Ο καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, με τα νέα στοιχεία διεθνών οργανισμών να καταγράφουν μια ανησυχητική αύξηση των περιστατικών και να προειδοποιούν για ακόμη μεγαλύτερη επιβάρυνση τις επόμενες δεκαετίες.
Σύμφωνα με την έκθεση «Global Cancer Statistics, 2026» της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας (American Cancer Society – ACS) και του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (International Agency for Research on Cancer – IARC), περίπου 21 εκατομμύρια άνθρωποι διαγνώστηκαν με καρκίνο σε ολόκληρο τον κόσμο το 2024, ενώ 9,8 εκατομμύρια ασθενείς έχασαν τη ζωή τους από τη νόσο.
Όπως αναφέρουν η καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας Θάνος Δημόπουλος, τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι σχεδόν ένας στους πέντε ανθρώπους αναμένεται να εμφανίσει κάποια μορφή καρκίνου κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Παράλληλα, περίπου ένας στους εννέα άνδρες και μία στις δεκατρείς γυναίκες εκτιμάται ότι θα χάσουν τη ζωή τους από τη νόσο.
Τα περιστατικά αναμένεται να αυξηθούν κατά 67%
Οι προβλέψεις για το μέλλον είναι ακόμη πιο ανησυχητικές. Ο αριθμός των νέων περιστατικών καρκίνου αναμένεται να φτάσει τα 34 εκατομμύρια ετησίως μέχρι το 2050, σημειώνοντας αύξηση περίπου 67% σε σχέση με το 2024.
Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως στη γήρανση του παγκόσμιου πληθυσμού και στην αύξηση του αριθμού των ανθρώπων που ζουν σε όλο τον κόσμο. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η πραγματική επιβάρυνση μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη, εάν δεν αντιμετωπιστούν βασικοί παράγοντες κινδύνου.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας και ορισμένες λοιμώξεις που σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνου.
Η έκθεση βασίζεται στα δεδομένα της βάσης GLOBOCAN του IARC, η οποία καταγράφει την επίπτωση και τη θνησιμότητα για 34 μορφές καρκίνου σε 186 χώρες.
Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει ο «πρωταθλητής» σε θανάτους
Ο καρκίνος του πνεύμονα βρίσκεται στην πρώτη θέση παγκοσμίως τόσο σε νέα περιστατικά όσο και σε θανάτους.
Το 2024 καταγράφηκαν περίπου 2,6 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις, αριθμός που αντιστοιχεί στο 13% όλων των περιστατικών καρκίνου. Την ίδια χρονιά, περίπου 1,9 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από τη συγκεκριμένη μορφή της νόσου.
Το κάπνισμα παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της πρόληψης, της διακοπής του καπνίσματος και της προστασίας από το παθητικό κάπνισμα.
Καρκίνος μαστού: Η συχνότερη μορφή στις γυναίκες
Ο καρκίνος του μαστού ήταν ο δεύτερος συχνότερος καρκίνος παγκοσμίως, με περίπου 2,4 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 694.000 θανάτους.
Αποτελεί τη συχνότερα διαγνωσμένη μορφή καρκίνου στις γυναίκες και την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο στον γυναικείο πληθυσμό.
Ωστόσο, οι πιθανότητες επιβίωσης δεν είναι ίδιες σε όλες τις περιοχές του πλανήτη. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η πρόσβαση στην πρόληψη, στη διάγνωση και στις σύγχρονες θεραπείες αποτελεί καθοριστικό παράγοντα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι οι γυναίκες στη Δυτική Αφρική έχουν περίπου διπλάσια πιθανότητα να πεθάνουν από καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με τις γυναίκες στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, παρότι τα ποσοστά εμφάνισης είναι χαμηλότερα.
Η διαφορά αυτή συνδέεται κυρίως με την καθυστερημένη διάγνωση και την περιορισμένη πρόσβαση σε εξειδικευμένη θεραπεία.
Οι μορφές καρκίνου που προκαλούν τα περισσότερα θύματα
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί τον τρίτο συχνότερο καρκίνο παγκοσμίως και τη δεύτερη σημαντικότερη αιτία θανάτου από τη νόσο. Το 2024 καταγράφηκαν περισσότερα από 2 εκατομμύρια νέα περιστατικά και περίπου 918.000 θάνατοι.
Παράλληλα:
- Ο καρκίνος του ήπατος συνδέθηκε με περίπου 732.000 θανάτους.
- Ο καρκίνος του στομάχου προκάλεσε περίπου 980.000 νέες διαγνώσεις και 642.000 θανάτους.
- Ο καρκίνος του προστάτη ήταν ο δεύτερος συχνότερος στους άνδρες, με περίπου 1,5 εκατομμύριο περιστατικά και 420.000 θανάτους.
- Ο καρκίνος του παγκρέατος, παρά το μικρότερο αριθμό περιστατικών, αποτελεί μία από τις πιο θανατηφόρες μορφές, προκαλώντας περίπου 491.000 θανάτους.
Η πρόληψη μπορεί να αλλάξει την εικόνα
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι σχεδόν οι μισοί θάνατοι από καρκίνο ενδέχεται να συνδέονται με παράγοντες που μπορούν να τροποποιηθούν. Η αποφυγή του καπνίσματος, ο περιορισμός του αλκοόλ, η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η συστηματική άσκηση και η προστασία από λοιμώξεις που σχετίζονται με τον καρκίνο μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο προσυμπτωματικός έλεγχος, καθώς η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχούς αντιμετώπισης.
Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, ο οποίος σε μεγάλο βαθμό μπορεί να προληφθεί μέσω του εμβολιασμού κατά του HPV και του τακτικού ελέγχου.
Παρά την πρόοδο της επιστήμης, η νόσος εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική αιτία θανάτου σε πολλές χώρες, κυρίως εκεί όπου η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας παραμένει περιορισμένη.
Το μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: η μάχη κατά του καρκίνου δεν κρίνεται μόνο στις νέες θεραπείες, αλλά κυρίως στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την ισότιμη πρόσβαση όλων των ασθενών στις δυνατότητες της σύγχρονης ιατρικής.
(Φωτογραφία: magnific.com)
Δείτε επίσης:
Άνοια: Ο ΠΟΥ προειδοποιεί – Τα 6 πρώιμα σημάδια και οι αλλαγές που μειώνουν τον κίνδυνο
«Κρυφή» απειλή: Κοινό βακτήριο μπορεί να συνδέεται με τον καρκίνο του παχέος εντέρου
Καύσωνας: Ξεχάστε τον ανεμιστήρα στο πρόσωπο – Η σωστή τοποθέτηση που φέρνει δροσιά τη νύχτα
