Με μία ακόμα δήθεν «χειρουργική», στην ουσία όμως «άσφαιρη», κίνηση εντυπώσεων στο Αιγαίο, που προκαλεί για άλλη μία φορά τα ανακλαστικά της Αθήνας, η Άγκυρα επιλέγει να διατηρήσει την ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
- Νικ. Σταυρουλάκις
Ανακαλεί από το παρελθόν τη γνωστή συνταγή Cesme, με το ομώνυμο υδρογραφικό σκάφος να παίρνει τη σκυτάλη των προκλήσεων, εν μέσω υποτιθέμενου διαλόγου.
Με την κίνηση αυτήν, η Άγκυρα επιχειρεί να διατηρήσει το πλαίσιο των άνομων τουρκικών διεκδικήσεων σε βάρος της χώρας στο Αρχιπέλαγος, διευρύνοντας το πλαίσιο των προκλήσεων που επιχείρησε να εμπεδώσει το 2020, την ώρα που υποτίθεται ότι προσέρχεται σε διάλογο με την Ελλάδα για την υφαλοκρηπίδα.
Το γνωστό στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών σαπιοκάραβο TCG Cesme Α599, που ανήκει εδώ και χρόνια στο τουρκικό πολεμικό ναυτικό, δεν ενδιαφέρεται φυσικά για υδρογραφικές έρευνες (όπως και τα άλλα πλωτά σεισμογραφικά και γεωτρύπανα που έβγαλε στην Ανατολική Μεσόγειο), αλλά να επιδοθεί σε μία ακόμα «επιχείρηση περιφοράς σημαίας», σε μια προσπάθεια να κατοχυρωθούν στην Τουρκία (κατά την ανατολίτικη πρακτική της) περιοχές και δικαιοδοσίες που δεν της ανήκουν.
Όπως αναφέρει η τουρκική Navtex που εξέδωσε ο υδρογραφικός σταθμός της Σμύρνης λίγες ημέρες πριν ξεκινήσει ο 62ος γύρος διερευνητικών επαφών στην Αθήνα, από τις 18 Φεβρουαρίου μέχρι τις 2 Μαρτίου βγαίνει στο Αιγαίο το ωκεανογραφικό σκάφος για δήθεν υδρογραφικές έρευνες.
Το Cesme είναι συχνός επισκέπτης στο Αιγαίο, όπως πιστοποιούν παλαιότερες Navtex και επεισόδια με το συγκεκριμένο παλιό σκαρί, με το οποίο η Τουρκία επιχειρεί να διατηρήσει τα μηνύματα προς την Αθήνα. Όπως ανακοινώθηκε από την Άγκυρα, το TCG Cesme θα πραγματοποιήσει, σε αυτή τη φάση, υδρογραφικές έρευνες στο κέντρο του Αιγαίου, δυτικά των ελληνικών νησιών Λήμνου και Αη Στράτη…
Εάν τελικά το πλοίο κάνει τη δουλειά χωρίς να κινδυνεύσει το πλήρωμα λόγω των καιρικών συνθηκών και των ανέμων περί τα 10 μποφόρ, που πνέουν αυτές τις ημέρες στην περιοχή ενδιαφέροντος, θα κινηθεί σε διεθνή ύδατα.
Και ναι μεν δεν πρόκειται για γεωτρήσεις, ούτε για σεισμογραφικές έρευνες, αλλά και μόνον η παρουσία του για υδρογραφικά ευρήματα προκαλεί την Αθήνα.
Από το 2015, το συγκεκριμένο σκάφος κινείται από καιρού εις καιρόν στο Αιγαίο. Υπενθυμίζουμε ότι τον Νοέμβριο του 2015, επί (τότε) νέας διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, το Cesme έκανε την πρώτη του εμφάνιση στο Αρχιπέλαγος.
Τον Φεβρουάριο του 2016, η Άγκυρα έβγαλε ξανά το Cesme στο Αιγαίο. Το επεισόδιο έγινε λίγες ώρες μετά την αμφισβήτηση της ελληνικής επιχειρησιακής αρμοδιότητας για έρευνες στον χώρο της Κινάρου, όπου είχε συντριβεί το ελικόπτερο του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού με νεκρούς τους τρεις αξιωματικούς που επέβαιναν σε αυτό. Η Τουρκία εξέδωσε τότε Navtex, με την οποία δρομολόγησε τη δέσμευση περιοχών πάντα στα διεθνή ύδατα του κεντρικού Αιγαίου, μεταξύ 16ης και 28ης Φεβρουαρίου 2016, επιλέγοντας τότε περιοχές ανάμεσα στην Εύβοια, στη Σκύρο και στα Ψαρά για έρευνες υδρογονανθράκων, όπως αναφέρει η «Καθημερινή».
Το Cesme είχε πραγματοποιήσει τελευταία φορά έρευνες στο Αιγαίο στις αρχές του Νοεμβρίου 2015, τότε συνοδευόμενο μάλιστα από δύο τουρκικά πολεμικά πλοία.
Το σκηνικό επαναλήφθηκε λίγους μήνες αργότερα, στις 05/04/2016. Το Cesme επέστρεψε στο κεντρικό Αιγαίο, συνεχίζοντας επί μία εβδομάδα τις έρευνες σε διεθνή ύδατα, φυσικά πάνω από την ελληνική υφαλοκρηπίδα. Η τουρκική NOTAM (η οποία απορρίφθηκε από την Ελλάδα) προέβλεπε παρουσία του Cesme έως τις 8 Απριλίου.
Η Ελλάδα παρακολουθεί πάντα τις κινήσεις του Cesme, δίχως να παρεμβαίνει, με ψυχραιμία. Στην προκειμένη περίπτωση, οι Τούρκοι εξακολουθούν να ακολουθούν την τακτική προώθησης των πάγιων θέσεών τους στο Αιγαίο και με διάφορους τρόπους.
Τον Φεβρουάριο του 2016, με δύο διαδοχικές NOTAM, την 1η και την 4η Απριλίου (Α1496/16 και Α1537/16 αντίστοιχα), αμφισβήτησαν το δικαίωμα της Ελλάδας στα 10 ναυτικά μίλια εναέριου χώρου στην περιοχή νοτιοανατολικά της Ρόδου. Οι δύο διαδοχικές τουρκικές NOTAM αποτελούσαν απάντηση στην ελληνική NOTAM της 1ης Απριλίου, η οποία αναφερόταν σε άσκηση μεταξύ αεροναυτικών τουρκικών μονάδων και αμερικανικών αεροπορικών μονάδων στην περιοχή νοτιοανατολικά της Ρόδου, εκτός των χωρικών υδάτων.
Η Τουρκία επιστρέφει ανά τακτά χρονικά διαστήματα στο Αιγαίο με το συγκεκριμένο ωκεανογραφικό, τη στιγμή που την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου είναι προγραμματισμένη η δεύτερη συνάντηση «διερευνητικών» στην Αθήνα.
Τι αλλάζει στις υδρογραφικές έρευνες
Οι υδρογραφικές έρευνες δεν έχουν σχέση με τις σεισμικές έρευνες και την υφαλοκρηπίδα, εφόσον αφορούν μόνο στήλη θαλάσσης στην υπό δέσμευση περιοχή (δεν ακουμπούν στον βυθό). Όμως, στη συγκεκριμένη περιοχή που βρίσκεται στο κεντρικό Αιγαίο και υπερβαίνει ακόμα και τις πάγιες και κλασικές διεκδικήσεις της Τουρκίας σε βάρος της χώρας μας, που φθάνουν μέχρι τον 25ο μεσημβρινό, η ευθύνη για την άσκηση αρμοδιοτήτων και δικαιοδοσιών ανήκει στην Ελλάδα.
Συνεπώς, εάν η Τουρκία ήθελε να πραγματοποιήσει υδρογραφικές έρευνες στην περιοχή, θα έπρεπε να απευθυνθεί στην Ελλάδα με αίτημα την εκ μέρους της Αθήνας έκδοση άδειας και ή κατά αποκλειστική και όχι εγκλειστική διάζευξη ή η Αθήνα να εκδώσει τη σχετική NAVTEX ή η ίδια να εκδώσει σχετική NAVTEX, αναφέροντας την άδεια των Αθηνών.
Το ίδιο σκηνικό επαναλήφθηκε στις 28/02/2017. Το τουρκικό υδρογραφικό σκάφος Cesme βγήκε ξανά στο βόρειο Αιγαίο, στο τρίγωνο ανάμεσα στο Άγιον Όρος, στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη. Σύμφωνα με πληροφορίες, το πλοίο παρακολουθούσαν από την ελληνική πλευρά με ελληνικά συστήματα επιτήρησης.
Η νέα «έξοδος» του Cesme στο Αιγαίο έρχεται σε μια στιγμή που υπάρχουν εκατέρωθεν «βολές» από Ελλάδα και Τουρκία, ενώ συνεχίζονται αμείωτες παραβιάσεις και παραβάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου και του FIR Αθήνων από τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη.
