών να συμμετάσχουν ή να εξαγοράσουν ελληνικές επιχειρήσεις, με κάθε συμφωνία να ανέρχεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια ευρώ.
Ωστόσο, ουδείς από την κυβέρνηση αναφέρει πως αυτά τα deals δεν φέρνουν ούτε ένα ευρώ στα κρατικά ταμεία, αφού η ίδια τον Δεκέμβριο του 2019 ψήφισε νόμο, σύμφωνα με τον οποίο έχουν φοροαπαλλαγή όσοι μεταβιβάζουν ποσοστά εταιριών! Μάλιστα, ήταν τέτοια η «πρεμούρα» της κυβέρνησης να κάνει ένα τεράστιο «δώρο» στους μεγάλους επιχειρηματίες, που κατέθεσε τη νέα διάταξη μέσα στο πρώτο εξάμηνο διακυβέρνησής της.
Το φορολογικό πλαίσιο
Από τα πρώτα νομοσχέδια που υιοθέτησε η κυβέρνηση της Ν.Δ. ήταν η τροποποίηση του άρθρου 48 του ν. 4172/2013, που εφαρμόστηκε πάλι επί κυβέρνησης Ν.Δ. το 2013 για την απαλλαγή από τον φόρο μερισμάτων, στο οποίο προστέθηκε και το άρθρο 48Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, για την απαλλαγή υπό όρους των νομικών προσώπων που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας από τον φόρο υπεραξίας μεταβίβασης τίτλων συμμετοχής.
Δηλαδή, όταν μια ελληνική επιχείρηση πουλά μετοχές της ή εξαγοράζεται από μια άλλη εταιρία, η υπεραξία που προκύπτει από την πώληση των μετοχών θα παραμείνει αφορολόγητο στο ελληνικό κράτος.
Σημειώνεται ότι η απαλλαγή της υπεραξίας από τον φόρο ισχύει για τις επιχειρήσεις εντός της Ε.Ε., δηλαδή εφόσον μια ευρωπαϊκή εταιρία πουλήσει ένα μερίδιο που κατέχει σε ελληνική εταιρία, απαλλάσσεται από τον φόρο στην Ελλάδα.
Συγκεκριμένα, το πλαίσιο «δώρο» της κυβέρνησης Μητσοτάκη στους μεγάλους επιχειρηματίες προβλέπει αναλυτικά:
«Το εισόδημα που προκύπτει από την υπεραξία μεταβίβασης τίτλων συμμετοχής σε νομικό πρόσωπο που εισπράττει ένα νομικό πρόσωπο που είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας απαλλάσσεται από τον φόρο, εάν το νομικό πρόσωπο του οποίου οι τίτλοι μεταβιβάζονται πληροί τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) περιλαμβάνεται στους τύπους που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι, μέρος α’ της Οδηγίας 2011/96/Ε.Ε., όπως ισχύει, και
β) είναι φορολογικός κάτοικος κράτους-μέλους της Ε.Ε., σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους αυτού, και δεν θεωρείται κάτοικος τρίτου κράτους εκτός Ε.Ε. κατ’ εφαρμογήν όρων σύμβασης περί αποφυγής διπλής φορολογίας που έχει συναφθεί με αυτό το τρίτο κράτος, και
γ) υπόκειται χωρίς τη δυνατότητα επιλογής ή απαλλαγής σε έναν από τους φόρους που αναφέρονται στο παράρτημα Ι, μέρος Β’ της Οδηγίας 2011/96/Ε.Ε. ή σε οποιονδήποτε άλλον φόρο αντικαταστήσει έναν από τους φόρους αυτούς, και
δ) το μεταβιβάζον νομικό πρόσωπο κατέχει ελάχιστο ποσοστό συμμετοχής τουλάχιστον δέκα τοις εκατό (10%) της αξίας ή του πλήθους του μετοχικού κεφαλαίου ή βασικού κεφαλαίου ή των δικαιωμάτων ψήφου του νομικού προσώπου του οποίου οι τίτλοι συμμετοχής μεταβιβάζονται, και
ε) το ελάχιστο ποσοστό συμμετοχής διακρατείται τουλάχιστον 24 μήνες».
Ποιους στόχευαν
Σύμφωνα με φοροτεχνικούς, η κυβέρνηση πέρασε αυτή τη νέα διάταξη για να προσελκύσει επιχειρήσεις από Έλληνες μετόχους, οι οποίοι άνοιγαν εταιρίες σε χώρες με χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές (όπως η Κύπρος και η Βουλγαρία) και αποκτούσαν μετοχές σε ελληνικά εταιρικά σχήματα, εκμεταλλευόμενοι τόσο τη μειωμένη φορολογία (12,5% και 10%, αντίστοιχα), αλλά και την απαλλαγή του από τον φόρο μερισμάτων (στην Ελλάδα βρίσκεται πλέον στο 5%).
