Η συνεχιζόμενη τροχιά επιδείνωσης στις σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και του Ισραήλ τροφοδοτεί έντονες συζητήσεις στους διεθνείς αναλυτές σχετικά με την πιθανότητα μιας στρατιωτικής αναμέτρησης ανάμεσα στις δύο περιφερειακές δυνάμεις. Φιλοξενούμενος στο ειδησεογραφικό δίκτυο news.az, ο Τούρκος πολιτικός εμπειρογνώμονας Ενγκίν Οζέρ χαρτογραφεί το σκηνικό της έντασης, υποδεικνύοντας το συριακό έδαφος ως το πλέον ευάλωτο σημείο ανάφλεξης. Στη Συρία, τα συμφέροντα των δύο κρατών τέμνονται επικίνδυνα, οι ζώνες επιρροής παραμένουν ασαφείς και δυνάμεις που συνδέονται τόσο με την Άγκυρα όσο και με το Τελ Αβίβ επιχειρούν ταυτόχρονα στο πεδίο.
Παράλληλα, το κουρδικό ζήτημα αναδεικνύεται σε μια επιπλέον πηγή τριβής. Η τουρκική πλευρά εκφράζει ανησυχίες ότι το Ισραήλ ενδέχεται να εργαλειοποιήσει τους δεσμούς του με κουρδικές οργανώσεις σε Συρία, Ιράκ και Ιράν προκειμένου να ασκήσει πιέσεις στην Άγκυρα, ιδιαίτερα κατά την τρέχουσα περίοδο που χαρακτηρίζεται από διεργασίες στο εσωτερικό μέτωπο με το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK).
Η ποιοτική αλλαγή στη χρήση του κουρδικού παράγοντα
Αναλύοντας το κατά πόσο ο κουρδικός παράγοντας μπορεί να ανατρέψει τις ισορροπίες, ο Ενγκίν Οζέρ εστίασε στη στρατηγική που ακολουθεί η παρούσα ισραηλινή κυβέρνηση υπό τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Όπως χαρακτηριστικά επεσήμανε ο ειδικός:
«Ο κουρδικός παράγοντας χρησιμοποιείται εδώ και καιρό από την ισραηλινή ηγεσία, ανεξάρτητα από την κομματική τοποθέτηση ή τον ιδεολογικό προσανατολισμό των πολιτικών δυνάμεων που βρίσκονται στην εξουσία. Ωστόσο, υπό την τρέχουσα ηγεσία του Ισραήλ (Νετανιάχου), αυτή η πολιτική έχει γίνει σημαντικά πιο εμφανής. Προηγουμένως, η Μοσάντ περιοριζόταν στην ανταλλαγή ορισμένων πληροφοριών με το ΡΚΚ, ενώ σήμερα το Ισραήλ εμπλέκεται άμεσα με κουρδικές ομάδες στη Συρία. Επιπλέον, η ισραηλινή πλευρά διατηρεί στενές σχέσεις με ιρακινές κουρδικές ομάδες. Αυτή η συνεργασία λαμβάνει χώρα όλο και περισσότερο σε επίσημο επίπεδο. Αυτή είναι η κύρια αλλαγή».
Το σενάριο του «ανώνυμου» θερμού επεισοδίου
Σύμφωνα με την εκτίμηση του Τούρκου αναλυτή, η πιθανότητα να καταγραφεί μια τοπική σύγκρουση σε συριακό έδαφος στο άμεσο μέλλον είναι αξιοσημείωτα υψηλή, καθώς υπάρχουν ακόμη περιοχές όπου καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει εδραιώσει την απόλυτη υπεροχή της. Ωστόσο, ο ίδιος αποκλείει το ενδεχόμενο μιας επίσημης κήρυξης πολέμου ή μιας γενικευμένης διακρατικής σύγκρουσης, προκρίνοντας τη λογική των υβριδικών χτυπημάτων.
«Η σύγκρουση πιθανότατα θα μπορούσε να ξεκινήσει με την κατάρριψη ενός ισραηλινού drone από ένα τουρκικό σύστημα αεράμυνας πάνω από τη Συρία ή αντίστροφα. Η πλευρά της οποίας το αεροσκάφος καταστρέφεται πιθανότατα θα χτυπήσει τις σχετικές θέσεις αεράμυνας. Ταυτόχρονα, κανείς δεν θα δηλώσει επίσημα ότι ο ισραηλινός ή ο τουρκικός στρατός βρισκόταν πίσω από την επίθεση», εξήγησε ο κ. Οζέρ. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, δεν αποκλείεται να εκδηλωθούν επιθέσεις κουρδικών ομάδων εναντίον τουρκικών δυνάμεων στη βόρεια Συρία.
Τα πολιτικά οφέλη για Ερντογάν και Νετανιάχου
Σε πολιτικό επίπεδο, ο αναλυτής θεωρεί ότι η παρούσα ρητορική ένταση εξυπηρετεί τις εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες τόσο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όσο και του Μπενιαμίν Νετανιάχου, γεγονός που λειτουργεί ως ασφαλιστική δικλείδα ενάντια σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο.
«Από μια ευρύτερη οπτική γωνία, η Τουρκία και το Ισραήλ δεν θα πάνε σε πόλεμο. Οι τρέχουσες εντάσεις είναι, σε κάποιο βαθμό, πολιτικά επωφελείς τόσο για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου όσο και για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Αποκλείω επομένως την πιθανότητα η αντιπαράθεση να κλιμακωθεί σε έναν μεγάλο πόλεμο ή μια πλήρη θερμή σύγκρουση. Ωστόσο, μικρής κλίμακας προκλήσεις στη Συρία θα μπορούσαν να συμβούν ανά πάσα στιγμή», τόνισε ο αναλυτής, συμπληρώνοντας ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιδιώκει να σταθεροποιήσει τη θέση του στο εσωτερικό μέσω της διατήρησης των στρατιωτικών μετώπων στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Ενγκίν Οζέρ πρόσθεσε: «Σήμερα, ο Νετανιάχου διατηρεί σε μεγάλο βαθμό την εξουσία του μέσω μιας σκληρής και “προκλητικής” πολιτικής, καθώς και μέσω στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν. Επομένως, δεν μπορεί να αποκλειστεί εντελώς το σενάριο ότι θα μπορούσε να επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει την επιδείνωση των σχέσεων με την Τουρκία – και, υπό ορισμένες συνθήκες, με τη Ρωσία – ως ένα ακόμη μέσο για την ενίσχυση της εσωτερικής πολιτικής του θέσης».
Η απειλή για την εσωτερική σταθερότητα της Τουρκίας
Εξετάζοντας τις εσωτερικές ισορροπίες της Τουρκίας, ο αναλυτής σημείωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια ευαίσθητη διαδικασία διευθέτησης που αφορά το PKK και τον Αμπντουλάχ Οτσαλάν. Σε περίπτωση που αυτή η προσπάθεια αποτύχει, το Ισραήλ ενδέχεται να βρει πρόσφορο έδαφος για να παρέμβει, επηρεάζοντας τμήματα του κουρδικού πληθυσμού που διάκεινται εχθρικά προς την τουρκική κυβέρνηση.
«Δεν πρόκειται μόνο για τη Συρία. Το Ισραήλ δίνει επίσης προσοχή στις ιρανικές κουρδικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένου του Κόμματος Ελεύθερης Ζωής του Κουρδιστάν, ή PJAK, κουρδικών πολιτικών και ασφαλών δομών που συνδέονται με την ηγεσία Μπαρζανί στο Ιράκ, και του PKK, το οποίο λειτουργεί στην Τουρκία. Η ισραηλινή πλευρά μπορεί επομένως να επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει τον κουρδικό παράγοντα για την επιδίωξη των δικών της συμφερόντων. Δεν θέλω να το δηλώσω κατηγορηματικά, αλλά ένας τέτοιος κίνδυνος πράγματι υπάρχει», επεσήμανε ο Οζέρ.
Η διαπίστωση ότι η ειρηνευτική διαδικασία έχει ουσιαστικά βρεθεί σε τέλμα εντείνει τους κινδύνους για την εσωτερική ασφάλεια της χώρας. Υπό αυτό το πρίσμα, ο Τούρκος ειδικός κατέληξε με μια προειδοποίηση: «Υπό αυτές τις συνθήκες, το Ισραήλ θα μπορούσε πράγματι να επιχειρήσει να επανενεργοποιήσει τον κουρδικό παράγοντα εντός της Τουρκίας. Η πιθανότητα ενός τέτοιου σεναρίου παραμένει σχετικά υψηλή».
Δείτε επίσης:
- Ο Τούρκος ΥΠΕΣ θέλει την Ιερουσαλήμ τουρκική – Σφοδρή ισραηλινή αντίδραση
- Συρία: Το πολιτικό χάσμα με τους Κούρδους απειλεί τη συμφωνία ενσωμάτωσης
