Σάββατο, 3 Δεκεμβρίου 2022

Τα Εννιάμερα της Παναγίας και οι αθηναϊκές παραδόσεις

Οι εορταστικές εκδηλώσεις σε μονές και εκκλησίες

Συντάκτης: Newsroom

Δημοσίευση:

Μέχρι και τα τελευταία προπολεμικά χρόνια η Κηφισιά, το Δαφνί, η Χελιδονού και τόσες ακόμη εκκλησίες αφιερωμένες στην Παναγία, εντός και εκτός των Αθηνών, διατηρούσαν μακραίωνη θρησκευτική παράδοση. Γιόρταζαν την Απόδοση Κοιμήσεως της Θεοτόκου, τα γνωστά μας Εννιάμερα της Παναγίας, στις 23 Αυγούστου. Ελάχιστα έχει ιστορηθεί η μακραίωνη αυτή παράδοση των Αθηνών, κατά την οποία γιόρταζαν οι εκκλησίες που ήταν χαρακτηρισμένες Σωτήρες. Πλούσια στοιχεία συναντάμε σε όσα έχει γράψει ο Δημ. Γρ. Καμπούρογλους, ο οποίος δεν παρέλειπε να τονίζει πως στις Σωτήρες (Παναγίες) των Αθηνών συμπεριλαμβανόταν και ο περικαλλής ναΐσκος της Γοργοεπηκόου, ο οποίος ατυχώς ονομάσθηκε Άγιος Ελευθέριος μόλις το 1863.

Μονή Δαφνίου, υδατογραφία James Skene.

Από τα μοναστήρια των Αθηνών ίσως τον πλέον επίσημο πανηγυρισμό, τελούσε το Δαφνί. Όλοι οι Αθηναίοι, ακόμη και οι ετερόδοξοι, κατευθύνονταν προς τη Μονή Δαφνίου μέσω της Ιεράς Οδού. Νόμιζε κανείς, γράφει ο Δ. Καμπούρογλους[1], ότι αναγεννιόταν η περίφημη πομπή των Ελευσινίων βλέποντας την ατέλειωτη σειρά των κάρων να οδεύουν προς το Δαφνί. Ωστόσο, αυτές οι νεότερες πομπές είχαν τα δικά τους χαρακτηριστικά, όπως οι βιολιτζήδες που τραγουδούσαν το πατροπαράδοτο «Σεργιάνι ‘ναι στη Σεργιανή και στη Μεντέλη μέλι / και στο Δαφνί κρύο νερό που πίνουν οι αγγέλοι». Σεργιανή ήταν η Καισαριανή και Μεντέλη η Πεντέλη. Και συνέχιζαν με το «Κυρά Χρυσοδαφνιώτισσα, μεγάλη σου είν’ η χάρη / με το ψηφί, με το ρηγλί, με το μαργαριτάρι».

Δημοφιλείς Ειδήσεις  Ρόζα Εσκενάζι: Το σπάνιο βίντεο από την πρώτη της τηλεοπτική εμφάνιση και οι γρίφοι της ζωής της
Δημήτριος Καμπούρογλους. Σκίτσο Κ. Δημητριάδη. Από τις συλλογές του Συλλόγου των Αθηναίων.

Δεν παρέλειψε, όμως, ο Δ. Καμπούρογλους να καταδικάσει εμμέσως και τη συνήθεια των προσκυνητών να χρησιμοποιούν καλάμια για να ρίχνουν ψηφίδες από τα περίφημα ψηφιδωτά της μονής και να τις κρατούν ως ανάμνηση της επίσκεψής τους και φυλαχτό! Αλλά και η ιστορική Μονή της Σαλαμίνος έως τον 18ο αιώνα φαίνεται πως αποκαλείτο Σωτήρα και ευτυχώς διατήρησε την παράδοση και εορτάζει στις 23 Αυγούστου. Η σύνδεση της μονής με την Αθήνα ήταν άρρηκτη, αφού αποτελούσε το καταφύγιο των Αθηναίων αλλά και των Μεγαρέων στους δύσκολους χρόνους της Τουρκοκρατίας και της Επανάστασης.

Με το πέρασμα των ετών, την πληθυσμιακή υπερσυγκέντρωση στην Αθήνα και την καθιέρωση νέων ηθών και εθίμων, η γιορτή της Αποδόσεως άρχισε να χάνει την αίγλη της. Πρώτα στην Κηφισιά, όπου επικράτησε η εορτή Κοιμήσεως της Θεοτόκου και σταδιακά στους άλλους τόπους[2].

Ακόμη και στην επίσης ιστορική εκκλησία της Χρυσοκαστριώτισσας στην Πλάκα επικράτησαν τα νέα ήθη. Έως και τη δεκαετία του 1970 ο ναός της Χρυσής Παναγίας του Κάστρου, δηλαδή της Ακρόπολης, γιόρταζε στα Εννιάμερα της Θεοτόκου. Κάποτε ο ναός αυτός δεχόταν τις μεγαλύτερες τιμές. Όπως έγραψε ο Ν. Γιοκαρίνης τον παλιό καιρό, όταν γιόρταζε ακόμη στις 23 Αυγούστου, περιφερόταν γύρω από το ναό το πάνσεπτο εικόνισμά της και «μόνον οι ετοιμοθάνατοι δεν παρίσταντο εις την τελετήν».

Δημοφιλείς Ειδήσεις  Ρόζα Εσκενάζι: Το σπάνιο βίντεο από την πρώτη της τηλεοπτική εμφάνιση και οι γρίφοι της ζωής της

Ο θρύλος ήθελε τους χριστιανούς να παίρνουν την εικόνα από το Κάστρο για να τη σώσουν και ως εκ θαύματος εκείνη να επιστρέφει στον τόπο της συμφοράς, για να τον προστατεύσει. Άλλος θρύλος ήθελε τις μανάδες να πετούν τα βρέφη τους από την Ακρόπολη για να αποφύγουν το γιαταγάνι των απίστων και την Παναγία να τα σώζει. Ήθελαν τη Χρυσοκαστριώτισσα να τα παραλαμβάνει στην αγκαλιά της σώα, αβλαβή, άσπιλα και αμόλυντα.

Στο μονύδριο της Χελιδονούς

Αλλά η παράδοση δεν σβήνει. Αναβιώνει τα τελευταία χρόνια η γιορτή της Απόδοσης στο μονύδριο της Παναγίας Χελιδονούς, που βρίσκεται στον δρόμο που οδηγεί από το Μενίδι στην Κηφισιά. Με πρωτοβουλία της Μητρόπολης Κηφισιάς, Αμαρουσίου και Ωρωπού και του Μητροπολίτη κ. Κύριλλου εορτάζεται πλέον η Απόδοση, η οποία είχε σταματήσει από τα χρόνια της Κατοχής.

Δείτε περισσότερα:

Ακολουθήστε το newsbreak.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο newsbreak.gr

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΟ APP ΤΟΥ NEWSBREAK

Ακολουθήστε μας στο Youtube!

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ρόζα Εσκενάζι: Το σπάνιο βίντεο από την πρώτη της τηλεοπτική εμφάνιση και οι γρίφοι...

Σάρα Σκινάζι, Σάρα Ζαρντινίδη, Ρόζα Εσκενάζι και στο τέλος Ροζαλία Εσκενάζι. Αυτά είναι τα ονόματα...

Μουντιαλ: Το εισιτήριο του Κατάρ για συμμετοχή στις αποφάσεις για το μέλλον του κόσμου!

Υπάρχει σοβαρός άνθρωπος που να πιστεύει ότι ένα κράτος, έστω και πάμπλουτο, πετά 220...

Φρέντι Μέρκιουρι: Σε 46 χρόνια πρόλαβε να τα ζήσει όλα

Ήταν 24 Νοεμβρίου 1991, όταν ανακοινώθηκε ότι ο Φρέντι Μέρκιουρι κατέληξε στα 46 του...

Η πρώτη δωροδοκία σε Μουντιάλ είχε χρώμα ελληνικό!

Αυτές τις μέρες γίνεται πολύς λόγος για τον τρόπο που το Κατάρ πήρε τη...

Το σπάνιο βίντεο του Βασίλη Τσιτσάνη να τραγουδά τη «Συννεφιασμένη Κυριακή» και η διαμάχη...

Αποτελεί διαμάντι της λαϊκής μουσικής, κορυφαία, ίσως στιγμή, έμπνευσης του Βασίλη Τσιτσάνη. Κι όπως...

Σε ποιον ανήκει η προτομή-σύμβολο στο προαύλιο του Πολυτεχνείου

Είναι το σημείο όπου κάθε χρόνο, χιλιάδες πολίτες αφήνουν ένα λουλούδι, ή καταθέτουν στεφάνι,...

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ: «Έτσι έφερα την εικόνα της Παναγίας Σουμελά στην Ελλάδα»

Αυτές τις μέρες συμπληρώνονται 91 χρόνια από τον επαναπατρισμό ενός από τα σημαντικότερα θρησκευτικά...

Η απαγωγή του Βασίλη Αυλωνίτη και τα γράμματα στη γυναίκα του

Ο Βασίλης Αυλωνίτης μπορεί να έχει φύγει χρόνια από τη ζωή, αλλά παραμένει «ζωντανός»...

Η τελευταία ανταπόκριση από το Μέτωπο ενώ ο δημοσιογράφος ήταν ήδη νεκρός!

Στις μέρες μας το δημοσιογραφικό επάγγελμα περνά κρίση. Ο κόσμος δεν έχει σε εκτίμηση...

«Πόλεμος» για τις κυκλοφορίες στην Αθήνα του 1955

Ο Νοέμβριος του 1955 ήταν γεμάτος σοβαρά πολιτικά γεγονότα. Ο αγώνας της ανεξαρτησίας στην...

Η μνημειώδης επέμβαση με blanco στο στήθος της Αλίκης Βουγιουκλάκη!

Μια ζωή η Αλίκη Βουγοουκλάκη ήταν η εθνική μας σταρ, αλλά αυτός ο τίτλος...

Όταν ο Μητσοτάκης παρακολουθούσε τον βασικό εσωκομματικό αντίπαλο και υπουργό του

Λένε ότι η Ιστορία διδάσκει, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις κάποιοι είναι... ανεπίδεκτοι μαθήσεως. Το...

Η «Λορελάι» που προκάλεσε τον πρώτο αντι-γερμανικό μένος στην Ελλάδα

Η «Λορελάι» στη γερμανική κουλτούρα είναι μια σειρήνα που απογοητευμένη από έναν άτυχο έρωτα...

Τι απέγινε η Ελένη από το Κωσταλέξι; Η μυστηριώδης εξαφάνιση της γυναίκας που έζησε...

Το Κωσταλέξι είναι ένα μικρό χωριό, μόλις δέκα χιλιόμετρα έξω από τη Λαμία. Θα...

Το μεγάλο κόλπο του Παπανδρέου που τον οδήγησε στην εξουσία

Στην πολιτική χρειάζεται ρίσκο και η οικογένεια Παπανδρέου, με εξαίρεση ίσως τον... Γιωργάκη, διέθετε...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΒΙΝΤΕΟ

Σχολιαστε το αρθρο

Tο newsbreak.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το newsbreak.gr ουδεμία νομική ή άλλη ευθύνη φέρει.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ατελείωτη κατηφόρα στην τηλεθέαση για τη Μενεγάκη

Βαθιά βουτιά στα νούμερα τηλεθέασης κάνει η Eλένη Μενεγάκη...

Διπλό χτύπημα για την Ντόρα Κουτροκόη – Χώρισε με τον σύντροφό της

Διπλό χτύπημα για την Ντόρα Κουτροκόη, καθώς, εκτός από...

Τον… άπιαστο Βασίλη Παλαιοκώστα «βλέπει» η αστυνομία πίσω από τον καταιγισμό πυρών στα Τζουμέρκα

Τον διαβόητο καταζητούμενο Βασίλη Παλαιοκώστα «βλέπουν» οι διωκτικές Αρχές...

Λύση στα δάνεια με ελβετικό φράγκο

Την ενεργοποίηση της σχετικής διάταξης του νόμου που παρέχει...

«Αν της χρωστάει, ας την πάρει στο Μαξίμου»!

Πολλά μέλη της γαλάζιας κοινοβουλευτικής ομάδας εξακολουθούν δυστυχώς να...
spot_img

NEWSROOM