Η λύση στο στεγαστικό ζήτημα δεν εξαντλείται στην αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας, αλλά συνδέεται άμεσα και με το κατά πόσο τα ήδη υπάρχοντα ακίνητα μπορούν να αξιοποιηθούν στην πράξη για ενοικίαση ή πώληση, σύμφωνα με νέα μελέτη του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή.
Η ανάλυση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, παρά την αύξηση του συνολικού στεγαστικού αποθέματος την περίοδο 2011–2021, η πραγματική διαθεσιμότητα κατοικιών στην αγορά μειώθηκε, εντείνοντας τις πιέσεις στις τιμές.
Το «παράδοξο» των κενών κατοικιών
Όπως επισημαίνεται στη μελέτη, μεγάλο μέρος των κατοικιών που καταγράφονται ως «κενές» από την ΕΛΣΤΑΤ δεν είναι στην πραγματικότητα διαθέσιμο για ενοικίαση ή πώληση.
Αυτό μπορεί να οφείλεται σε νομικές ή κληρονομικές εκκρεμότητες, κακή κατάσταση ακινήτων, εποχική χρήση ή άλλους περιορισμούς.
Γιατί οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται
Η περιορισμένη αξιοποίηση του αποθέματος
Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι ότι δεν επιστρέφουν στην αγορά όλες οι κατοικίες που θα μπορούσαν να καλύψουν στεγαστικές ανάγκες.
Παράλληλα, η μελέτη τονίζει ότι η μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας μετά την οικονομική κρίση επιδείνωσε την κατάσταση, χωρίς όμως να αποτελεί τη μοναδική αιτία.
Η επίδραση στη διαμόρφωση των τιμών
Με βάση οικονομικό μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε στην έρευνα, η περιορισμένη αξιοποίηση του υπάρχοντος αποθέματος εκτιμάται ότι έχει συμβάλει σε αύξηση των τιμών των κατοικιών έως και 19,1%, ενώ σε δυσμενή σενάρια η επίδραση μπορεί να φτάσει ακόμη και το 26,7%.
Τι θα συνέβαινε αν περισσότερα σπίτια επέστρεφαν στην αγορά
Η μελέτη εξετάζει και υποθετικό σενάριο όπου σημαντικό μέρος των αδρανών κατοικιών επανέρχεται σταδιακά στην αγορά. Σε αυτή την περίπτωση, οι τιμές θα μπορούσαν να υποχωρήσουν από 15,5% έως 24,6%, ανάλογα με τις παραδοχές του μοντέλου.
Ωστόσο, επισημαίνεται ότι ένα τέτοιο σενάριο είναι δύσκολο να εφαρμοστεί πλήρως, λόγω νομικών, τεχνικών και ιδιοκτησιακών εμποδίων.
Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η ενίσχυση της ζήτησης από μόνη της δεν αρκεί και προτείνει μια πιο ισορροπημένη στρατηγική.
Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνονται:
- Επιτάχυνση της επίλυσης κληρονομικών και κτηματολογικών εκκρεμοτήτων
- Φορολογικά κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις
- Ενίσχυση ανακαινίσεων με προϋπόθεση διάθεσης των ακινήτων στην αγορά
- Ρυθμίσεις για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε περιοχές υψηλής ζήτησης
- Ενίσχυση της κοινωνικής και προσιτής κατοικίας μέσω δημόσιων επενδύσεων
Το βασικό συμπέρασμα
Το στεγαστικό πρόβλημα δεν αφορά μόνο το πόσες κατοικίες υπάρχουν, αλλά κυρίως το πόσες από αυτές είναι πραγματικά διαθέσιμες.
Η αποτελεσματική αντιμετώπιση, σύμφωνα με τη μελέτη, προϋποθέτει συνδυασμό νέας δόμησης και ενεργοποίησης του ήδη υπάρχοντος αποθέματος κατοικιών, ώστε να αυξηθεί ουσιαστικά η προσφορά στην αγορά και να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές.
Δείτε επίσης:
