Τη δυνατότητα να σώσουν προσωρινά το δασικό τους αυθαίρετο με την καταβολή παράβολου ύψους 250 ευρώ, δίνει σε χιλιάδες ιδιοκτήτες το υπουργείο Περιβάλλοντος.
Σύμφωνα με το περιβαλλοντικό νομοσχέδιο 130 άρθρων και 166 σελίδων, που κατατέθηκε την Παρασκευή στη Βουλή, οι πολίτες εξασφαλίζουν άμεσα αναστολή όλων των διοικητικών κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένης της προσωρινής εξαίρεσης από την κατεδάφιση.
Σε μεταγενέστερο χρόνο, θα έχουν την ευκαιρία να διατηρήσουν την κατοικία τους για 30 χρόνια πληρώνοντας πρόστιμο, κάτι που θα εξαρτηθεί από οικονομοτεχνικές μελέτες, οι οποίες θα καταγράφουν τη δόμηση εντός των εκτάσεων που περιλαμβάνονται στους δασικούς χάρτες και θα περιληφθούν σε Προεδρικό Διάταγμα.
Το εν λόγω Π.Δ. θα καθορίσει τις οικιστικές πυκνώσεις που προτείνει να διατηρηθούν, τον τρόπο υπολογισμού του προστίμου που θα καταβάλλουν για την «τακτοποίησή» τους και τις δράσεις αντιστάθμισης του δασικού ισοζυγίου. Απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσει η τακτοποίηση, είναι να εγκριθεί το Π.Δ. από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Προς το παρόν, προχωρά άμεσα η ανάρτηση των δασικών χαρτών στις περιοχές των οικιστικών πυκνώσεων. Από τη στιγμή που θα γίνει η ανάρτηση, οι ιδιοκτήτες ακινήτων μπορούν να υποβάλουν αντιρρήσεις και αιτήσεις για προσωρινή εξαίρεση από την κατεδάφιση.
Σε περίπτωση, μάλιστα, που από την εξέταση της αντίρρησης αποδειχθεί ότι μια κατοικία δεν διέπεται από τη δασική νομοθεσία, ο ιδιοκτήτης δικαιώνεται, η υπαγωγή στον νόμο αίρεται και επιστρέφονται στον ενδιαφερόμενο τα παράβολα και τα πρόστιμα που έχει τυχόν καταβάλλει.
Αίτηση στην «Ελληνικό Κτηματολόγιο»
Το πρώτο βήμα είναι η υποβολή αίτησης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της «Ελληνικό Κτηματολόγιο». Η αίτηση θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον τα παρακάτω στοιχεία:
- την περιγραφή της οικίας και των συνοδευουσών αυτήν κατασκευών, ως προς την κάλυψη, τη δομημένη επιφάνεια και το ύψος
- τη χρήση της οικίας
- τον εντοπισμό της οικίας στην ιστοσελίδα του Κτηματολογίου, στον ειδικό διαδικτυακό τόπο ανάρτησης δασικών χαρτών και υποβολής αντιρρήσεων
- υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 (Α’ 75), με την οποία ο ενδιαφερόμενος δηλώνει ότι τα υποβαλλόμενα στοιχεία είναι αληθή.
Το αίτημα συνοδεύεται από παράβολο 250 ευρώ και η υποβολή του αιτήματος έχει ως συνέπεια την άμεση αναστολή των τυχόν επιβληθεισών διοικητικών κυρώσεων και τη μη επιβολή νέων, σε σχέση με την κατοικία και τις συνοδεύουσες αυτήν κατασκευές, συμπεριλαμβανομένης της προσωρινής εξαίρεσης από την κατεδάφιση αυτής, μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας που θα καθοριστεί με το Προεδρικό Διάταγμα
Κατόπιν, το υπουργείο Περιβάλλοντος θα αναθέσει οικονομοτεχνικές μελέτες για κάθε περιφέρεια (τρεις για την Αττική, χωριστές για Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική, από μία για τις υπόλοιπες), με την κάθε μελέτη να χρησιμοποιεί τα στοιχεία των αιτήσεων, για να αποτυπώσει συνολικά την εικόνα των αυθαιρέτων σε δάση και δασικές περιοχές και να υποδείξει την ύπαρξη «οικιστικών πυκνώσεων» (νοούμενες αυτή τη φορά ως λειτουργικές ενότητες, δηλαδή πυκνές ομάδες κτιρίων που εξυπηρετούνται από κοινά δίκτυα).
Τέλος, θα περιγράψει τις συνέπειες της διατήρησης αυτών στο περιβάλλον, αν η κατεδάφισή τους είναι αναγκαία ή αν μπορούν να διατηρηθούν για διάστημα 30 ετών και πώς θα μπορούσε η διατήρηση αυτή να «αντισταθμιστεί».
Κτίσματα μη εξαιρετέα από την κατεδάφιση
Ως οικιστικές πυκνώσεις ορίζονται οι συγκεντρώσεις κατοικιών, οι οποίες παρουσιάζουν εν τοις πράγμασι λειτουργική ενότητα, λόγω της εγγύτητας μεταξύ τους και της εξυπηρέτησής τους από κοινά δίκτυα (όδευση, ενέργεια, ύδρευση κ.λπ.). Από την κατεδάφιση μπορούν να εξαιρεθούν οι κατοικίες που σχηματίζουν οικιστικές πυκνώσεις, εντός περιοχών που περιλαμβάνονται σε ανηρτημένους ή κυρωμένους δασικούς χάρτες.
Η δυνατότητα, δηλαδή, προσωρινής εξαίρεσης από την κατεδάφιση και από άλλες διοικητικές κυρώσεις, παρέχεται μόνο για οικίες (όχι για άλλα κτίσματα) και τυχόν κατασκευές που είναι απολύτως απαραίτητες -λειτουργικά- στις κατοικίες. Αυτό σημαίνει ότι εξαιρούνται και δεν μπορούν να υπαχθούν στον νόμο:
- κτίρια που δεν έχουν τον χαρακτήρα κατοικίας ή κατασκευής συνοδεύουσας την κατοικία
- κτίρια και λοιπές κατασκευές που έχουν ανεγερθεί μετά την 28/7/2011 (η κόκκινη γραμμή σε όλους τους νόμους διατήρησης αυθαιρέτων, κτίρια σε προστατευόμενες περιοχές και αναδασωτέες εκτάσεις)
- κτίρια και λοιπές κατασκευές που βρίσκονται σε περιοχές του δικτύου Natura 2000, σε υγροτόπους που προστατεύονται σύμφωνα με τη συνθήκη Ramsar και σε άλλες περιοχές για τις οποίες ισχύουν ειδικές προστατευτικές διατάξεις της φύσης ή του τοπίου
- κτίρια και λοιπές κατασκευές που βρίσκονται σε αιγιαλό, ζώνη παραλίας, αρχαιολογικούς χώρους, ιστορικούς τόπους, κ.λπ., και περιγράφονται στο άρθρο 89 του νόμου 4495/2017
- κτίρια και λοιπές κατασκευές εντός περιοχών που είναι υποχρεωτικώς αναδασωτέες, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 38 του ν. 998/1979, τα οποία έχουν ανεγερθεί μετά την κήρυξη της αναδάσωσης
- κτίρια ή συνοδεύουσες κατασκευές που η διατήρησή τους παρακωλύει τη διαφυγή των πολιτών ή την πρόσβαση πυροσβεστικών οχημάτων σε περίπτωση πυρκαγιάς ή άλλου κινδύνου από φυσικά φαινόμενα.
Περιοχές που δεν θεωρούνται δασικές
Τέλος στις διαφορετικές και αντιφατικές, μεταξύ τους, ερμηνείες ορισμένων υπηρεσιών του Δημοσίου ως προς τον χαρακτήρα διάφορων εκτάσεων, βάζει το νομοσχέδιο. Αποσαφηνίζει ότι δεν θεωρούνται δασικές εκτάσεις γαίες, τις οποίες το ίδιο το κράτος επισήμως έχει θεωρήσει μη δασικές.
Συγκεκριμένα, εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής των δασικών χαρτών οι περιοχές για τις οποίες άλλαξε νομίμως ο χαρακτήρας τους από δασικός σε άλλης μορφής, με ισχύουσες πράξεις της διοίκησης πριν από το 1975. Πρόκειται, κυρίως, για πράξεις που εκδόθηκαν στο πλαίσιο της αγροτικής νομοθεσίας, όπως:
- Αποφάσεις Επιτροπών Απαλλοτριώσεων για το σύνολο των εκτάσεων που αφορούν κληροτεμάχια, εξαιρεθείσες υπέρ ιδιοκτητών εκτάσεις, ιδιοκτησίες, διαθέσιμες και κοινόχρηστες εκτάσεις
- διανομές και αναδασμοί για το σύνολο των εκτάσεων που αναφέρονται στα σχετικά κτηματολογικά διαγράμματα
- άδειες υπουργού ή νομάρχη για κάθε περίπτωση μεταβίβασης αγροτικών ακινήτων, όταν δεν έχει αλλάξει η χρήση
- πράξεις που εκδόθηκαν με σκοπό τη βιομηχανική και τουριστική ανάπτυξη της χώρας, όπως απαλλοτριώσεις με σκοπό την εγκατάσταση βιομηχανικής ή τουριστικής μονάδας ή άδειες εγκατάστασης ή/και λειτουργίας βιομηχανικής ή τουριστικής μονάδας
Με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο δίνεται η δυνατότητα στους πολίτες να αξιοποιούν την περιουσία τους όταν δικαιώνονται στην εξέταση των αντιρρήσεων, χωρίς να περιμένουν να «κλείσει» το θέμα σε ολόκληρο τον νομό, όπως συμβαίνει σήμερα.
Παράλληλα, θα επιστρέφονται χρήματα για αιτήματα εξαγοράς, εάν μετά την αναμόρφωση των χαρτών οι εκτάσεις δεν χαρακτηρίζονται, πλέον, δασικές, ενώ ενισχύονται, επίσης, οι Επιτροπές Εξέτασης Αντιρρήσεων, οι οποίες θα συνεδριάζουν τέσσερις φορές τον μήνα.
