Το πρόγραμμα «Ανακαινίζω» αποτελεί μια από τις βασικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, με στόχο την αύξηση της διαθέσιμης κατοικίας μέσω της επαναξιοποίησης κλειστών διαμερισμάτων.
Ωστόσο, πίσω από τους φιλόδοξους στόχους, η πραγματικότητα αποδεικνύεται ιδιαίτερα περίπλοκη, καθώς πλήθος δομικών προβλημάτων στην αγορά ακινήτων περιορίζει σημαντικά τις δυνατότητες εφαρμογής του.
Περίπου 400.000 κλειστά ακίνητα στην Ελλάδα
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, περίπου 400.000 ακίνητα εμφανίζουν μηδενική ή εξαιρετικά χαμηλή κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος την τελευταία τριετία, γεγονός που υποδηλώνει ότι παραμένουν ανενεργά.
Ακόμη και αν ενεργοποιηθεί ένα μικρό ποσοστό τους, το πρόγραμμα θα μπορούσε να θεωρηθεί επιτυχημένο, ωστόσο η επίτευξη αυτού του στόχου κρίνεται δύσκολη.
«Αόρατα» εμπόδια στην αγορά ακινήτων
Παράγοντες της αγοράς και η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει πλήρης χαρτογράφηση των ακινήτων που παραμένουν κλειστά, ούτε σαφής εικόνα για τους λόγους που δεν αξιοποιούνται.
Οι αιτίες ποικίλλουν: δικαστικές διαμάχες, κληρονομικές εκκρεμότητες, χρέη, υποθήκες αλλά και υψηλό κόστος επισκευών που καθιστά την ανακαίνιση οικονομικά ασύμφορη για πολλούς ιδιοκτήτες.
Οι τέσσερις βασικές «παγίδες» του σχεδίου
Πολυϊδιοκτησία, «κόκκινα» δάνεια και ακίνητα που έχουν περάσει σε servicers ή τράπεζες περιορίζουν τη δεξαμενή των διαθέσιμων κατοικιών. Παράλληλα, πολλοί ιδιοκτήτες επιλέγουν να διατηρούν τα ακίνητα κλειστά, φοβούμενοι απλήρωτα ενοίκια και ζημιές.
Ακόμη και το προτεινόμενο θεσμικό πλαίσιο με φορολογικά κίνητρα και «πιστοποιητικό φερεγγυότητας» για ενοικιαστές, εκτιμάται ότι χρειάζεται χρόνο για να αποδώσει.
Το κόστος που «φρενάρει» τις ανακαινίσεις
Το ανώτατο όριο επιδότησης των 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο θεωρείται από επαγγελματίες του κλάδου χαμηλό για ολοκληρωμένες παρεμβάσεις, ειδικά με τις τιμές των υλικών να παραμένουν υψηλές.
Η επιδότηση καλύπτει έως και 70%-80% του κόστους, με πρόσθετα μπόνους για ορεινές και νησιωτικές περιοχές, νέους ιδιοκτήτες και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Ωστόσο, το τελικό οικονομικό βάρος για πολλούς ιδιοκτήτες παραμένει σημαντικό, ιδίως σε περιοχές όπου το κόστος εργασιών και μεταφοράς υλικών αυξάνεται αισθητά.
Στοίχημα η επιτυχία του προγράμματος
Το οικονομικό επιτελείο θεωρεί ότι το πρόγραμμα μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών, ωστόσο η αποτελεσματικότητά του θα εξαρτηθεί από το αν θα ξεπεραστούν τα διαρθρωτικά εμπόδια της αγοράς και θα υπάρξει πραγματικό ενδιαφέρον από τους ιδιοκτήτες.
Δείτε επίσης:
- Νέο «Ανακαινίζω» με επιδότηση έως 90%: Ποιοι δικαιούνται έως 36.000 ευρώ για ανακαίνιση κατοικίας
- Νέα εποχή με τον ΜΙΔΑ: Ανησυχία στους ιδιοκτήτες για πρόστιμα και αναδρομικούς φόρους
