Η κυβέρνηση προωθεί νέα νομοθετική ρύθμιση σύμφωνα με την οποία οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) που διαθέτουν Συμβάσεις Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ) θα συνεχίσουν να λαμβάνουν λειτουργική ενίσχυση ακόμη και όταν η τιμή εκκαθάρισης της αγοράς είναι μηδενική.
Η απώλεια της ενίσχυσης θα ισχύει πλέον μόνο όταν καταγράφονται αρνητικές τιμές για περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες. Η ρύθμιση εφαρμόζεται αναδρομικά από την 1η Ιουνίου 2026 και έχει συμφωνηθεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το ερώτημα που προκύπτει είναι απλό: πρόκειται για αναγκαία στήριξη μιας στρατηγικής επένδυσης ή για μεταφορά του επιχειρηματικού ρίσκου από τους επενδυτές στους καταναλωτές;
Το πρόβλημα που δημιούργησε η υπερπροσφορά
Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια αδειοδότησε και εγκατέστησε χιλιάδες MW φωτοβολταϊκών και άλλων έργων ΑΠΕ με ρυθμούς ταχύτερους από την ανάπτυξη των δικτύων μεταφοράς, διανομής και αποθήκευσης. Το αποτέλεσμα είναι ότι σε πολλές ώρες της ημέρας, ιδιαίτερα την άνοιξη και το φθινόπωρο, η παραγωγή πράσινης ενέργειας υπερβαίνει τη ζήτηση. Όταν συμβαίνει αυτό, οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά καταρρέουν στο μηδέν ή ακόμη και σε αρνητικά επίπεδα.
Μέχρι σήμερα, οι παραγωγοί με ΣΕΔΠ έχαναν την ενίσχυση όταν οι μηδενικές ή αρνητικές τιμές διαρκούσαν πάνω από δύο ώρες. Με τη νέα ρύθμιση, η προστασία τους επεκτείνεται σημαντικά. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό. Μέχρι σήμερα το 2026 έχουν καταγραφεί 203 ώρες μηδενικών τιμών και 242 ώρες αρνητικών τιμών στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι περικοπές παραγωγής αυξάνονται
Παράλληλα, οι διαχειριστές του συστήματος αναγκάζονται ολοένα και συχνότερα να επιβάλλουν περικοπές παραγωγής (curtailments), δηλαδή να ζητούν από σταθμούς ΑΠΕ να μειώσουν ή να διακόψουν την παραγωγή τους για λόγους ευστάθειας του δικτύου.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν το 2026, οι περικοπές παραγωγής έφθασαν τις 1.867 GWh το 2025, ποσοστό περίπου 7% της συνολικής παραγωγής ΑΠΕ, ενώ για το 2026 προβλέπεται περαιτέρω αύξηση στις 3.350 GWh Με απλά λόγια, το κράτος αδειοδοτεί συνεχώς νέα έργα, αλλά το σύστημα αδυνατεί να απορροφήσει όλη την παραγόμενη ενέργεια.
Ποιος πληρώνει τη λειτουργική ενίσχυση;
Εδώ βρίσκεται η ουσία της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Η πραγματικότητα είνσι ότι το κράτος κοινωνικοποιεί τις ζημιές και ιδιωτικοποιεί τα κέρδη. Δηλαδή, όταν οι επενδύσεις αποδίδουν, το όφελος ανήκει στον επενδυτή. Όταν όμως το σύστημα αδυνατεί να απορροφήσει την παραγωγή ή οι τιμές μηδενίζονται, το κόστος μεταφέρεται στους μηχανισμούς στήριξης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίοι τελικά χρηματοδοτούνται από χρεώσεις και τέλη που καταλήγουν στους λογαριασμούς των καταναλωτών.
Το βασικό ζήτημα δεν είναι αν οι παραγωγοί ΑΠΕ πρέπει να αποζημιώνονται ή όχι.
Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί η χώρα συνέχισε να εγκρίνει νέες επενδύσεις παραγωγής χωρίς να έχει προηγουμένως εξασφαλίσει επαρκή δίκτυα, αποθηκευτικούς σταθμούς και μηχανισμούς απορρόφησης της πλεονάζουσας ενέργειας. Εάν η αγορά εμφανίζει συστηματικά μηδενικές τιμές, εάν οι περικοπές παραγωγής αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο και εάν οι επενδυτές χρειάζονται πρόσθετη κρατική προστασία για να διατηρήσουν τη βιωσιμότητά τους, τότε η συζήτηση δεν αφορά μόνο τις ΑΠΕ. Αφορά τον συνολικό σχεδιασμό της ενεργειακής πολιτικής. Διότι μια πραγματικά βιώσιμη αγορά δεν μπορεί να στηρίζεται επ’ αόριστον ούτε σε επιδοτήσεις ούτε σε αποζημιώσεις. Χρειάζεται ισορροπία μεταξύ παραγωγής, δικτύων, αποθήκευσης και ζήτησης. Διαφορετικά, ο τελικός λογαριασμός καταλήγει πάντα στον ίδιο αποδέκτη: τον καταναλωτή.
Δείτε επίσης:
