Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους και είναι αδυσώπητα. Οι ελληνικές τράπεζες μοιράζουν 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ σε μερίσματα. Από αυτά, τα 1,7 δισεκατομμύρια — δηλαδή το 68% — εξατμίζονται προς ξένους μετόχους. Προς το εξωτερικό. Μακριά από την Ελλάδα. Μακριά από τους Έλληνες που αυτά τα χρήματα τα παρήγαγαν.
Ποιος πληρώνει; Ο Έλληνας πελάτης. Πάντα ο Έλληνας πελάτης
Ας μην κάνουμε τους αφελείς. Τα κέρδη αυτά δεν έπεσαν από τον ουρανό. Προήλθαν από τα υψηλότερα επιτόκια δανείων στη ζώνη του ευρώ, από τις προμήθειες που χρεώνονται σε κάθε συναλλαγή, από τα spreads που κρατούνται σε επίπεδα που θα ντρεπόταν ακόμα και η πιο επιθετική τράπεζα της Δύσης.
Ο μικρομεσαίος επιχειρηματίας που παλεύει να ανανεώσει το δάνειό του με επιτόκιο που αγγίζει το 7-8%. Ο νέος που ονειρεύεται να αγοράσει σπίτι και βλέπει τις τιμές να εκτοξεύονται ενώ το στεγαστικό του κοστίζει μια περιουσία. Η νοικοκυρά που πληρώνει €3 για μια απλή τραπεζική μεταφορά. Αυτοί είναι οι αθέατοι χρηματοδότες των ξένων μετόχων.
Το τέλειο σύστημα εκμετάλλευσης
Η αρχιτεκτονική είναι απλή και αδυσώπητη:
Βήμα 1ο: Οι ξένοι επενδυτές αγοράζουν μετοχές ελληνικών τραπεζών — σε πολλές περιπτώσεις με ευνοϊκούς όρους, μέσα από ανακεφαλαιοποιήσεις που πλήρωσε ο Έλληνας φορολογούμενος.
Βήμα 2ο: Οι τράπεζες χρεώνουν τους Έλληνες πελάτες με κάθε δυνατό τρόπο, συσσωρεύοντας κέρδη ρεκόρ.
Βήμα 3ο:Τα κέρδη αυτά μοιράζονται ως μερίσματα, με το μερίδιο του λέοντος να κατευθύνεται εκτός Ελλάδας.
Αποτέλεσμα:Ο Έλληνας πολίτης χρηματοδότησε δύο φορές τις τράπεζες — μία ως φορολογούμενος κατά την κρίση, και μία ως πελάτης κάθε μέρα που περνά.
Και η Πολιτεία; Απούσα
Κανείς δεν ρωτάει: Γιατί οι ελληνικές τράπεζες δεν επανεπενδύουν μεγαλύτερο μέρος των κερδών τους στην ελληνική οικονομία; Γιατί δεν μειώνουν τα επιτόκια δανεισμού; Γιατί δεν χρηματοδοτούν επιθετικά μικρομεσαίες επιχειρήσεις, νέους, αγρότες;
Η απάντηση είναι πικρή: Γιατί δεν υπάρχει κανείς να τις αναγκάσει.
Οι ρυθμιστικές αρχές κοιτάνε αλλού. Οι κυβερνήσεις — όλες ανεξαιρέτως — αντιμετωπίζουν τις τράπεζες με γάντια, φοβούμενες την αστάθεια. Και οι τράπεζες το ξέρουν αυτό. Το εκμεταλλεύονται συστηματικά.
Το ερώτημα που κανείς δεν θέλει να απαντήσει
Πότε θα αποφασίσουμε ως κοινωνία να θέσουμε το εξής απλό ερώτημα: Για ποιον δουλεύουν οι ελληνικές τράπεζες;
Για τους Έλληνες πολίτες που τις διέσωσαν και τις τροφοδοτούν καθημερινά; Ή για τους ξένους fund managers που κάθονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά και εισπράττουν αδρά, χωρίς να έχουν βάλει ποτέ το πόδι τους σε ελληνικό κατάστημα;
Τα 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ έχουν ήδη δώσει την απάντηση.
Η ληστεία δεν γίνεται πάντα με κουκούλα και καλάσνικοφ. Μερικές φορές γίνεται με κοστούμι, PowerPoint και ετήσια έκθεση μετόχων.
