Για τους Ευρωπαίους ηγέτες, το 2022 με φόντο τον πολέμο στην Ουκρανία, ήταν η χρονιά που η ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος. Σήμερα, η ιστορία μοιάζει να επαναλαμβάνεται με τρομακτική ακρίβεια. Η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν άνοιξε τους ασκούς του Αιόλου, και το «ωστικό κύμα» χτυπά ήδη τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το ρεπορτάζ του politico.
Με το πετρέλαιο να σπάει το φράγμα των 100 δολαρίων και το φυσικό αέριο να σκαρφαλώνει πάνω από τα 60€/MWh, η Ευρώπη βρίσκεται σε μια γνώριμη, αλλά επικίνδυνη θέση: είναι ο «παθητικός θεατής» μιας κρίσης που δεν ξεκίνησε η ίδια, αλλά καλείται να πληρώσει.
Η στρατηγική ασφυξία στα Στενά του Ορμούζ
Το μεγαλύτερο «όπλο» της Τεχεράνης δεν είναι οι πύραυλοι, αλλά η γεωγραφία. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη σφαγίτιδα φλέβα της παγκόσμιας ενέργειας.
- Το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου περνά από αυτό το στενό πέρασμα.
- Οι απειλές του Ιράν και η χρήση drones έχουν καταστήσει τη ναυσιπλοΐα «αποστολή αυτοκτονίας» για τα δεξαμενόπλοια.
- Ο Γάλλος Πρόεδρος, από τη στρατιωτική βάση στην Κύπρο, έριξε στο τραπέζι την ιδέα των «στρατιωτικών συνοδειών». Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν: η στρατιωτικοποίηση των εμπορικών οδών μπορεί να φέρει την Ευρώπη σε απευθείας σύγκρουση με τις ιρανικές δυνάμεις.
Ο παράγοντας «Τραμπ» και το πολιτικό ρίσκο
Ενώ οι Βρυξέλλες τρέμουν τον πληθωρισμό, ο Ντόναλντ Τραμπ παίζει ένα δικό του παιχνίδι. Η δήλωσή του ότι η ακρίβεια είναι ένα «μικρό τίμημα» για την εξουδετέρωση της ιρανικής απειλής, προκαλεί ρίγη στους Ευρωπαίους σοσιαλδημοκράτες και κεντρώους.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Ed Davey (Φιλελεύθεροι Δημοκράτες) ήταν ο πρώτος που «έδειξε» τον Τραμπ ως τον υπαίτιο για τους μελλοντικούς λογαριασμούς των πολιτών.
Στην Ε.Ε., η ανησυχία είναι διπλή: αν ο πόλεμος παραταθεί, η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει έναν συνδυασμό στασιμότητας και πληθωρισμού, που θα μπορούσε να τροφοδοτήσει την άνοδο των λαϊκιστικών κομμάτων ενόψει εκλογικών αναμετρήσεων.
Η άδεια «αποθήκη» της Ευρώπης
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές του Politico, είναι η κατάσταση των αποθεμάτων φυσικού αερίου.
- Χαμηλά Αποθέματα: Μετά από έναν απρόσμενα κρύο χειμώνα, οι αποθήκες της Ε.Ε. είναι πιο άδειες από το συνηθισμένο.
- Απρόθυμοι Έμποροι: Με τις τιμές σε αστάθεια, οι traders δεν ρισκάρουν να γεμίσουν τις αποθήκες το καλοκαίρι, φοβούμενοι μια απότομη πτώση ή περαιτέρω κλιμάκωση.
- Έκτακτες Εξουσίες: Η Κομισιόν έχει το δικαίωμα να επιβάλει πλαφόν και κοινές αγορές, αλλά η πολιτική βούληση λείπει, καθώς κανείς δεν θέλει να παραδεχτεί ότι βρισκόμαστε πάλι σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Ένας χειμώνας διαρκείας;
«Μόνο οι ανόητοι πιστεύουν κάτι διαφορετικό», λέει ο Τραμπ. Όμως για την Ευρώπη, η «ανοησία» μπορεί να είναι η εξάρτηση από ασταθείς γεωπολιτικές περιοχές. Όπως δήλωσε ο Ajay Parmar της ICIS, οι συνέπειες αυτής της κρίσης μπορεί να ξεπεράσουν κατά πολύ εκείνες του 2022, καθώς αυτή τη φορά επηρεάζεται η παραγωγή ακόμη και της Σαουδικής Αραβίας.
Δείτε επίσης:
