Σύμφωνα με ανάλυση του Αμερικανο-ισραηλινού ακαδημαϊκού Jose Lev στο Middle East Forum, η Λατινική Αμερική αποτελεί το νέο πεδίο δράσης της Τουρκίας, η οποία εμφανίζεται ως μια αναθεωρητική δύναμη πίσω από το προσωπείο ενός συμμάχου του ΝΑΤΟ.
Ο Lev επισημαίνει ότι, σε περίπτωση αποδυνάμωσης του Ιράν στην περιοχή, η Τουρκία είναι η επικρατέστερη δύναμη για να καλύψει το κενό, χρησιμοποιώντας μια εντελώς διαφορετική μεθοδολογία. Όπως σημειώνει ο ειδικός «αν η θέση του Ιράν στη Λατινική Αμερική αποδυναμωθεί, ο χώρος του δεν θα παραμείνει κενός. Η Τουρκία είναι μια από τις πιο πιθανές δυνάμεις να την καλύψουν : σύμμαχος του ΝΑΤΟ στα χαρτιά, αλλά αναθεωρητική δύναμη στην πράξη. Σε αντίθεση με την Τεχεράνη, η Άγκυρα δεν θα χρειαζόταν πληρεξούσιους ή μυστικούς αγωγούς. Θα μπορούσε να προωθήσει την επιρροή της μέσω συμβάσεων, πωλήσεων όπλων, υποδομών, διπλωματίας και αιχμαλωσίας ελίτ, όλα συσκευασμένα ως μια συνεργασία. Αυτός είναι ο κίνδυνος. Η παράνομη διείσδυση πυροδοτεί συναγερμούς, αλλά η αξιοσέβαστη διείσδυση περνάει απαρατήρητη».
Η οικοδόμηση ενός εκτεταμένου διπλωματικού και οικονομικού δικτύου
Η τουρκική παρουσία στη νότια ήπειρο δεν είναι τυχαία, αλλά αποτέλεσμα ενός μακροχρόνιου σχεδιασμού που εντάθηκε μετά το 2006. Μέσα σε λίγα χρόνια, η διπλωματική παρουσία της Άγκυρας εκτινάχθηκε, ενώ το εμπορικό της αποτύπωμα ενισχύθηκε μέσω γραφείων σε χώρες-κλειδιά όπως η Βραζιλία, η Αργεντινή και το Μεξικό. Το διμερές εμπόριο με τη Νότια Αμερική άγγιξε τα 15,6 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024, ενώ η Τουρκία εξασφάλισε ρόλο παρατηρητή στην Κοινότητα των Άνδεων. Παράλληλα, η Turkish Airlines επεκτείνει συνεχώς το δίκτυό της, ενώ η τουρκική Ακαδημία Διπλωματίας εκπαιδεύει δεκάδες αξιωματούχους από τη Λατινική Αμερική, δημιουργώντας στενούς δεσμούς με τις τοπικές ελίτ.
Η «σκληρή» ισχύς και οι αμυντικές συμφωνίες
Ο τομέας της άμυνας αποτελεί την αιχμή του δόρατος της τουρκικής στρατηγικής. Με τις εξαγωγές στον κλάδο της αεροπορίας και της άμυνας να φτάνουν τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025, η Άγκυρα δεν περιορίζεται στην πώληση εξοπλισμού, αλλά δημιουργεί υποδομές μακροχρόνιας εξάρτησης.
Εταιρείες όπως η Aselsan και η Otokar εδραιώνονται στην περιοχή, ενώ η Βραζιλία έχει ήδη υπογράψει ευρεία συμφωνία αμυντικής συνεργασίας. Η περίπτωση της Κολομβίας είναι ενδεικτική, καθώς η χώρα στρέφεται στην τουρκική τεχνολογία για την αντιμετώπιση επιθέσεων με drones, βρίσκοντας στην Τουρκία έναν εταίρο που προσφέρει ανταγωνιστικές τιμές και τεχνογνωσία χωρίς τους περιορισμούς ή τα «μαθήματα» της Δύσης.
Το μοντέλο της Λιβύης και η γεωπολιτική των πρώτων υλών
Η στρατηγική της Άγκυρας ακολουθεί ένα δοκιμασμένο πρότυπο που εφαρμόστηκε στη Λιβύη και τη Συρία, όπου η αρχική βοήθεια μετατράπηκε σταδιακά σε στρατιωτική εξάρτηση. Στη Λατινική Αμερική, το ενδιαφέρον ενισχύεται από τον πλούτο των ορυκτών πόρων, καθώς η περιοχή ελέγχει τεράστια αποθέματα χαλκού και λιθίου.
Τουρκικοί όμιλοι αποκτούν ήδη έλεγχο σε ορυχεία νικελίου και χαλκού στην Κολομβία και τη Βραζιλία, εξασφαλίζοντας κρίσιμη μόχλευση στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Ο Jose Lev προειδοποιεί ότι η Τουρκία χτίζει τα θεμέλια για μια ισχυρή αρχιτεκτονική επιρροής, καταλήγοντας αναφέρει: «Το Ιράν διαβρώνεται μέσω μυστικών δικτύων. Η Τουρκία μπορεί να προχωρήσει μέσω επίσημων συνεργασιών. Ο κίνδυνος δεν είναι ότι η Άγκυρα θα μιμηθεί τέλεια την Τεχεράνη. Το Ιράν μπαίνει από το υπόγειο. Η Τουρκία μπορεί να περάσει από την μπροστινή πόρτα. Μέχρι τότε, η Λατινική Αμερική μπορεί να μην αντιμετωπίζει τουρκική εισβολή, αλλά θα μεταλλάσσεται σε κάτι χειρότερο: κράτη που δεν θα μπορούν πλέον να αγοράζουν, να χτίζουν ή να αμύνονται χωρίς μια Άγκυρα που θα γίνεται ολοένα και πιο ανταγωνιστική τόσο προς το Ισραήλ όσο και προς τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Δείτε επίσης:
- Από την «προπαγάνδα» στο Βατικανό: Ο Πρέσβης Αλτούν εκθέτει το αφήγημα Ερντογάν
- Αλεξάντερ Ντούγκιν: «Προσοχή, η Τουρκία είναι η επόμενη»
