Υπάρχει το κόκκινο του αίματος και το κόκκινο της… ντροπής. Και τα δύο συναντήθηκαν στην Κρήτη σε δύο μόνο μέρες. Στις 2 και 3 Ιουνίου 1941 στις σφαγές στο Κοντομαρί και στην Κάνδανο.
Το τραγικό στις δύο αυτές περιπτώσεις είναι ότι το λουτρό αίματος δεν το προκάλεσαν τα Ες Ες ή η Γκεστάπο, αλλά έφεδροι Γερμανοί που υπηρετούσαν ως αλεξιπτωτιστές στο Γ’ Ράιχ. Αιτία, η αντίσταση των Κρητικών στην Γερμανική, από αέρος, εισβολή.
Η ιστορία λέει, ότι ο Γκέρινγκ είχε υποσχεθεί στον Χίτλερ μια… άνετη αεροπορική επιχείρηση για την κατάληψη του νησιού. Έσφαλε. Κι επειδή είχε εκτεθεί διέταξε την εκτέλεση του πληθυσμού του νησιού. Το αεροδρόμιο του Μάλεμε ήταν ο πρωταρχικός στόχος των Γερμανών. Ήθελαν να το καταλάβουν έγκαιρα κι από εκεί να προχωρήσουν στην κατάληψη όλου του νησιού. Οι μάχες γύρω από το Μάλεμε ήταν σκληρές και πολύνεκρες.
Τα δύο αυτά χωριά ήταν κοντά στο αεροδρόμιο και οι κάτοικοί τους γνώρισαν τη μανία των κατακτητών δύο μόλις μέρες μετά την οριστική κατάληψη της Κρήτης. Κι ενώ οι Γερμανικές αρχές δεν εφάρμοσαν την ανέφικτη έτσι κι αλλιώς εντολή, υπήρξε ένας ανώτατος αξιωματικός της Λουφτβάφε, ο Κουρτ Στούντεντ που διέταξε την εξόντωση των ανδρών σε δύο χωριά, στο Κοντομαρί και στην Κάνδανο. Σε δύο διαδοχικές μέρες.
Στην πρώτη περίπτωση τους αλεξιπτωτιστές που έπαιξαν ρόλο… τιμωρού ακολούθησε ένας φωτογράφος, ο Βανς Πίτερ Βάιξλερ που αποτύπωσε με απίστευτη ψυχραιμία τις τραγικές στιγμές στο Κοντομαρί.
Οι Γερμανοί τέλειοι γραφειοκράτες αρχειοθέτησαν τις φωτογραφίες οι οποίες στη συνέχεια «κλειδώθηκαν» στα εθνικά αρχεία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας.
Χρειάστηκε το 1980 ο δημοσιογράφος Βάσος Μαθιόπουλος να τις ανακαλύψει. Εκείνη την εποχή το περιοδικό Ταχυδρόμος παρουσίαζε αφιερώματα από την ελληνική ιστορία. Αναζητώντας υλικό για την Κατοχή βρέθηκε μπροστά σε αυτές.
Το ερώτημα που προέκυψε ήταν εάν όντως ήταν από το Κοντομαρί. Ο δημοσιογράφος Κώστας Παπαπέτρου πήγε στην περιοχή με κάποιες από τις φωτογραφίες κι άρχισε να ρωτά στο καφενείο του χωριού εάν γνωρίζουν κάποια πρόσωπα σε αυτές. Οι άντρες έλειπαν στα χωράφια. Ήταν μια Κρητικιά γιαγιά εκεί που όταν τις είδε άρχισε να κλαίει.
Ήταν παρούσα τις στιγμές εκείνες. Όπως αφηγήθηκε οι Γερμανοί ξεχώρισαν τους άντρες από τις γυναίκες, Μετά στους άντρες ξεχώρισαν τα παιδιά και τους γέρους και στη συνέχεια τους έδιωξαν.
Και τότε άρχισαν οι εκτελέσεις. Ένας μόνο στάθηκε τυχερός που έπεσε σε ένα λάκκο από στάχυα. Ένας άλλος έτρεξε να γλιτώσει. Τον εκτέλεσαν όταν είχε φτάσει στην πόρτα του σπιτιού του. Σιγά σιγά στο καφενείο άρχισαν να καταφθάνουν οι άντρες, ένας γνώρισε τον πατέρα του «ήμουν μηνών τότε, τον ξέρω μόνο από τις φωτογραφίες» είπε συγκινημένος…
Το Κοντομαρί και η Κάνδανος ήταν οι πρώτοι τόποι που γνώρισαν τη φρίκη των αρχών Κατοχής. Θα ακολουθούσαν κι άλλοι, σε όλη την Ελλάδα.
Κι ενώ στο Κοντομαρί οι αλεξιπτωτιστές «περιορίστηκαν» στις δολοφονίες στην Κάνδανο ισοπέδωσαν το χωριό. Το κήρυξαν «νεκρή ζώνη» κι απαγόρευσαν στα γυναικόπαιδα να επιστρέψουν στα σπίτια που είχαν στο μεταξύ πυρπολήσει!
Όπως στις περισσότερες ιστορίες ο Κουρτ Στούντεντ πλήρωσε το ελάχιστο «αντίτιμο» για τα εγκλήματα του. Δεν εκδόθηκε στην Ελλάδα να δικαστεί, παρά το αίτημα που υποβλήθηκε, καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια φυλάκιση, έμεινε λίγο καιρό στη φυλακή κι αργότερα πήρε χάρη για να πεθάνει στα 88 του το 1978!
Από τις δύο αυτές τραγωδίες έμεινε ο πόνος για τους επιζώντες, οι αμέτρητες οικογενειακές τραγωδίες με οικογένειες χωρίς πατέρα, αδελφό, σύζυγο, γιο. Έμειναν και οι φωτογραφίες για να θυμίζουν ότι στον πόλεμο όλοι, ακόμα και οι έφεδροι μπορούν να γίνουν… θηρία.
