Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, παραχώρησε συνέντευξη Τύπου από τον Λευκό Οίκο, όπου υπερασπίστηκε τη συμφωνία με το Ιράν, τονίζοντας ότι η Ουάσινγκτον δεν δίνει ούτε ένα δολάριο στους Ιρανούς και ότι η Τεχεράνη θα αποκομίσει οφέλη μόνο αν αλλάξει τη συμπεριφορά της. Ο Βανς επιβεβαίωσε ότι η περίοδος των 60 ημερών για την εφαρμογή της συμφωνίας ξεκίνησε σήμερα, ενώ αποκάλυψε ότι 12,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου μετακινήθηκαν σε μία νύχτα, το υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της σύγκρουσης.
- Ανταπόκριση από τις ΗΠΑ για το Newsbreak
Η συμφωνία με το Ιράν και η περίοδος των 60 ημερών
Ο Βανς ξεκαθάρισε ότι η συμφωνία με το Ιράν τέθηκε σε ισχύ χθες, ωστόσο η επίσημη έναρξη της περιόδου των 60 ημερών ξεκινά σήμερα. Ο αντιπρόεδρος απέρριψε τις φήμες περί τεράστιων χρηματικών ποσών, λέγοντας ότι η Τεχεράνη δεν θα λάβει ούτε μια δεκάρα από τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Ο μόνος τρόπος με τον οποίο οι Ιρανοί θα λάβουν οποιοδήποτε όφελος είναι αν συμμορφωθούν πλήρως και αλλάξουν τη συμπεριφορά τους», τόνισε, προσθέτοντας ότι σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, το στρατιωτικό και πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα παραμείνει κατεστραμμένο.
Ο Βανς αναφέρθηκε σε εσωτερικές διαιρέσεις εντός του Ιράν, λέγοντας ότι οι πραγματιστές φαίνεται να κερδίζουν τη διαμάχη στην Τεχεράνη. Απαντώντας στους σκεπτικιστές που αμφιβάλλουν ότι το Ιράν θα αλλάξει συμπεριφορά, ο αντιπρόεδρος διερωτήθηκε: «Δεν αξίζει να το δοκιμάσουμε;», υπογραμμίζοντας ότι σε κάθε περίπτωση, η συμφωνία είναι «win-win» για τις ΗΠΑ.
Το Στενό του Ορμούζ και οι βαλλιστικοί πύραυλοι
Ο αντιπρόεδρος επιβεβαίωσε ότι για δεύτερη συνεχόμενη νύχτα, οι Ιρανοί δεν πυροβόλησαν κανένα πλοίο στο Στενό του Ορμούζ, τηρώντας τη δέσμευσή τους, ενώ η CENTCOM επέτρεψε σε δώδεκα πλοία να περάσουν από τον ναυτικό αποκλεισμό. Σχετικά με τους βαλλιστικούς πυραύλους, ο Βανς διευκρίνισε ότι καμία χώρα δεν παραιτείται από το δικαίωμα αυτοάμυνας, ωστόσο η τελική συμφωνία προβλέπει ότι το Ιράν δεν θα μπορεί να κατασκευάζει πυραύλους που απειλούν ολόκληρο τον κόσμο.
Ο Βανς έκανε σαφή σύγκριση με την πυρηνική συμφωνία της εποχής Ομπάμα, τονίζοντας ότι η νέα συμφωνία δεν επιτρέπει εμπλουτισμό ούτε συσσώρευση υλικού οπλικής ποιότητας, ενώ σε αντίθεση με το παρελθόν, οι Ιρανοί δεν λαμβάνουν ούτε ένα δολάριο από τις ΗΠΑ.
Οι επικρίσεις στο Ισραήλ και τον Λίβανο
Ο αντιπρόεδρος προχώρησε σε έμμεση κριτική κατά του Ισραήλ, σημειώνοντας ότι ενώ η ειρηνευτική διαδικασία βρίσκεται στα πρόθυρα σημαντικής προόδου, μια μεγάλη έκρηξη σε κέντρο αμάχων στη Βηρυτό, στην οποία δεν εμπλέκονται άτομα της Χεζμπολάχ, είναι μη αποδεκτή. Ο Βανς κάλεσε και τις δύο πλευρές να τηρήσουν τους όρους της συμφωνίας και να σεβαστούν την ειρηνευτική διαδικασία.
Σχετικά με την άρση των κυρώσεων, ο Βανς υποστήριξε ότι αυτή δεν αποτελεί παραχώρηση προς τους Ιρανούς, καθώς οι κυρώσεις ήταν ουσιαστικά αναποτελεσματικές και το Ιράν πουλούσε ήδη πετρέλαιο μέσω σκιωδών τραπεζικών συστημάτων. Με την άρση τους, οι ΗΠΑ θα μπορούν πλέον να παρακολουθούν τις κινήσεις του ιρανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, γεγονός που χαρακτηρίστηκε ως «πραγματικό όφελος».
Η ατάκα για τον Τραμπ
Απαντώντας σε δημοσιογράφο που τον ρώτησε αν ανησυχεί ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα τον κατηγορήσει αν αποτύχει ο δεύτερος γύρος των συνομιλιών, ο Βανς απάντησε γελώντας ότι δεν ανησυχεί καθόλου, λέγοντας ότι ο πρόεδρος αστειευόταν, όπως κάνει συχνά.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, συνέχισε την ενημέρωση από τον Λευκό Οίκο, αποκαλύπτοντας ότι το Ιράν έχει αναλάβει συγκεκριμένες πυρηνικές δεσμεύσεις, συμπεριλαμβανομένης της καταστροφής του άκρως εμπλουτισμένου πυρηνικού αποθέματός του. Ο Βανς υπογράμμισε ότι η συμφωνία βασίζεται σε επαλήθευση και όχι σε λόγια, ενώ αποκάλυψε το παρασκήνιο της καθυστέρησης δημοσίευσης του κειμένου.
Οι πυρηνικές δεσμεύσεις και η άρση του αποκλεισμού
Ο Βανς τόνισε ότι το Ιράν έχει δεσμευτεί να καταστρέψει το άκρως εμπλουτισμένο πυρηνικό απόθεμα που κατέχει, ενώ η μόνη κίνηση των ΗΠΑ ήταν η άρση του αποκλεισμού στο Στενό του Ορμούζ, επαναφέροντάς το στην κατάσταση που βρισκόταν πριν τη σύγκρουση. «Τα λόγια δεν έχουν σημασία, κυρίες και κύριοι – έχουμε να κάνουμε με επαλήθευση», είπε χαρακτηριστικά.
Ο αντιπρόεδρος περιέγραψε τον μηχανισμό λειτουργίας της συμφωνίας ως ένα είδος «επιλογέα». Όσο οι Ιρανοί βελτιώνουν τη συμπεριφορά τους, αυξάνεται η οικονομική ανακούφιση. Αν μειώσουν την καλή τους συμπεριφορά, οι κυρώσεις επανέρχονται άμεσα. Όπως είπε, αν δύο χρόνια αργότερα το Ιράν αποφασίσει να ξαναχτίσει το πυρηνικό πρόγραμμα, οι κυρώσεις θα επιστρέψουν αυτόματα.
Το παρασκήνιο της συμφωνίας – Γιατί καθυστέρησε η δημοσίευση
Ο Βανς αποκάλυψε ότι το Μνημόνιο Συνεργασίας υπογράφηκε την Κυριακή, ωστόσο οι Ιρανοί ζήτησαν να μην δημοσιευτεί το κείμενο μέχρι την Παρασκευή. Παρά την επιθυμία του να το δημοσιοποιήσει άμεσα, η αμερικανική πλευρά συμφώνησε να περιμένει για να εξυπηρετήσει την Τεχεράνη. Όπως είπε, κατά τη διάρκεια της G7, ξένοι ηγέτες φαίνεται να συνομιλούσαν με τους Ιρανούς, ενθαρρύνοντάς τους να προχωρήσουν.
Το αίτημα για άμεση δημοσίευση
Ο Βανς τόνισε ότι η αμερικανική πλευρά ξεκαθάριζε στους Ιρανούς: «Καταλαβαίνουμε την επιθυμία σας να μην δημοσιευτεί το κείμενο μέχρι την Παρασκευή, αλλά ζούμε σε ένα δημοκρατικό σύστημα. Ο αμερικανικός λαός θέλει να δει το κείμενο». Η λύση που προτάθηκε ήταν η υπογραφή του εγγράφου από τους δύο προέδρους και η άμεση δημοσίευση του υπογεγραμμένου κειμένου.
Ο αντιπρόεδρος απέρριψε τις επικρίσεις ότι η συμφωνία θα τονώσει την οικονομία του Ιράν, λέγοντας ότι η ιδέα πως πωλήσεις πετρελαίου αξίας μερικών εκατομμυρίων δολαρίων θα αλλάξουν ριζικά την οικονομία της Τεχεράνης «απλώς δεν είναι αλήθεια».
Τα παγωμένα Ιρανικά κεφάλαια
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ παραδέχθηκε ότι δεν γνωρίζει το ακριβές ύψος των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, αναφέροντας ότι έχει ακούσει αριθμούς από 100 έως και 200 δισεκατομμύρια δολάρια. Ο Βανς διέψευσε κατηγορηματικά αναφορές ότι το Κατάρ απελευθέρωσε ιρανικά περιουσιακά στοιχεία, λέγοντας ότι κάτι τέτοιο θα ήταν αδύνατο χωρίς τη συγκατάθεση των ΗΠΑ. Όπως είπε, το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων δεν βρίσκεται σε λογαριασμούς των ΗΠΑ, αλλά στον Κόλπο, στην Ευρώπη ή αλλού.
Ο αντιπρόεδρος απέρριψε κατηγορηματικά τις αναφορές ότι το Κατάρ απελευθέρωσε δισεκατομμύρια δολάρια ιρανικών περιουσιακών στοιχείων. «Αυτό απλώς δεν είναι αλήθεια», είπε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι κάτι τέτοιο θα ήταν αδύνατο χωρίς τη συγκατάθεση και την επίβλεψη των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Η ικανότητα του Ιράν να εκτοξεύει πυραύλους έχει υποβαθμιστεί σημαντικά»
Ο Βανς στάθηκε στην επιχειρησιακή επιτυχία των ΗΠΑ έναντι του Ιράν, λέγοντας ότι η ικανότητα της Τεχεράνης να εκτοξεύει πυραύλους έχει υποβαθμιστεί σημαντικά. «Είναι μηδενική; Όχι. Αλλά έχει υποβαθμιστεί σημαντικά», τόνισε, προσθέτοντας ότι η αποστολή αυτή δεν εγκαταλείφθηκε αλλά επιτεύχθηκε.
Ο αντιπρόεδρος διευκρίνισε ότι οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τα στρατεύματά τους στα επίπεδα που βρίσκονταν πριν από τη σύγκρουση, χωρίς να διατηρήσουν πρόσθετες ομάδες αεροπλανοφόρων στην περιοχή. Όπως σημείωσε, ούτε οι Ιρανοί το επιθυμούν, αλλά ούτε και οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε ερώτηση δημοσιογράφου για το τι εμποδίζει το Ιράν να ξαναχτίσει το πυρηνικό του πρόγραμμα στο μέλλον, ο Βανς απάντησε ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι το οικονομικό κόστος. Όπως είπε χαρακτηριστικά, η Τεχεράνη θα χρειαστεί να εξασφαλίσει τεράστια κεφάλαια για να το κάνει, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το οικονομικό βάρος καθιστά την επανεκκίνηση εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση.
Η αναφορά στον Πάπα
Σε μια ελαφρύτερη στιγμή, ο Βανς σχολίασε ότι ο Πάπας έχει θετικά πράγματα να πει για το Μνημόνιο Συνεργασίας, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Δόξα τω Ιησού. Χαίρομαι που ο Πάπας έχει θετικά πράγματα να πει για το Μνημόνιο Συνεργασίας μας.»
Επίθεση στην κυβέρνηση του Ισραήλ
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ συνέχισε την ενημέρωση απαντώντας σε ερωτήσεις για τη χρηματοδότηση του ταμείου των 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το Ιράν, ενώ εξαπέλυσε σφοδρή κριτική κατά της κυβέρνησης Νετανιάχου, καλώντας την Ιερουσαλήμ να μην επιτίθεται στον μοναδικό ισχυρό σύμμαχό της. Σε ερώτηση δημοσιογράφου για την προέλευση του ταμείου των 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το Ιράν, ο Βανς απάντησε ότι υπάρχει μεγάλη επιθυμία από τον αραβικό κόσμο, αλλά και από το εξωτερικό του, να εμπλακούν στις υποθέσεις της Τεχεράνης, υπό τον όρο ότι το Ιράν θα συμπεριφέρεται σωστά.
Απαντώντας στους επικριτές της συμφωνίας, ο Βανς κάλεσε σε εμπιστοσύνη προς τον πρόεδρο Τραμπ, λέγοντας: «Να έχετε λίγη πίστη στην ικανότητα του προέδρου, δεδομένου ότι μας έχει φτάσει ως εδώ, να μας πάει στο τελικό βήμα.»
Το παρασκήνιο με τον Νετανιάχου
Ο Βανς σχολίασε το δημοσίευμα του Axios που ανέφερε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, είναι «έξω φρενών» με τη συμφωνία. Ο αντιπρόεδρος δήλωσε ότι αυτό δεν αντικατοπτρίζει τις συζητήσεις που είχε ο ίδιος με τον Νετανιάχου, αφήνοντας ωστόσο αιχμές: «Ίσως λέει κάτι σε κάποιον άλλο που δεν λέει σε εμένα.»
Στη συνέχεια εξαπέλυσε σκληρή κριτική κατά της ισραηλινής κυβέρνησης, τονίζοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ο μόνος αρχηγός κράτους σε ολόκληρο τον κόσμο που συμπαθεί το Ισραήλ αυτή τη στιγμή. «Αν ήμουν στο υπουργικό συμβούλιο της ισραηλινής κυβέρνησης, ίσως να μην επιτίθεμαι στον μόνο ισχυρό σύμμαχο που μου έχει απομείνει», είπε χαρακτηριστικά.
Τέλος, υπενθύμισε ότι τους τελευταίους τρεις μήνες, τα δύο τρίτα των αμυντικών όπλων που έχουν προστατεύσει το Ισραήλ κατασκευάστηκαν από αμερικανικά χέρια και πληρώθηκαν με αμερικανικά χρήματα φορολογουμένων. «Το πρόβλημα για το Ισραήλ δεν είναι ο Ντόναλντ Τραμπ», τόνισε, καλώντας όποιον στην Ιερουσαλήμ πιστεύει το αντίθετο να «ξυπνήσει και να αντιληφθεί την πραγματικότητα της κατάστασης στην οποία βρίσκεται η χώρα».
Δείτε επίσης:
- Οργή Τραμπ με τους επικριτές της συμφωνίας – «Είτε ζηλεύουν είτε είναι κακοί είτε ηλίθιοι»
- ΗΠΑ–Ιράν: Τι σημαίνουν στην πράξη τα 14 σημεία της συμφωνίας
- ΗΠΑ-Ιράν: Έπεσαν οι υπογραφές για το τέλος του πολέμου – Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα
