Διάτρητο είναι το πρόγραμμα για την άδεια διαμονής επενδυτή, γνωστό ως Golden Visa, με την Αρχή για το ξέπλυμα βρόμικου χρήματος να στέλνει σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες ένα πόρισμα «φωτιά» για τους τρόπους που κάποιοι μπορούν να εκμεταλλευτούν τα «παραθυράκια» του νόμου και να πάρουν παράνομα την άδεια (αποκτώντας πρόσβαση σε όλη την Ε.Ε.) ή να κάνουν ξέπλυμα χρήματος.
«Σε αρκετές περιπτώσεις τα κεφάλαια που επενδύονται για την απόκτηση ακινήτων είναι ύποπτης προέλευσης» αναφέρεται στο πόρισμα της Αρχής Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, η οποία αποδίδει κεντρικό ρόλο στην απάτη σε εταιρίες real estate, δικηγορικά γραφεία και offshore εταιρίες.
Τα συμπεράσματα δημοσιοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία καταγράφεται αύξηση στις αγοραπωλησίες ακινήτων εν όψει του διπλασιασμού του κόστους απόκτησης βίζας από τα 250.000 στα 500.000 ευρώ και της ταυτόχρονης κατάργησης αντίστοιχου προγράμματος της Πορτογαλίας.
«Οι εταιρίες real estate εν γνώσει τους ευνόησαν την κατάχρηση των προγραμμάτων Golden Visa για τον προσπορισμό ιδίου περιουσιακού οφέλους, ενώ διευκόλυναν τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες» επισημαίνεται στην έκθεση.
Τα «παραθυράκια»
Από την έρευνά τους τα στελέχη της Αρχής εντόπισαν έξι τρόπους απάτης – κατάχρησης του προγράμματος από φυσικά πρόσωπα ή εταιρίες real estate.
Η πρώτη από αυτές αφορά την αγορά του ακινήτου από αλλοδαπούς επενδυτές με τη χρήση επιταγής. Αν και η νομοθεσία ορίζει ότι στο συμβόλαιο αγοραπωλησίας πρέπει να αναφέρονται το τίμημα, ο τρόπος πληρωμής και η προέλευση των κεφαλαίων, η Αρχή εντόπισε δεκάδες περιπτώσεις αγοράς ακινήτων από εταιρίες real estate με πληρωμή μέρους ή του συνόλου του ποσού με επιταγή. «Η χρήση αυτού του τρόπου πληρωμής καθιστά δύσκολη την εξακρίβωση της προέλευσης των κεφαλαίων. Δημιουργούνται υπόνοιες ότι η πώληση του ακινήτου γίνεται με παραπλανητικά στοιχεία».
Η δεύτερη περίπτωση απάτης αφορά πληρωμή των ακινήτων μέσω POS. Η Αρχή έλεγξε περίπτωση αγοραπωλησίας ακινήτων από μεσιτική εταιρία μέσω τερματικού POS που βρισκόταν εγκατεστημένο σε άλλη χώρα. Οπως και στην προηγούμενη περίπτωση, «η χρήση του POS καθιστά αδύνατη την εξακρίβωση της προέλευσης των χρησιμοποιηθέντων κεφαλαίων», επισημαίνεται στην έκθεση.
Ως τρίτη και τέταρτη μέθοδος κατάχρησης του προγράμματος περιγράφεται -με ελάχιστες μεταξύ τους διαφορές- η αγορά από εταιρίες real estate σε χαμηλές τιμές ακινήτων τα οποία στη συνέχεια μεταπωλούν αποκλειστικά σε ξένους αγοραστές αντί 250.000 ευρώ, που είναι το όριο της επένδυσης για την απόκτηση άδειας παραμονής.
Μετά την απόκτηση άδειας παραμονής, πολλά από τα ακίνητα μισθώνονται από τις πωλήτριες εταιρίες σε τιμές πολύ υψηλότερες από τις επικρατούσες στην αγορά. Σε άλλη περίπτωση (5ος τρόπος δράσης), από την έρευνα προέκυψαν αγορές ακινήτων με εμβάσματα εξωτερικού και αποστολέα την ίδια εταιρία offshore. Δηλαδή η ίδια εταιρία offshore διαπιστώθηκε ότι αγόρασε διαμερίσματα για λογαριασμό διαφορετικών και άσχετων μεταξύ τους αλλοδαπών που κατέθεσαν αίτηση απόκτησης άδειας διαμονής.
Τέλος, σε κάποιες περιπτώσεις προέκυψε ότι ορισμένα σπίτια που αγοράστηκαν από αλλοδαπούς που απέκτησαν «χρυσή βίζα» μεταπωλήθηκαν σε άλλους αλλοδαπούς, οι οποίοι επίσης απέκτησαν βίζα, μολονότι αυτό απαγορεύεται.
Τροποποίηση του πλαισίου
Αξίζει να σημειωθεί πως πριν από λίγους μήνες η Ν.Δ. είχε προχωρήσει σε αναθεώρηση του πλαισίου για τις Golden Visa και συγκεκριμένα δημοσιεύτηκαν νέοι όροι για τη μόνιμη άδεια διαμονής επενδυτή στο τέλος του 2022.
Τότε αναπροσαρμόστηκε το ελάχιστο απαιτούμενο ποσό για την επένδυση σε ακίνητη περιουσία από 250.000 ευρώ σε 500.000 ευρώ σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας, που κρίνονται ως υψηλού επενδυτικού ενδιαφέροντος, ενώ τέθηκε και όριο στον αριθμό των ακινήτων για τα οποία μπορεί να χορηγηθεί μόνιμη άδεια διαμονής επενδυτή. Επίσης προστέθηκε η δυνατότητα υποβολής -από πολίτη τρίτης χώρας εκτός της ελληνικής επικράτειας- αίτησης για χορήγηση της άδειας διαμονής πριν από την είσοδό του στη χώρα μέσω αντιπροσώπου με σχετικό πληρεξούσιο.
Πιο αναλυτικά, το ελάχιστο ποσό της επένδυσης ορίστηκε στα 500.000 ευρώ για τις Περιφερειακές Ενότητες Βόρειου, Κεντρικού και Νότιου Τομέα Αθηνών και τον Δήμο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης Αττικής, τον Δήμο Θεσσαλονίκης και τις Περιφερειακές Ενότητες Μυκόνου και Σαντορίνης, ενώ για τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας η ελάχιστη αξία παραμένει στο ποσό των 250.000 ευρώ.
Εκτοξεύτηκαν οι αιτήσεις το πρώτο τρίμηνο του 2023
Τα αιτήματα μόνιμου επενδυτή υπερτριπλασιάστηκαν κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του 2023. Συγκεκριμένα, αυξήθηκαν στα 2.367 από 923, δηλαδή κατά 156% σε σύγκριση με το διάστημα Ιανουαρίου – Μαρτίου του 2022. Από το 2018 έως τα τέλη του περασμένου Μαρτίου τα συνολικά αιτήματα έχουν φτάσει τα 18.833, με το 69% αυτών να έχει μετατραπεί σε εκδοθείσες άδειες, ενώ παραμένει σε εκκρεμότητα το 1/3 των αιτημάτων. Το πρώτο τρίμηνο της φετινής χρονιάς εκδόθηκαν 1.052 άδειες, που σημαίνει επενδύσεις τουλάχιστον 263.000.000 ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με τα στοιχεία, οι Κινέζοι αγοραστές επιμένουν, καθώς κορυφαίες εθνικότητες με ανανεώσεις αδειών διαμονής μόνιμου επενδυτή ήταν τον Μάρτιο η Κίνα σε ποσοστό 34% και η Ρωσία με 20%.
