Σημαντική αντίφαση μεταξύ των επίσημων οικονομικών δεικτών και της καθημερινής πραγματικότητας των νοικοκυριών στην Ελλάδα καταγράφει νέα μελέτη του ΙΟΒΕ για τις πολλαπλές διαστάσεις της ανισότητας. Σύμφωνα με τα ευρήματα, περίπου 68% των νοικοκυριών δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να καλύψουν τις ανάγκες τους, ποσοστό το οποίο παραμένει υπερτριπλάσιο σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι στο 19%.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένες παραμένουν οι ηλικίες 16–24 ετών, καθώς και τα μονογονεϊκά και πολύτεκνα νοικοκυριά, τα οποία εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά κινδύνου φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού.
Στέγαση ο πιο πιεστικός παράγοντας
Η στέγαση αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς μηχανισμούς διεύρυνσης των ανισοτήτων.
Τα χαμηλά εισοδηματικά νοικοκυριά δαπανούν περίπου το 60% των πόρων τους για στέγη, ενώ σχεδόν 4 στα 5 νοικοκυριά κάτω από το όριο φτώχειας καθυστερούν πληρωμές ενοικίων, δανείων ή λογαριασμών.
Παράλληλα, η άνοδος των ενοικίων μετά το 2018 έχει επιβαρύνει δυσανάλογα τα χαμηλά εισοδήματα. Η ιδιοκατοίκηση μειώνεται στις νεότερες ηλικίες, ενώ η στεγαστική επισφάλεια συνδέεται με χαμηλότερες προοπτικές ανέλιξης
Μεγάλες ανισότητες πρόσβασης στην Υγεία
Στον τομέα της υγείας, το εισόδημα παραμένει καθοριστικός παράγοντας πρόσβασης. Τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερες ανεκπλήρωτες ανάγκες περίθαλψης, ενώ καταγράφονται και διαφοροποιήσεις στο προσδόκιμο υγιούς ζωής.
Ειδικότερα, το 32% στο χαμηλότερο εισοδηματικό τεταρτημόριο δηλώνει ανεκπλήρωτες ανάγκες υγείας, έναντι 10% στο υψηλότερο. Τα χρόνια νοσήματα αφορούν σε ποσοστό 30% το χαμηλότερο εισοδηματικό τεταρτημόριο έναντι 18% αντίστοιχα στο υψηλότερο.
Την ίδια ώρα, η Ελλάδα έχει από τα υψηλότερα ποσοστά ιδιωτικών δαπανών υγείας στην ΕΕ.
Βελτίωση χωρίς σύγκλιση στην αγορά εργασίας
Η ανεργία μειώθηκε από 24,9% το 2015 σε 8,8% το 2025, όμως παραμένουν ισχυρές ανισότητες. Η Ελλάδα έχει το 3ο χαμηλότερο ποσοστό συμμετοχής στην εργασία στην ΕΕ, ενώ πάνω από το 50% των ανέργων είναι μακροχρόνια άνεργοι.
Παράλληλα, η υψηλή αυτοαπασχόληση (24,3%) συντηρεί ανισότητες εισοδήματος.
Εκπαίδευση: Χαμηλή κοινωνική κινητικότητα
Παρά την αύξηση των πτυχιούχων (από 26,5% σε 32,6%), η κινητικότητα παραμένει περιορισμένη.
Μόλις 12% των παιδιών από χαμηλά εκπαιδευτικά στρώματα φτάνουν σε υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης. Περισσότεροι από τους μισούς φοιτητές καθυστερούν τις σπουδές τους. Η παραπαιδεία παραμένει βασικός μηχανισμός πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Η μελέτη καταλήγει ότι, αν και η Ελλάδα παρουσιάζει βελτίωση στους βασικούς δείκτες ανισότητας σε σχέση με την περίοδο της κρίσης, παραμένει ένα σημαντικό χάσμα μεταξύ των μακροοικονομικών δεδομένων και της καθημερινής εμπειρίας των πολιτών.
Δείτε επίσης:
Voucher έως 70 ευρώ για αγορά smartphone – Ποιοι είναι οι δικαιούχοι του νέου προγράμματος
«Καίει» την Ευρώπη ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή: 47 δισ. ευρώ μέσα σε 10 ημέρες
Έκτακτο επίδομα παιδιού έως 900€ – Ποιοι το δικαιούνται
