17/1/2022

Όταν ο Άγιος Ελευθέριος Πατησίων έγινε εκκλησιαστικό μνημείο

Συντάκτης: Newsroom

Δημοσιευση:

Η άγνωστη ιστορία της αθηναϊκής συνοικίας!

Η συνοικία του Αγίου Ελευθερίου, του οποίου τη μνήμη γιορτάζουμε σήμερα, είναι μία από τις 38 συνοικίες των Αθηνών. Ανήκει στο 5ο δημοτικό διαμέρισμα, εκτείνεται σε 755,55 στρέμματα και, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή (2011), έχει 10.629 κατοίκους.

Η συνοικία του Αγίου Ελευθερίου, η οποία περικλείεται από την οδό Χαλκίδος, τη λεωφόρο Ιωνίας, τις οδούς Αχαρνών, Νιρβάνα, την εθνική οδό Αθηνών-Λαμίας και την οδό Περισσού, απαρτίζεται από τέσσερις γειτονιές: Τις Τρεις Γέφυρες, τον Άγιο Ελευθέριο Ι, τον Άγιο Ελευθέριο ΙΙ (!) και το Κουκλάκι. Όπως συνέβη και σε τόσες άλλες γειτονιές, δεν ευτύχησαν, τουλάχιστον από απόψεως ονοματολογίας. Ευτύχησε όμως η περιοχή, μετά από πολυετείς περιπέτειες, να αποκτήσει έναν μεγαλοπρεπή ναό.

agios eleytherios acharnon 17 1 1979
Ο ναός του Αγίου Ελευθερίου, δεκαετία 1970.

Η συνοικία αυτή, απομακρυσμένη και χωρίς μέσα συγκοινωνίας, απλωνόταν ολόγυρα σε ανθόκηπους και λαχανόκηπους που ποτίζονταν άλλοτε με τα νερά των Πηγαδιών. Η περιοχή κατοικήθηκε από εργαζόμενους ανθρώπους, βιοπαλαιστές, χτίστες, μαραγκούς που αγωνίστηκαν για να αξιοποιηθεί η περιοχή. Στα μέσα περίπου της δεκαετίας του ’30, όταν εντάχθηκε στο σχέδιο πόλεως, ο πληθυσμός έφτανε τις 500 οικογένειες.

Αλλά ο Άγιος Ελευθέριος δεν βρισκόταν τότε στη σημερινή του θέση. Ο ναός στον οποίο προσέτρεχαν οι έγκυες γυναίκες για να «ελευθερωθούν» χωρίς προβλήματα βρισκόταν στη διασταύρωση του παλιού δρόμου που αντιστοιχεί στη σημερινή οδό Στρατηγού Δαγκλή με την Αχαρνών, στο ύψος της οδού Γλαράκη. Μικρός ο αρχικός ναός, δεν αποτελούσε ενορία, αλλά η περιοχή του υπαγόταν στον Άγιο Λουκά. Η ενορία του Αγίου Ελευθερίου συνεστήθη το 1931.

Περίπου τέσσερα χρόνια αργότερα, μεταξύ των ετών 1934-35 και με δαπάνες του καταγόμενου από την Καλαμάτα βιομήχανου Δημητρίου Ναθαναήλ, ανεγέρθηκε ναΐσκος του Αγίου Ελευθερίου απέναντι από το εργοστάσιό του.

Ο Δημήτριος Ναθαναήλ διέθετε την ακμάζουσα «Ανώνυμο Μεταξοβιομηχανική Εταιρεία Δ. Ναθαναήλ & Σία». Όμως ο ναός ήταν εκτός σχεδίου και ρυμοτομούμενος από τις οδούς Αχαρνών και Μαλακάση.

1ae
Ο σταθμός του Αγίου Ελευθερίου (δεκαετία 1970).

Κατά τα Δεκεμβριανά του 1944 εβλήθη από όλμους το εργοστάσιο Ναθαναήλ και μία ομάδα από το προσωπικό του εργοστασίου κατέφυγε στον περίβολο του ναού για να προφυλαχθεί. Ένα βλήμα όλμου έπληξε το Άγιο Βήμα, κάτω από την Πλατυτέρα, διαπέρασε την Ωραία Πύλη, χτύπησε στο δάπεδο, εξοστρακίστηκε και μέσω της κυρίας εισόδου έπεσε στον περίβολο του ναού, όπου βρίσκονταν οι εργάτες. Δεν εξερράγη όμως και σφηνώθηκε στο έδαφος. Φυλάσσεται ακόμη η διάτρητη εικόνα της Ωραίας Πύλης.

agios eleytherios acharnon 17 1 1979 1

Εν τω μεταξύ η περιοχή του Αγίου Ελευθερίου βρίσκεται στο επίκεντρο της ανοικοδόμησης και ο πληθυσμός της αυξάνεται ραγδαία. Οι κάτοικοι κινητοποιούνται και κατορθώνουν να αποκτήσουν έναν νέο σταθμό του τραίνου, τον σταθμό του Αγίου Ελευθερίου. Εγκαινιάστηκε επισήμως στις 4 Αυγούστου 1961, ενώ άρχιζε ο προβληματισμός για την ανεπάρκεια της εκκλησίας. Η κατεδάφιση του παλαιού ναού, όπως ήταν φυσικό, προκάλεσε αντιδράσεις και προβλήματα. Τη μελέτη του νέου ναού εκπόνησε ο αρχιτέκτονας Κίμων Λάσκαρης, ενώ σειρά διακεκριμένων δημιουργών συνέβαλαν στην ολοκλήρωση του ναού.

108065902
Ο ναός του Αγίου Ελευθερίου σήμερα.

Το 1982 τα εγκαίνια του ναού

Ύστερα από πολυετείς περιπέτειες και χάρη στη μαχητικότητα ενός ιερέα, του πατρός Κωνσταντίνου Παναγιωτόπουλου, ένας άθλος πραγματοποιήθηκε. Ο ναός που υψώνεται μεγαλοπρεπής και δεσπόζει στην περιοχή κρύβει στα σπλάχνα του σημαντικές δημιουργίες. Το τέμπλο, ο άμβωνας και τα καθίσματα κατασκευάστηκαν από τον Αργύριο Καβρουλάκη, ενώ πραγματικό αξιοθέατο είναι ο δεσποτικός θρόνος έργο του αρχιτέκτονα Γ. Νομικού. Τα ψηφιδωτά στην πρόσοψη του ναού και του πρόναου είναι του Παύλου Σαρφατή και η αγιογράφηση του Γ. Κοψιδά. Τα εγκαίνια του ναού έγιναν από τον μακαριστό αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ στις 10 Οκτωβρίου 1982. Κάτω από τον ναό κατασκευάστηκε ο ναΐσκος της Υπαπαντής του Σωτήρος συνεχίζοντας την παράδοση που ήθελε στον ναό του Αγίου Ελευθερίου να εορτάζει η «Παμμεσηνιακή Ενωση» τη γιορτή της Υπαπαντής.

Δείτε περισσότερα:

taathinaika 1 1

Ακολουθήστε το newsbreak.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Ακολουθήστε μας στο Youtube!

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΟ APP ΤΟΥ NEWSBREAK

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

«Άννα Ροδίτη»: Η πρώτη μεταπολεμική (1947-48) αισθηματική και αντιστασιακή ταινία

Η πρώτη μεγάλου μήκους αισθηματική και αντιστασιακή ταινία υπό τον τίτλο «Άννα Ροδίτη» προβλήθηκε...

Τα Κάλαντα και η μετεξέλιξή τους

Συνήθως υποστηρίζεται πως τα κάλαντα ανάγονται στην εποχή του Βυζαντίου. Υπάρχουν όμως και λαογράφοι...

Ο χριστουγεννιάτικος έρωτας του λόρδου Βύρωνα

Το βράδυ των Χριστουγέννων του 1809 ο 21χρονος Λόρδος Βύρων αντικρίζει για πρώτη φορά...

Όταν Έλληνες έβαζαν γεννητικούς αδένες πιθήκων (1934) για να ξανανιώσουν νέοι!

Ο Ρώσος Σεργκέι Βορονώφ, οι επεμβάσεις στην Πολυκλινική και τα ρεμπέτικα άσματαΓράφει ο Ελευθέριος...

Σαν σήμερα ο μικρός Ανδρέας Γιαννόπουλος ανακοίνωσε την τελευταία του επιθυμία να ιδρυθεί το «Χαμόγελο του Παιδιού» 

Ήταν 9 Δεκεμβρίου του 1995, όταν ο μικρός Ανδρέας Γιαννόπουλος συγκίνησε το πανελλήνιο, ζητώντας...

Το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου στο θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ»

Το θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ» συμβολίζει για την Ελλάδα τους ναυτικούς αγώνες της ανεξαρτησίας της....

Η Αγία Αικατερίνη (Κουντίτου) και η σχέση της με το Όρος Σινά

Χίλια χρόνια περίπου στέκει στην Πλάκα, κοντά στο Μνημείο του Λυσικράτους, μεταξύ των οδών...

Η λέξη «σικ» που πέρασε από τον κόσμο των ζωγράφων στον κόσμο της μόδας

Όταν χρησιμοποιούμε τη λέξη σικ για πρόσωπα και πράγματα, εννοούμε την κομψότητα, την ευπρέπεια...

Σπάρτη Καρασταμάτη: Η πρώτη Ελληνίδα βιομήχανος

Μια σπουδαία γυναίκα, η Σπάρτη Καρασταμάτη, είναι εκείνη που συνέδεσε πρώτη την ζωή της...

Wikileaks: Το τηλεγράφημα–φωτιά τη νύχτα του Πολυτεχνείου

Στις αποκαλύψεις των WIKILEAKS υπάρχει ένα περίεργο κενό όσον αφορά τη νύχτα του Πολυτεχνείου...

Καταστολή διαδηλώσεων με άφθονο νερό και… μελάνι!

Όποιος αναζητήσει τον τρόπο με τον οποίο οι αστυνομικές δυνάμεις άλλων εποχών αντιμετώπιζαν τις...

Τα πυροσβεστικά οχήματα που ενθουσίασαν τους Αθηναίους!

Στην πλούσια ιστορία των πυροσβεστικών οχημάτων στην χώρα μας που ξεκινά από τα χρόνια...

Ο αδιάρρηκτος θεραπευτικός λουτήρας του Αναστασιάδη

Το υδρομασάζ και γενικότερα οι απολαύσεις με το νερό ήταν από τις αγαπημένες ενασχολήσεις...

Μια τολμηρή Αρσακειάδα γυμνή στο Moulin Rouge!

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. ΣκιαδαςΠρωτοπόρησε στο γυμνό θέαμα ανεβαίνοντας πρώτη και ολόγυμνη στη σκηνή...

Η παξιμαδοκλέφτρα… πρωταγωνίστρια στο θέατρο και στο ρεμπέτικο τραγούδι

Πώς η λέξη πέρασε από το θεατρικό σανίδι στην αργκό του υπόκοσμουΠολλές απόπειρες έγιναν...

Κάτω Ανάκασα: Το γραφικό εκκλησάκι των Αγίων Ακινδύνων

Σπάνια συναντάμε το όνομα Ακίνδυνος και ακόμη πιο σπάνια αναφερόμαστε στον γραφικό ναΐσκο των...

Σχολιαστε το αρθρο

Tο newsbreak.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δε σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το newsbreak.gr ουδεμία νομική ή άλλη ευθύνη φέρει.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Μιράντα Αθανασίου: «Το παιδί μας δεν γνωρίζει ότι ο πατέρας του είναι νεκρός» λέει η πρώην σύντροφος του Μονογυιού

Σε κατάσταση σοκ η πρώην σύντροφος του επιχειρηματία με τον οποίο έχει μια κόρη 3,5 ετών

Σουίτα βιασμού: Οι αδελφοί Λεβέντη της Coca-Cola και τα άλλα τρία «μπουμπούκια»

«Σεισμός» σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα με την υπόθεση-σοκ! Ιδιαιτέρα μεγαλοβιομηχάνου το θύμα

Οργή στο διαδίκτυο από ανάρτηση της Σίσσυς Χρηστίδου για τον βιασμό στην Θεσσαλονίκη

Οργισμένες αντιδράσεις στο Twitter έχει προκαλέσει η ανάρτηση της...

Ράκος στο νοσοκομείο η Αθηνά Κοντοπάνου – Ο γάμος με τον Τζώρτζη Μονογυιό το 2020

Το πιο σκληρό παιχνίδι επεφύλασσε η μοίρα στο ζευγάρι...

Γκιώνης αδειάζει Τούνη για το «ροζ» video: Πληρώθηκε αδρά για να κλείσει το στόμα της

Όχι μόνο «αδειάζει» την Ιωάννα Τούνη για την ανάρτησή...

Προ των πυλών νέο «κύμα» ψύχους με πολικές θερμοκρασίες, βροχές και χιόνια!

Προ των πυλών βρίσκεται νέο κύμα κακοκαιρίας, το οποίο...

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ