Έντονες αντιδράσεις προκάλεσε μια τοποθέτηση της Λουπίτα Νιόνγκο σχετικά με την «Οδύσσεια» του Ομήρου, με αφορμή τη συμμετοχή της στη νέα κινηματογραφική μεταφορά του έργου από τον Κρίστοφερ Νόλαν.
Η βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός, η οποία στην ταινία υποδύεται τόσο την Ωραία Ελένη όσο και την Κλυταιμνήστρα, παραχώρησε συνέντευξη στο κανάλι Jake’s Takes στο YouTube με αφορμή την πρεμιέρα της ταινίας στο εξωτερικό. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, κλήθηκε να απαντήσει ποια ερώτηση θα ήθελε να απευθύνει στον αρχαίο Έλληνα ποιητή, αν είχε τη δυνατότητα να τον συναντήσει.
Η απάντησή της προκάλεσε συζήτηση, καθώς η Νιόνγκο επέλεξε να θέσει ζήτημα σχετικά με τον περιορισμένο, όπως υποστήριξε, χώρο που καταλαμβάνουν οι γυναικείοι χαρακτήρες στο ομηρικό έργο.
«Λοιπόν, Όμηρε, πώς νιώθεις για τον χρόνο που αφιερώνεται σε αυτές τις γυναίκες στην ταινία, λαμβάνοντας υπόψη πόσο λίγο χρόνο αφιέρωσες εσύ σε αυτές;», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η συγκεκριμένη δήλωση σχολιάστηκε έντονα στα κοινωνικά δίκτυα, με αρκετούς χρήστες να θεωρούν ότι η ερώτηση ήταν άστοχη ή υπερβολικά επικριτική απέναντι σε ένα έργο που αποτελεί θεμέλιο της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Δείτε το σχόλιο μετά το 3.27:
Η κριτική για τη γνώση της Οδύσσειας
Μέρος των αντιδράσεων επικεντρώθηκε και σε παλαιότερη δήλωση της ηθοποιού, στην οποία είχε αναφέρει ότι πριν από τη συμμετοχή της στην ταινία δεν γνώριζε σε βάθος την «Οδύσσεια».
Σε συνέντευξή της, η Νιόνγκο είχε δηλώσει χαρακτηριστικά: «Πραγματικά δεν είχα ιδέα τι ήταν η “Οδύσσεια”. Σκέφτηκα “Ωχ, δεν ξέρω απολύτως τίποτα γι’ αυτό”. Έτσι, ήταν ένα εντατικό μάθημα. Πήρα τα βιβλία και τα διάβασα αμέσως. Πρέπει να ευχαριστήσω αυτή την ταινία για την εκπαίδευσή μου στην ελληνική μυθολογία».
Οι αναφορές αυτές επανήλθαν στη δημόσια συζήτηση, με επικριτές της ηθοποιού να υποστηρίζουν ότι η άποψή της για το έργο του Ομήρου διατυπώνεται χωρίς επαρκή προηγούμενη γνώση της αρχαίας γραμματείας.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπήρξαν σχόλια όπως «δεν είχε ιδέα από Όμηρο και τώρα έχει άποψη» και «διάβασε ποτέ της κανένα βιβλίο;», ενώ άλλοι χρήστες υπερασπίστηκαν την ανάγκη να εξετάζονται τα κλασικά έργα και από διαφορετικές οπτικές.
Η θέση της Νιόνγκο για τη γυναικεία ματιά στην ταινία
Πάντως, η τοποθέτηση της ηθοποιού δεν αποτελεί μια μεμονωμένη αναφορά. Σε προηγούμενη συνέντευξή της στο DC Film Girl, είχε αναφερθεί εκτενέστερα στον τρόπο με τον οποίο η νέα κινηματογραφική εκδοχή επιχειρεί να φωτίσει περισσότερο τις γυναικείες μορφές της ιστορίας.
«Όταν διαβάζεις την “Ιλιάδα” και την “Οδύσσεια”, πολύ λίγος χρόνος αφιερώνεται στην οπτική γωνία των γυναικών», είχε δηλώσει, υποστηρίζοντας ότι τα ομηρικά έπη παρουσιάζουν σε μεγάλο βαθμό τα γεγονότα μέσα από μια ανδρική οπτική.
Όπως ανέφερε, η νέα ταινία επιχειρεί να δώσει μεγαλύτερο χώρο στις γυναικείες εμπειρίες, εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο ο πόλεμος επηρέασε πρόσωπα όπως η Ελένη και η Κλυταιμνήστρα.
Η διαμάχη γύρω από τα κλασικά έργα και τις σύγχρονες αναγνώσεις
Η συζήτηση που προκλήθηκε γύρω από τις δηλώσεις της Λουπίτα Νιόνγκο φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα ευρύτερο ζήτημα: τον τρόπο με τον οποίο τα αρχαία έργα προσεγγίζονται στη σύγχρονη εποχή.
Από τη μία πλευρά, οι επικριτές της θεωρούν ότι η «Οδύσσεια» πρέπει να αντιμετωπίζεται μέσα στο ιστορικό και πολιτισμικό πλαίσιο της εποχής στην οποία δημιουργήθηκε. Από την άλλη, υποστηρικτές της άποψής της επισημαίνουν ότι τα κλασικά έργα παραμένουν ζωντανά ακριβώς επειδή μπορούν να επανερμηνεύονται μέσα από νέες κοινωνικές και πολιτιστικές οπτικές.
Η ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν αναμένεται να δώσει τη δική της εκδοχή στο ομηρικό έπος, επιχειρώντας – σύμφωνα με τους συντελεστές της – να αναδείξει πλευρές των χαρακτήρων που παραδοσιακά βρίσκονταν στο περιθώριο της αφήγησης.
Δείτε επίσης:
«Οδύσσεια»: Πώς θα ήταν η ταινία του Νόλαν με Έλληνες ηθοποιούς;
Σκάνδαλο: Χρυσή κρατική χρηματοδότηση στην «Οδύσσεια» του Νόλαν
