Η εικόνα που καταγράφει η δημοσκόπηση της ALCO για το περιοδικό ΕΠΙΚΑΙΡΑ καταγράφει ένα πολιτικό σκηνικό που βρίσκεται σε κατάσταση παρατεταμένης ρευστότητας, με εμφανή στοιχεία αποσυσπείρωσης, κρίσης εμπιστοσύνης προς το υπάρχον πολιτικό σύστημα και υπόγειας, αλλά πλέον μετρήσιμης, αναζήτησης νέων πολιτικών εκφράσεων.
Πρόθεση ψήφου: Πρωτιά με φθορά και χωρίς αίσθηση κυριαρχίας
Στην πρόθεση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία καταγράφεται πρώτη με 23,2%. Το ποσοστό αυτό, ωστόσο, δεν δημιουργεί εικόνα πολιτικής κυριαρχίας. Αντιθέτως, σε σύγκριση με τις εκλογικές επιδόσεις των προηγούμενων ετών, αποτυπώνει σημαντική φθορά και αποδυνάμωση της κοινωνικής επιρροής του κυβερνώντος κόμματος.
Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής εμφανίζεται στο 10,3%, με υψηλή συσπείρωση που φθάνει το 81,2%, χωρίς όμως να καταγράφει δυναμική ουσιαστικής ανόδου ή διεύρυνσης. Παρά τη σταθεροποίησή του, φαίνεται να προσεγγίζει τα όρια της παρούσας εκλογικής του επιρροής.
Η Ελληνική Λύση με 9,4% και η Πλεύση Ελευθερίας με 8% εμφανίζονται ενισχυμένες, εντασσόμενες σε μια ευρύτερη εικόνα αναδιάταξης. Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας κινείται στο 7,4%, διατηρώντας τα παραδοσιακά χαρακτηριστικά συσπείρωσής του.
Στον αντίποδα, ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία περιορίζεται στο 3,6%, με συσπείρωση μόλις 21%, στοιχείο που παραπέμπει σε βαθιά οργανωτική, πολιτική και ταυτοτική κρίση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν τα ευρήματα της ρευστότητας: 18,5% των ερωτηθέντων δηλώνουν αναποφάσιστοι, ενώ ένα επιπλέον 10,6% δηλώνει πρόθεση ψήφου προς “άλλο κόμμα”, έξω από το σημερινό κοινοβουλευτικό φάσμα.
Συσπείρωση ΝΔ και ρήγματα στη βάση
Κομβικό εύρημα της δημοσκόπησης αποτελεί η χαμηλή συσπείρωση της Νέας Δημοκρατίας, η οποία καταγράφεται στο 58,2%. Για ένα κυβερνών κόμμα, το ποσοστό αυτό συνιστά σαφή ένδειξη κόπωσης και απογοήτευσης σε κρίσιμα τμήματα της εκλογικής του βάσης.
Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι το 25% των ψηφοφόρων της ΝΔ στις εκλογές του 2023 δηλώνει πλέον ότι δεν προτίθεται να την επαναψηφίσει. Πρόκειται για διαρροή που, εφόσον παγιωθεί, δημιουργεί συνθήκες στρατηγικής αποδυνάμωσης.
Η ηλικιακή ομάδα 25–44 ετών αναδεικνύεται σε πεδίο σοβαρής πολιτικής ήττας για το κυβερνών κόμμα. Στις ηλικίες αυτές, μόλις 11% αντιμετωπίζει θετικά το ενδεχόμενο συνέχισης της διακυβέρνησης από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τη Νέα Δημοκρατία, ενώ 72% το αντιμετωπίζει αρνητικά. Αξιοσημείωτο είναι ότι ακόμη και το 25% των πρώην ψηφοφόρων της ΝΔ βλέπει αρνητικά αυτό το ενδεχόμενο, στοιχείο που υποδηλώνει όχι μόνο κοινωνικά αλλά και ενδοπαραταξιακά ρήγματα.
Παράλληλα, ιδιαίτερα βαρύ πολιτικά είναι το εύρημα ότι 64% των πολιτών δηλώνουν πως αισθάνονται απογοήτευση ή φόβο στο ενδεχόμενο να συνεχίσει να κυβερνά μετά τις εκλογές ο κ. Μητσοτάκης και η ΝΔ.
Ποιοτικά χαρακτηριστικά: σταθερότητα, διαφθορά και απώλεια «προοπτικής»
Στο πεδίο των ποιοτικών χαρακτηριστικών, τα δεδομένα είναι εξίσου αποκαλυπτικά. Η έννοια της «σταθερότητας» εξακολουθεί να συνδέεται σε σημαντικό βαθμό με τη Νέα Δημοκρατία, ωστόσο μόνον το 64,5% των πρώην ψηφοφόρων της διατηρεί αυτή τη σύνδεση, καταγράφοντας εμφανή φθορά.
Ιδιαίτερα επιβαρυντικό είναι το εύρημα γύρω από τη λέξη «διαφθορά». Το 52% του συνόλου των πολιτών τη συσχετίζει με τη ΝΔ, ενώ στην ηλικιακή ομάδα 25–44 ετών το ποσοστό εκτινάσσεται στο 63%. Το γεγονός ότι το 25% των πρώην ψηφοφόρων της ΝΔ συνδέει επίσης τη διαφθορά με το ίδιο το κόμμα, υποδηλώνει διάβρωση της ηθικής αξιοπιστίας του.
Η έννοια της «προοπτικής» αποτυπώνει με ιδιαίτερη καθαρότητα το πολιτικό κενό. Μόλις 20% του συνόλου αποδίδει αυτή την έννοια στη Νέα Δημοκρατία, ποσοστό που περιορίζεται στο 51% μεταξύ των πρώην ψηφοφόρων της. Στην κρίσιμη ηλικιακή ομάδα 25–44, το ποσοστό καταρρέει στο 12,5%, στοιχείο που δείχνει ότι η προοπτική εμφανίζεται πολιτικά ακάλυπτη.
Ισχυρή διάθεση για νέο κόμμα
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το εύρημα ότι 38% των πολιτών σκέφτεται να ψηφίσει ένα νέο κόμμα. Το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 43% στις γυναίκες και φθάνει το 49% στην ηλικιακή ομάδα 25–44 ετών, δηλαδή σχεδόν ένας στους δύο πολίτες παραγωγικής ηλικίας.
Παράλληλα, 27,5% των πρώην ψηφοφόρων της ΝΔ και 30,5% των πρώην ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ δηλώνουν ανοικτοί σε μια νέα πολιτική επιλογή. Η τάση αυτή δεν εμφανίζεται ως απλή συγκυριακή διαμαρτυρία, αλλά ως ένδειξη δομικής αναζήτησης ανανέωσης του πολιτικού σκηνικού.
Πιθανά νέα πολιτικά εγχειρήματα και διακομματική διείσδυση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα υπό διαμόρφωση πολιτικά εγχειρήματα. Το ενδεχόμενο δημιουργίας κόμματος από τον Αλέξη Τσίπρα αντιμετωπίζεται θετικά από 19% της ηλικιακής ομάδας 25–44, καθώς και από 13,5% των πρώην ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ. Αν και τα αρνητικά ποσοστά παραμένουν υψηλά, η ύπαρξη αυτής της δεξαμενής θεωρείται πολιτικά υπαρκτή.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η δυναμική που καταγράφεται γύρω από το ενδεχόμενο δημιουργίας κόμματος από τη Μαρία Καρυστιανού. Στην ηλικιακή ομάδα 25–44, 33,5% αντιμετωπίζει θετικά μια τέτοια προοπτική. Θετική στάση καταγράφεται επίσης στο 19% των πρώην ψηφοφόρων της ΝΔ, στο 21% των πρώην ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ και στο 26% των πρώην ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ, στοιχείο που δείχνει οριζόντια διάχυση της δυσαρέσκειας.
Στους σημερινούς ψηφοφόρους των κομμάτων, το ενδεχόμενο αυτό αντιμετωπίζεται θετικά από 5% των ψηφοφόρων της ΝΔ, 20% του ΠΑΣΟΚ, 11% του ΚΚΕ, 29% της Ελληνικής Λύσης, 33% της ΝΙΚΗΣ, 26% της Πλεύσης Ελευθερίας, 48% της Φωνής Λογικής και 16,5% των αναποφάσιστων.
Συμπέρασμα: Πολιτικό σύστημα σε σημείο καμπής
Συνολικά, η δημοσκόπηση της ALCO παραπέμπει σε μια κατάσταση συστημικής κόπωσης. Δεν πρόκειται απλώς για φθορά μιας κυβέρνησης ή κρίση ενός κόμματος της αντιπολίτευσης. Το υψηλό ποσοστό αναποφάσιστων, η διάθεση μετακίνησης, η απώλεια εμπιστοσύνης σε βασικές έννοιες όπως η προοπτική και η αξιοπιστία, συγκροτούν ένα ρευστό εκλογικό σώμα ικανό να ανατρέψει καθιερωμένους συσχετισμούς.
Η πολιτική σταθερότητα των τελευταίων επτά ετών δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη. Το πολιτικό σκηνικό δεν βρίσκεται απλώς σε μεταβατική φάση. Βρίσκεται σε σημείο καμπής. Και σε τέτοιες στιγμές, οι ανακατατάξεις δεν είναι απλώς πιθανές, είναι δομικά αναπόφευκτες.
Δείτε επίσης:
- Σφοδρές αντιδράσεις στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας για την προκλητική στήριξη σε Παναγόπουλο
- Η Ντόρα Μπακογιάννη «καρφώνει» Σαμαρά – «Δεν τον θέλει πρωθυπουργό»
- Αποτροπιασμός από την ελληνοποίηση εμπλεκόμενου στο σκάνδαλο Έπσταϊν!
