«Φόβος και τρόμος» για τους ιδιοκτήτες ακινήτων είναι οι φόροι που καλούνται να πληρώσουν εάν θελήσουν να μπουν στη διαδικασία μεταβιβάσεων. Τα «ψιλά» γράμματα ωστόσο που αγνοούνται από τους ενδιαφερόμενους μπορούν να φέρουν μικρότερους φόρους.
Δεν επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης ακινήτου κατά τη σύσταση ή τροποποίηση οριζοντίων ή κάθετων ιδιοκτησιών όταν:
- Η σύσταση είναι μονομερής
- Στο οικόπεδο δεν υφίστανται κτίσματα
- Υπάρχει άδεια κατεδάφισης
- Δεν υπάρχει στέγη
- Δεν διανέμονται οι συνιστώμενες ιδιοκτησίες
- Διαιρούνται οι συνενώνονται ιδιοκτησίες του ίδιου προσώπου
Παραχωρείται επιφάνεια κτίσματος ή γηπέδου σε κοινή χρήση και όταν επεκτείνεται ιδιοκτησία σε επιφάνεια ρυθμισμένων χώρων (π.χ. ενσωμάτωση ημιυπαιθρίου χώρου) εφόσον δεν πραγματοποιείται μεταβίβαση εμπράγματων δικαιωμάτων και δεν μεταβάλλονται τα ποσοστά συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο.
Αν κατά τη σύνταξη συμβολαίου μεταβίβασης ακινήτου ή σύστασης εμπράγματου σε αυτό δικαιώματος, που συντάσσεται με οποιαδήποτε αιτία η έκταση του μεταβιβαζόμενου ακινήτου είναι μεγαλύτερη από αυτή που αναγράφεται στον με επαχθή αιτία τίτλο κτήσης αυτού, εκτός του φόρου για τη σύμβαση μεταβίβασης καταβάλλεται και φόρος μεταβίβασης καταβάλλεται και φόρος μεταβίβασης για την αξία της επιπλέον έκτασης, με χρόνο φορολογίας τον χρόνο κατάρτισης του μεταβιβαστικού συμβολαίου, ο οποίος βαρύνει τον μεταβιβάζοντα το ακίνητο. Δεν οφείλεται φόρος, αν η επιπλέον έκταση δεν υπερβαίνει το 2% της έκτασης που αναγράφεται στον αρχικό τίτλο κτήσης ή η αξία του ποσοστού αυτού δεν υπερβαίνει τα 1.500 ευρώ. Αν σε συμβόλαιο μεταβίβασης της κυριότητας ακινήτου ή σύστασης άλλου εμπράγματου δικαιώματος σε ακίνητο από οποιαδήποτε αιτία, γίνεται από τον μεταβιβάζοντα επίκληση της κτήσης τούτου με τακτική ή έκτακτη χρησικτησία, στο πρόσωπό του, εκτός από τον φόρο για τη σύμβαση αυτή, οφείλεται και φόρος μεταβίβασης για την κτήση με χρησικτησία, εκτός αν στο όνομα του μεταβιβάζοντος υπάρχει τίτλος μεταγραμμένος για το δικαίωμά του, για το οποίο έχει υποβληθεί η κατά νόμο φορολογική δήλωση ή αν τα βιβλία μεταγραφών έχουν καταστραφεί.
Δεν οφείλεται φόρος χρησικτησίας σε περίπτωση:
- Κτήσης του ακινήτου από κληρονομιά με διαθήκη ή εξ αδιαθέτου, έστω και αν στη διαθήκη μνημονεύεται η κτήση κυριότητάς του με χρησικτησία, γιατί στην περίπτωση αυτή (διαθήκης) δεν συντάσσεται συμβόλαιο
- Αν ο επικαλούμενος την κτήση κυριότητας με χρησικτησία απαλλάσσεται από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων
Χορηγείται απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης σε περίπτωση απόκτησης πρώτης κατοικίας με πλειστηριασμό έστω και εάν ο υπερθερματιστής είναι σύζυγος ή συγγενής πρώτου βαθμού προς τον καθ’ ου ο πλειστηριασμός. Χορηγείται απαλλαγή πρώτης κατοικίας και μετά τη σύνταξη του μεταβιβαστικού συμβολαίου εφόσον συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις χορήγησής της κατά τον χρόνο της αγοράς. Η απαλλαγή μπορεί να χορηγηθεί δεύτερη φορά εφόσον τα ακίνητα που έχει στην κυριότητά του κατά τον χρόνο της νέας αγοράς ο αγοραστής, ο/η σύζυγος ή τα ανήλικα τέκνα τους, δεν πληρούν τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς τους και ο αγοραστής υποβάλλει δήλωση και καταβάλλει εφάπαξ τον φόρο που αναλογεί στην αξία του ακινήτου που είχε τύχει της απαλλαγής.
