Το τελευταίο διάστημα επανήλθε στη δημόσια συζήτηση η πρόταση για επιβολή ετήσιων τελών κυκλοφορίας στα αμιγώς ηλεκτρικά (BEV) και στα plug-in υβριδικά (PHEV) οχήματα. Πρόκειται για μια ιδέα που, αν και παρουσιάζεται ως τρόπος ενίσχυσης των δημόσιων εσόδων, δημιουργεί εύλογους προβληματισμούς για το κατά πόσο συνάδει με τη στρατηγική που ακολουθεί σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Ευρώπη δίνει κίνητρα, δεν βάζει εμπόδια
Το βασικό επιχείρημα όσων υποστηρίζουν την επιβολή ενός τέλους είναι ότι οι οδηγοί ηλεκτρικών αυτοκινήτων χρησιμοποιούν το οδικό δίκτυο όπως όλοι οι υπόλοιποι και, συνεπώς, θα πρέπει να συμμετέχουν στη χρηματοδότησή του.
Ωστόσο, η εικόνα στην Ευρώπη είναι διαφορετική. Οι περισσότερες χώρες εξακολουθούν να ενισχύουν την ηλεκτροκίνηση μέσω φορολογικών απαλλαγών, επιδοτήσεων και άλλων οικονομικών κινήτρων, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο εξετάζονται ακόμη και παρεμβάσεις που θα μειώσουν περαιτέρω το κόστος αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων, όπως φορολογικές ελαφρύνσεις ή μειωμένος ΦΠΑ.
Η Ελλάδα χρειάζεται ανανέωση του στόλου
Η Ελλάδα διαθέτει τον γηραιότερο στόλο επιβατικών αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με μέσο όρο ηλικίας που ξεπερνά πλέον τα 18 χρόνια. Αυτό σημαίνει περισσότερους ρύπους, χαμηλότερα επίπεδα οδικής ασφάλειας και μεγαλύτερη κατανάλωση καυσίμων.
Υπό αυτές τις συνθήκες, το ζητούμενο δεν είναι η επιβολή νέων αντικινήτρων στα καθαρότερα οχήματα, αλλά η δημιουργία ακόμη περισσότερων κινήτρων ώστε να επιταχυνθεί η αντικατάσταση των παλαιών αυτοκινήτων.
Λάθος μήνυμα προς τους καταναλωτές
Η αγορά ενός ηλεκτρικού ή plug-in υβριδικού αυτοκινήτου εξακολουθεί να απαιτεί σημαντικά υψηλότερη αρχική επένδυση σε σχέση με ένα αντίστοιχο συμβατικό μοντέλο. Η απαλλαγή από τα τέλη κυκλοφορίας αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που καθιστούν την επιλογή οικονομικά ελκυστική.
Ακόμη και ένα σχετικά μικρό ετήσιο τέλος θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά για πολλούς υποψήφιους αγοραστές, ιδιαίτερα σε μια αγορά όπως η ελληνική, όπου η διείσδυση της ηλεκτροκίνησης παραμένει ακόμη σε χαμηλά επίπεδα σε σύγκριση με τις χώρες της Βόρειας και Κεντρικής Ευρώπης.
Υπάρχουν πιο δίκαιες λύσεις
Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εξετάζονται ήδη εναλλακτικά μοντέλα χρηματοδότησης των οδικών υποδομών, όπως χρεώσεις ανά χιλιόμετρο ή ανά χρήση του οδικού δικτύου. Πρόκειται για λύσεις που αντιμετωπίζουν όλους τους οδηγούς με τα ίδια κριτήρια, ανεξάρτητα από τον τύπο κινητήρα του οχήματός τους.
Ωστόσο, τέτοιες αλλαγές απαιτούν ώριμες ψηφιακές υποδομές, εκτενή δημόσια διαβούλευση και συνολικό επανασχεδιασμό του φορολογικού συστήματος. Δεν μπορούν να εφαρμοστούν αποσπασματικά ούτε να στοχεύουν αποκλειστικά τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Η ηλεκτροκίνηση δεν αφορά μόνο το περιβάλλον
Η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση δεν συνδέεται μόνο με τη μείωση των εκπομπών ρύπων. Αποτελεί επίσης εργαλείο περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, βελτίωσης της ποιότητας του αέρα στα αστικά κέντρα και μείωσης του κόστους μετακίνησης για τα νοικοκυριά.
Για τον λόγο αυτό, κάθε μέτρο που δημιουργεί αβεβαιότητα ή αποθαρρύνει τις επενδύσεις στην ηλεκτροκίνηση επηρεάζει συνολικά την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και δυσκολεύει την επίτευξη των στόχων για μια πιο βιώσιμη κινητικότητα.
Συμπέρασμα
Η συζήτηση δεν αφορά το αν ένα πιθανό τέλος θα ανέρχεται σε 50 ή 100 ευρώ. Το ουσιαστικό ζήτημα είναι το μήνυμα που εκπέμπει μια τέτοια πολιτική. Η επιβολή τελών κυκλοφορίας στα ηλεκτρικά και plug-in υβριδικά οχήματα θα αναιρούσε τα κίνητρα που η ίδια η Πολιτεία προωθεί εδώ και χρόνια και θα έπληττε την εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι στις δημόσιες πολιτικές.
Σε μια περίοδο όπου η Ελλάδα καλείται να ανανεώσει τον γερασμένο στόλο της και να επιταχύνει τη μετάβαση σε καθαρότερες μορφές μετακίνησης, η προτεραιότητα θα πρέπει να είναι η ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης και όχι η επιβολή νέων οικονομικών αντικινήτρων.
Δείτε επίσης:
- Νέα εκτόξευση στα καύσιμα: Η βενζίνη φτάνει στα 2 ευρώ το λίτρο – Έρχεται νέα αύξηση
- Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Ανοίγει η πλατφόρμα για χρέη από 5.000 ευρώ – Όλες οι αλλαγές
- Συντάξεις: Τα σενάρια για επίδομα έως 446 ευρώ και αλλαγές στις κρατήσεις ενόψει ΔΕΘ
