«Οι ψείρες πάνε στα λουσμένα μαλλιά, γιατί η μυρωδιά του καθαρού κεφαλιού τις έλκει περισσότερο», ένας μύθος που καλά κρατεί! Στην πραγματικότητα όμως τα μικροσκοπικά αυτά παράσιτα εγκαθίστανται όπου υπάρχουν μαλλιά, χωρίς να κάνουν διακρίσεις για το εάν αυτά είναι λουσμένα ή άλουστα.
Οι φθείρες (ψείρες) του κεφαλιού είναι άπτερα έντομα με έξι πόδια. Οι δαγκάνες στα πόδια τους είναι προσαρμοσμένες έτσι ώστε να προσκολλώνται στις τρίχες του κεφαλιού κυρίως στις πιο θερμές περιοχές, πίσω από τα αυτιά και στον αυχένα.Είναι διαφανείς και έχουν μήκος 3-4 χιλιοστά. Τρέφονται με ανθρώπινο αίμα και έτσι αποκτούν ένα καφε-κοκκινωπό χρώμα.
Κατά τη διάρκεια της ζωής του, που είναι περίπου 40 ημέρες, το θηλυκό γεννά 300 περίπου αυγά με συχνότητα 7-10 ημερησίως. Τα αυγά προσκολλώνται στις τρίχεκαι ο χρόνος επώασης των αυγών ανέρχεται σε 8-10 μέρες. Από τα αυγά αυτά γεννιούνται οι νύμφες ενώ τα άδεια κελύφη που απομένουν αποτελούν τις γνωστές «κόνιδες».
Ενώ οι ώριμες ψείρες δε μπορούν να επιζήσουν για πάνω από 2 μέρες μακριά από το ανθρώπινο κεφάλι, τα αυγά μπορούν να επιβιώσουν μέχρι και για 10 μέρες μακριά μας(π.χ. στα ρούχα, τα κλινοσκεπάσματα, τις χτένες, τις πετσέτες, τα παιχνίδια ή τα χαλιά).
Οι νεαρές ψείρες ονομάζονται νύμφες. Σε 10 μέρες από την εκκόλαψή τους ενηλικιώνονται και μπορούν να κάνουν καινούργια αυγά. Έτσι γνωρίζετε πως αν υπάρχουν αυγά στα μαλλιά, πολύ εύκολα θα προσβληθείτε από ψείρες για άλλη μια φορά.
Η ψείρα μπορεί να μεταδοθεί από παιδί σε παιδί με άμεση επαφή των κεφαλιών τους ή και με την ανταλλαγή μολυσμένων προσωπικών αντικειμένων ( κασκόλ, κτένα, τσιμπιδάκια, κορδέλες ). Οι ψείρες κινούνται στο τριχωτό του κεφαλιού, αλλά δε μπορούν ούτε να πηδήξουν, ούτε να πετάξουν.
Οι ψείρες είναι δύσκολο να εντοπιστούν, καθώς μόλις αισθανθούν κίνηση κρύβονται. Οι κόνιδες (υπολείμματα των αυγών των ψειρών) εντοπίζονται ευκολότερα μιας και έχουν ένα άσπρο ή γκριζόασπρο χρώμα.
Οι ψείρες κεφαλής προσβάλλουν συχνότερα τα παιδιά ηλικίας 3-12 ετών αν και είναι πιθανόν να προσβληθούν και μεγαλύτερα σε ηλικία παιδιά και ενήλικες. Είναι πολύ σημαντικό να εντοπιστεί έγκαιρα η παρουσία ψειρών, οπότε συνίσταται τακτικός έλεγχος του τριχωτού της κεφαλής των παιδιών.
Για να ελέγξετε αν υπάρχουν ψείρες του κεφαλιού μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα κανονικό μαλακτικό (conditioner) μαλλιών και μια χτένα για ψείρες. Χτενίζουμε τα μαλλιά από τη ρίζα προς τις άκρες και σκουπίζουμε την κτένα με ένα χαρτομάντιλο για να απομακρύνουμε τυχόν αυγά ή ψείρες. Σε περίπτωση μόνο που διαπίστώσουμε την ύπαρξή τους επιλέγουμε κάποιο σκεύασμα για την αντιμετώπιση τους.
Απολυμαίνετε με καυτό νερό ό,τι έρχεται σε επαφή με τα μαλλιά του παιδιού (σεντόνια, ρούχα, βούρτσες κλπ.). H θερμοκρασία αυτή σκοτώνει τις ψείρες και τα αυγά τους σε 3 έως 5 λεπτά.
Ενημερώνουμε τα άτομα που ήρθαν σε στενή επαφή με το παιδί ώστε να έχουμε μια συνολική αντιμετώπιση του προβλήματος και όχι διαιώνισή του.
Βασικό στάδιο στην αντιμετώπιση είναι η επανάληψη της εφαρμογής της αντιφθειρικής αγωγής μετά απο 9-10 μέρες.Το χρονικό αυτό διάστημα έχει να κάνει με τον κύκλο ζωής της ψείρας. Την πρώτη φορά σκοτώνονται όλες οι ζωντανές ψείρες, ενώ τη δεύτερη φορά σκοτώνονται οι νεαρές ψείρες που εκκολάφθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου των δέκα ημερών. Τη στιγμή αυτή οι νεαρές ψείρες δεν είναι αρκετά ώριμες για να γεννήσουν και εναποθέσουν αυγά και έτσι επιτυγχάνουμε οριστική αντιμετώπιση.
Στην αγορά κυκλοφορούν δυο τύποι αντιφθειρικών σκευασμάτων.Τα χημικά και τα φυσικής προελεύσεως. Τα χημικά πολλές φορές προκαλούν δερματίτιδες στο τριχωτό ενώ η παρατεταμένη χρήση τους στο πέρασμα των χρόνων έχει οδηγήσει τις ψείρες στην ανάπτυξη αντοχής απέναντί τους. Τα φυσικής προελεύσεως δρούν μηχανικά χωρίς καμία παρενέργεια. Συγκεκριμένα, εισέρχονται στο αναπνευστικό σύστημα της ψείρας ,διαταράσσουν τη μεταφορά οξυγόνου, με άμεση συνέπεια την πρόκληση ασφυξίας και τελικά τον θάνατό της.
Επειδή όμως, όπως σε όλες τις περιπτώσεις, έτσι κι εδώ η καλύτερη αντιμετώπιση είναι η πρόληψη, είναι εξαιρετικά χρήσιμο να χρησιμοποιούμε προληπτικές lotion, οι οποίες δρουν επίσης με μηχανικό τρόπο και κρατούν τις ψείρες μακριά από τα κεφαλάκια των παιδιών.
