Δίπλα σε εμβληματικά τοπόσημα με ξεχωριστή σημασία για τους λάτρεις του κινηματογράφου σε όλο τον κόσμο –όπως η Φοντάνα ντι Τρέβι στη Ρώμη, οι Σκάλες Ποτέμκιν στην Οδησσό και το νησί Fårö του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν στη Σουηδία– βρίσκεται πλέον και ο Λευκός Πύργος. Το μνημείο εντάχθηκε επίσημα στον κατάλογο των «Θησαυρών της Ευρωπαϊκής Κινηματογραφικής Κληρονομιάς» (Treasures of European Film Culture) της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου (ΕΑΚ), αποτελώντας το πρώτο ελληνικό μνημείο που λαμβάνει αυτήν τη διάκριση.
Η ένταξη του Λευκού Πύργου γιορτάστηκε την Παρασκευή στο πλαίσιο του 66ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης παρουσία του προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΑΚ, Mike Downey, ο οποίος υπογράμμισε τη σημασία της δημιουργίας ενός πανευρωπαϊκού δικτύου κινηματογραφικών μνημείων.
«Ο πολιτισμός –και ιδιαίτερα ο κινηματογραφικός πολιτισμός– συνδέεται βαθιά με τόπους και τοποθεσίες που θυμίζουν αριστουργήματα του ευρωπαϊκού σινεμά και αποτελούν μέρος της συλλογικής μας μνήμης» ανέφερε. «Σήμερα βρισκόμαστε σε έναν τέτοιο τόπο, στη Θεσσαλονίκη, με τον Λευκό Πύργο να αποτελεί το πρώτο ελληνικό μνημείο που εντάσσεται σε ένα συνεχώς διευρυνόμενο δίκτυο 60 τοποσήμων από 50 χώρες, το οποίο αντανακλά τον πλούτο και τη μαγεία του ευρωπαϊκού κινηματογράφου».
Ο κ. Downey εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΑΚ και την πρόεδρο Ζιλιέτ Μπινός, καθώς και σε όσους συνέβαλαν στην πρωτοβουλία αυτή, ενώ έκανε ειδική μνεία στην Ελίζ Ζαλαντό, γενική διευθύντρια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, στην Αθηνά Καρτάλου, γενική διευθύντρια του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, στον Αναστάσιο Αντωνάρα, αρχαιολόγο και διευθυντή Επικοινωνίας του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, καθώς και στη Φοίβη Οικονομοπούλου, παραγωγό και σύντροφο του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Υπενθύμισε επίσης ότι η ΕΑΚ ιδρύθηκε το 1989 από τον Ίνγκμαρ Μπέργκμαν και 40 ακόμη Ευρωπαίους κινηματογραφιστές, με σκοπό την προώθηση και ανάδειξη της ευρωπαϊκής κινηματογραφικής κληρονομιάς.
Ο Λευκός Πύργος και ο Θεόδωρος Αγγελόπουλος
Η γενική διευθύντρια του Φεστιβάλ, Ελίζ Ζαλαντό, χαρακτήρισε την εκδήλωση «βαθιά συμβολική», επισημαίνοντας ότι ο Λευκός Πύργος «είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την ταυτότητα του Φεστιβάλ και με το έργο του Θόδωρου Αγγελόπουλου, που υπήρξε πρόεδρος, μέντορας και πηγή έμπνευσης».
«Σήμερα δεν τιμούμε μόνο ένα ιστορικό μνημείο, αλλά και ένα ορόσημο των κινούμενων εικόνων, που γεφυρώνει την ιστορία με την κινηματογραφική τέχνη», τόνισε. «Μέσα από την ποιητική ματιά του Αγγελόπουλου, ο Λευκός Πύργος μετατράπηκε από αρχιτεκτονικό σύμβολο σε φορέα μνήμης και ψυχής, μάρτυρα της ιστορίας και της ανθρώπινης μοίρας. Μας θυμίζει τη δύναμη του κινηματογράφου να διατηρεί ζωντανή τη συλλογική συνείδηση».
Ακολούθησαν παρεμβάσεις της Αθηνάς Καρτάλου και του Αναστάσιου Αντωνάρα, καθώς και αναδρομή στην ιστορία του Λευκού Πύργου και την πορεία του μέσα στους αιώνες.
Τον επίλογο της εκδήλωσης έγραψε η Φοίβη Οικονομοπούλου, η οποία, εκπροσωπώντας την οικογένεια του Θόδωρου Αγγελόπουλου, μίλησε με συγκίνηση:
«Σήμερα, χάρη στην Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου, ο ελληνικός κινηματογράφος συνδέεται ακόμη πιο ουσιαστικά με τον Λευκό Πύργο, το εμβληματικό σύμβολο της Θεσσαλονίκης — της πόλης των προσφύγων, της μετακίνησης ανθρώπων και ιδεών. Δεν γιορτάζουμε απλώς τη σύζευξη τόπου και τέχνης, αλλά την αναγνώριση μιας κοινής μνήμης και ενός κοινού πνευματικού ορίζοντα».
Η ίδια αναφέρθηκε και στη μυθολογία του έργου του Αγγελόπουλου, σημειώνοντας ότι «ο σκηνοθέτης δημιούργησε μια νέα μυθολογία του νεότερου ελληνισμού και των Βαλκανίων, μέσα από ιστορίες για το ταξίδι, την εξορία και τη μοίρα του ανθρώπου». Όπως είπε, «ταινίες όπως Τοπίο στην ομίχλη, Το βλέμμα του Οδυσσέα, Μια αιωνιότητα και μια μέρα και Το λιβάδι που δακρύζει, γυρισμένες εν μέρει ή εξ ολοκλήρου στη Θεσσαλονίκη, διατήρησαν ζωντανή τη μνήμη της πόλης, κάνοντάς την σύμβολο ιστορίας και πολιτισμού».
«Ο Λευκός Πύργος, αιώνια χαραγμένος στην ποιητική ματιά του Αγγελόπουλου, αναγνωρίζεται σήμερα ως Θησαυρός της Ευρωπαϊκής Κινηματογραφικής Κληρονομιάς, ένας φάρος μνήμης και πολιτισμού που κρατά ζωντανή τη φλόγα του ελληνικού κινηματογράφου», κατέληξε.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 66ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου και το ΕΚΚΟΜΕΔ, με την υποστήριξη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης και του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού. Τους παρευρισκόμενους υποδέχθηκε ο Βασίλης Τερζόπουλος, συνεργάτης του Ελληνικού Προγράμματος του Φεστιβάλ.
Δείτε επίσης:
- Οι πιο αυθόρμητες κινηματογραφικές εξομολογήσεις του 66ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (vid.) – Δείτε τι είπαν οι σινεφίλ στην κάμερα του ΟΠΑΠ
- Θεσσαλονίκη: Έκτο μουσείο σε επισκεψιμότητα ο Λευκός Πύργος
