Το τοπίο γύρω από την αγορά των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων (crypto-assets) αλλάζει ριζικά σε ευρωπαϊκό αλλά και εθνικό επίπεδο. Μετά τη θεσμοθέτηση αυστηρών ευρωπαϊκών κανόνων για τη διαφάνεια και την εποπτεία, η Ελλάδα εισέρχεται πλέον στην τελική ευθεία για τη διαμόρφωση ενός ξεκάθαρου και εξειδικευμένου φορολογικού πλαισίου.
Σύμφωνα με το άρθρο της κ. Τσεσμελή στο ΑΠΕ, η Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται πλέον συντονισμένα γύρω από τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία. Όπως αναφέρει η ίδια, «μετά την εφαρμογή του Κανονισμού MiCA και της Οδηγίας DAC8, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαμορφώνουν σταδιακά εθνικά φορολογικά πλαίσια για τα crypto-assets». Ο πρωταρχικός σκοπός αυτής της κίνησης είναι διπλός, στοχεύοντας «τόσο τη φορολογική διαφάνεια όσο και την καταπολέμηση του ξεπλύματος μαύρου χρήματος».
Σε ό,τι αφορά τα καθ’ ημάς, η κ. Τσεσμελή επισημαίνει ότι «στην Ελλάδα, οι διαδικασίες για τη δημιουργία ειδικού φορολογικού πλαισίου βρίσκονται ήδη σε προχωρημένο στάδιο επεξεργασίας». Μάλιστα, όπως υπογραμμίζεται στο άρθρο της, η αρμόδια επιτροπή του Υπουργείου Οικονομικών έχει ήδη χαράξει τον δρόμο, καθώς «έχει καταγράψει βασικές κατευθύνσεις φορολόγησης, ακολουθώντας το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο της Οδηγίας DAC8 και τα πρότυπα του Crypto-Asset Reporting Framework (CARF) του ΟΟΣΑ».
Οι οδηγίες και τα διεθνή παραδείγματα
Εξειδικεύοντας το νομικό υπόβαθρο, η κ. Τσεσμελή εξηγεί ότι οι βασικές αρχές της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2226 DAC8 επικεντρώνονται στην «επιβολή αυτόματης ανταλλαγής φορολογικών πληροφοριών» και στην «υποχρέωση των exchanges και CASPs να αναφέρουν στοιχεία χρηστών». Παράλληλα, προβλέπεται η «σύνδεση με το πλαίσιο CARF Crypto-Asset Reporting Framework του ΟΟΣΑ», με απώτερο σκοπό «την ενίσχυση εντοπισμού των αδήλωτων crypto gains».
Όπως αναφέρει η κ. Τσεσμελή στο άρθρο της, οι προσεγγίσεις εντός της Ευρώπης παρουσιάζουν έντονες διαφορές:
- Γερμανία: Παρέχει ένα από τα πιο ευνοϊκά καθεστώτα παγκοσμίως, καθώς «τα κέρδη είναι αφορολόγητα εάν τα κρυπτονομίσματα έχουν διακρατηθεί για διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους». Με τον τρόπο αυτό, το γερμανικό κράτος «αντιμετωπίζει τα crypto-assets ως ιδιωτική περιουσία και ενισχύει τη μακροχρόνια επένδυση».
- Κύπρος: Εφαρμόζει μια διαφορετική τακτική, επιβάλλοντας «σταθερό συντελεστή 8% σε κέρδη από διαθέσεις κρυπτονομισμάτων (αγοραπωλησίες, ανταλλαγές, πληρωμές)», μια κίνηση που γίνεται «στοχεύοντας στην προσέλκυση fintech και crypto επιχειρήσεων».
Αναφορικά με τον σχεδιασμό της Αθήνας, η κ. Τσεσμελή αποκαλύπτει ότι η ελληνική προσέγγιση για τα κρυπτονομίσματα «θα είναι η φορολόγηση με συντελεστή 15% επί του καθαρού εισοδήματος, από υπεραξία κεφαλαίου». Όπως σημειώνει, η φιλοσοφία αυτή δεν είναι ξένη προς το υπάρχον σύστημα, καθώς «το μοντέλο στην Ελλάδα προσεγγίζει αυτό της φορολόγησης χρηματοοικονομικών επενδυτικών προϊόντων (Ελληνικός Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος (Ν.4172/2013)». Ωστόσο, συμπληρώνει ότι η μεγάλη πρόκληση εστιάζεται πλέον στον «τρόπο δήλωσης, την τεκμηρίωση προέλευσης και τη σύνδεση της νομιμοποίησης των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες Ν. 4557/2018».
Σύμφωνα με το άρθρο της, στο τραπέζι των διαβουλεύσεων βρίσκονται δύο συγκεκριμένα σενάρια:
- Το πρώτο σενάριο αναφέρεται στην «τεκμηρίωση του χρόνου αγοράς, στο ιστορικό των wallets, στοιχεία συναλλαγών και πιθανόν αποδεικτικό απόκτησης των crypto».
- Το δεύτερο σενάριο προσανατολίζεται στη «δήλωση κατοχής crypo assets την τελευταία 5ετία χωρίς αναδρομική φορολογική επιβάρυνση για παλαιότερη διακράτηση».
Η κ. Τσεσμελή τονίζει τη νομική βαρύτητα αυτής της επιλογής, καθώς η συγκεκριμένη συζήτηση συνδέεται άμεσα με τις θεμελιώδεις αρχές του ελληνικού και ευρωπαϊκού δικαίου, δεδομένου ότι «η επιβολή αναδρομικής φορολογίας σε περίοδο χωρίς σαφές νομοθετικό καθεστώς ενδέχεται να θεωρηθεί αντισυνταγματική ή δυσανάλογη».
Κλείνοντας την ανάλυσή της, η κ. Τσεσμελή υπογραμμίζει τις νέες, αυστηρές υποχρεώσεις που φέρνει ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/1114 — MiCA. Συγκεκριμένα, οι εταιρείες Πάροχοι Υπηρεσιών Exchanges και οι CASPs «θα είναι υποχρεωμένες να αναφέρουν στην ΑΑΔΕ τα στοιχεία, να διαβιβάζουν τις συναλλαγές και να πραγματοποιούν ελέγχους AML & KYC».
Στον αντίποδα, ο ελεγκτικός μηχανισμός αποκτά πανίσχυρα όπλα, καθώς «η ΑΑΔΕ θα έχει πρόσβαση στα δεδομένα, θα εντοπίζει τα crypto gains και θα εφαρμόζονται αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις». Σε κάθε περίπτωση, όπως καταλήγει η κ. Τσεσμελή στο άρθρο της, μέσα σε αυτό το νέο αυστηρό πλαίσιο ελέγχων, «είναι κρίσιμο να ληφθεί υπόψιν η προστασία των επενδυτών και η προστασία της περιουσίας».
Δείτε επίσης:
- Συντάξεις: Πότε θα μπουν τα χρήματα στα ΑΤΜ
- Προειδοποίηση Στουρνάρα με χρονοκαθυστέρηση: Έρχεται στασιμοπληθωρισμός
