Για το 2021 η Ελλάδα έχει παραγγείλει 27.500.000 δόσεις εμβολίων, ποσότητα ικανή να εμβολιάσει πλήρως 16.100.000 πολίτες! Μέχρι σήμερα έγιναν 12.800.000 εμβολιασμοί. Το ερώτημα εύλογο: Τι θα απογίνουν τα εκατομμύρια εμβόλια με «ζωή» λίγων μηνών μέχρι τη λήξη τους, που δεν θα χρησιμοποιηθούν τελικά, αν κι έχουν χρυσοπληρωθεί;
- του Βασίλη Γαλούπη
Η κεντρική διαχείριση για τις προμήθειες εμβολίων γίνεται με απευθείας συμφωνίες μεταξύ Βρυξελλών – φαρμακευτικών. Τα χρήματα, όμως, βγαίνουν από τις τσέπες όλων των φορολογουμένων, Ελλήνων και Ευρωπαίων.
Ενα κρίσιμο ερώτημα έχει να κάνει με το πότε ακριβώς λήγουν τα εμβόλια. Η διάρκεια ζωής τους, όμως, διαφέρει. Τα εμβόλια Pfizer, Moderna και AstraZeneca έχουν εξάμηνη διάρκεια ζωής, ενώ το μονοδοσικό της J&J τρίμηνη.
Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όμως, υπάρχουν ήδη εκατομμύρια δόσεις εμβολίων που λήγουν. Ο βασικός λόγος γι’ αυτή τη σπατάλη είναι ότι λιγότεροι άνθρωποι εμφανίζονται τελικά στα εμβολιαστικά κέντρα απ’ ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί και, δευτερευόντως, τα λάθη και οι κακές συνθήκες αποθήκευσης.
Ο ακριβής αριθμός των δόσεων εμβολίων που χάθηκαν στην Ε.Ε. δεν είναι διαθέσιμος ούτε από το ECDC ούτε από την Κομισιόν, επειδή η διαχείριση των εμβολίων εμπίπτει στην αρμοδιότητα κάθε κράτους.
Οι ημερομηνίες λήξης για τα εμβόλια καθορίζονται με βάση δεδομένα που υποβάλλει ο κατασκευαστής στις ρυθμιστικές Αρχές. Επειδή, όμως, τα εμβόλια για τον Covid είναι καινούργια, οι φαρμακευτικές κάνουν διαρκώς ελέγχους σε δείγματα παρτίδων για να δουν αν και πόσο οι ημερομηνίες λήξης τους μπορούν να παραταθούν.
Ετσι τον Αύγουστο αποφασίστηκε ότι κάποιες παρτίδες του εμβολίου της Pfizer μπορούν να παραμείνουν σε χρήση για τρεις μήνες πέραν της αναγραφόμενης ημερομηνίας λήξης, ενώ η διάρκεια ζωής του J&J αυξήθηκε ως τώρα δύο φορές, αρχικά από το τρίμηνο στους 4,5 μήνες και κατόπιν στο εξάμηνο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα στις 27 Σεπτεμβρίου ο γενικός γραμματέας Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους, η Ελλάδα έχει παραλάβει ως τώρα:
- 12.100.000 δόσεις Pfizer
- 1.890.000 δόσεις Moderna
- 3.800.000 δόσεις AstraZeneca
- 765.000 δόσεις J&J.
Από τα 18.500.000 δόσεις εμβολίων που έχει ήδη παραλάβει η χώρα μας, χρησιμοποιήθηκαν ως τώρα 12.800.000 δόσεις, ενώ αναμένονται ακόμα 9.000.000 δόσεις ως το τέλος του έτους. Ωστόσο, επίσημη ενημέρωση για το αν υπάρχουν εμβόλια που ήδη έχουν λήξει και πετάχτηκαν, δεν έχει γίνει. Όπως δεν έχει γνωστοποιηθεί και κάποιος ρεαλιστικός σχεδιασμός για τον τρόπο που η Ελλάδα θα καταφέρει να χρησιμοποιήσει τα συνολικά 27.500.000 εμβόλια.
Η μοναδική ενημέρωση που έχει γίνει είναι ότι η Ελλάδα δώρισε περίπου 2.000.000 δόσεις, κυρίως του εμβολίου AstraZeneca, σε 12 χώρες.
Η Ε.Ε. προμηθεύτηκε εμβόλια ικανά να εμβολιάσουν τρεις φορές τον πληθυσμό της. Αποδεικνύεται, όμως, ότι οι χώρες φορτώθηκαν εκατομμύρια παραπανίσια σκευάσματα που εν τέλει θα λήξουν στα χέρια τους. Και ή θα τα δωρίσουν άρον άρον ή θα τα πουλήσουν όσο όσο ή θα τα πετάξουν.
Σύμφωνα με το Euractiv:
- Στη Λιθουανία πετάχθηκαν τον Ιούλιο 20.000 ληγμένες δόσεις εμβολίων Covid.
- Στην Πολωνία 73.000 δόσεις έληξαν και πετάχτηκαν.
- Στην Τσεχία 3.000 δόσεις αχρηστεύθηκαν λόγω κακών συνθηκών αποθήκευσης.
- Το υπουργείο Υγείας της Γαλλίας εκτίμησε ότι τον Ιούλιο έληξαν 50.000 δόσεις.
- Γερμανικός δήμος επέστρεψε 7.000 εμβόλια στην AstraΖeneca επειδή έληγαν.
- Στη Ρουμανία 42.000 εμβόλια έληξαν από τον Ιούνιο και καταστράφηκαν.
Η «Washington Post» αποκάλυψε ότι 200.000 δόσεις αναμένονταν να λήξουν τον Οκτώβριο στην Ολλανδία και ότι 469.000 δόσεις από δωρεές δυτικών χωρών στην Αφρική αποδείχθηκαν άχρηστες επειδή έληγαν τον Αύγουστο, με τον ΠΟΥ να «καρφώνει» τους δωρητές ότι «τα πιο πολλά εμβόλια που φτάνουν λήγουν πολύ σύντομα».
Η Ε.Ε. διαπραγματεύτηκε με τις φαρμακευτικές ως «μπλοκ κρατών», όμως κατέληξε να ψωνίζει ως απλός πελάτης, παραλαμβάνοντας με καθυστέρηση συγκριτικά με Βρετανία και ΗΠΑ.
Μάλιστα, το καλοκαίρι οι Pfizer, Moderna αύξησαν τις τιμές στα νέα συμβόλαια με την Ε.Ε.! Τον Αύγουστο, σύμφωνα με τους «Financial Times», η τιμή για μία δόση της Pfizer ανέβηκε στα 23 δολάρια από 18,5 και της Moderna, στα 25,5 δολ. από 22,6.
Οι φορολογούμενοι θα πληρώσουν ακριβά τη μονοδιάστατη στρατηγική
Ακόμα και με υπεραισιόδοξες προβλέψεις για τη χώρα μας, οι 27.500.000 δόσεις είναι απίθανο να χρησιμοποιηθούν όλες προτού λήξουν. Το κύμα εμβολιασμών άνοιξης και καλοκαιριού κόπασε. Αλήθεια, έχουν γίνει αιτήματα προς Ε.Ε. και εταιρίες για αναπροσαρμογή των παραγγελιών σε μεγέθη που να βασίζονται στην πραγματικότητα, έτσι ώστε να δοθεί κι ένα μέρος των χρημάτων για π.χ. αγορά μονοκλωνικών φαρμάκων;
Ή μήπως έτσι εξηγείται η μονοδιάστατη στρατηγική για την αντιμετώπιση της πανδημίας μόνο με εμβολιασμούς, δίχως να λαμβάνεται καμία άλλη ουσιαστική πρόνοια; Τα εμβόλια αποτελούν, αναμφισβήτητα, την «πρώτη γραμμή», αλλά, για να μειωθούν οι θάνατοι και να απελευθερωθούν ΜΕΘ, είναι απαραίτητο να υπάρξουν κι άλλα όπλα, όπως φάρμακα και θεραπείες. Και η πρώτη παραγγελία των 2.000 δόσεων μονοκλωνικών που έρχεται στην Ελλάδα μοιάζει με σταγόνα στον ωκεανό.
Τέλος, παραμένει απορίας άξιον γιατί ποτέ δεν έκαναν οι Βρυξέλλες μια ρεαλιστική επανεκτίμηση προτού πεταχτούν στα σκουπίδια, μαζί με τα ληγμένα εμβόλια, τα δισεκατομμύρια ευρώ των πολιτών της Ε.Ε., επιτρέποντας σε εταιρίες να επιβάλλουν τους όρους τους; Στο τέλος, πάντως, ο λογαριασμός θα έρθει στους φορολογούμενους πολίτες.
