Την παρθενική του εμφάνιση σε ελληνικό έδαφος πραγματοποίησε ο διακεκριμένος Ισραηλινός στρατηγικός αναλυτής Σάι Γκαλ, στο πλαίσιο της εναρκτήριας εκδήλωσης του International Institute of Strategy σε συνεργασία με το ΕΛΙΣΜΕ. Η ομιλία του, με επίκεντρο τη διαλεκτική ανάμεσα στην κυριαρχία και τον έλεγχο, μετεξελίχθηκε σε μια βαθιά στρατηγική ανάλυση για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το τρίγωνο Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ. Ενώπιον ενός ακροατηρίου αποτελούμενου από την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων, ακαδημαϊκούς και πολιτικούς, ο Γκαλ υπογράμμισε ότι η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί το πεδίο όπου θα κριθεί αν η Ευρώπη μπορεί να μεταβεί από τις θεωρητικές διακηρύξεις στην ουσιαστική προστασία των συμφερόντων της.
Η ιστορική μνήμη ως πυλώνας κυριαρχίας
Ξεκινώντας με έναν ισχυρό συμβολισμό, ο Ισραηλινός αναλυτής συνέδεσε το ελληνικό «Όχι» του 1940 με τη σύγχρονη γεωπολιτική πραγματικότητα. Υποστήριξε ότι για την Αθήνα, η άρνηση στον καταναγκασμό αποτελεί βιωματική απόφαση και όχι απλό ρητορικό σχήμα. Σε αυτό το πλαίσιο, παρουσίασε την Ελλάδα ως ένα κράτος που αντιλαμβάνεται την κυριαρχία ως κάτι χειροπιαστό —σύνορα, θάλασσες και υποδομές— την ίδια στιγμή που η υπόλοιπη Ευρώπη αρχίζει τώρα να συνειδητοποιεί ότι οι γεωπολιτικές γραμμές του σήμερα πατούν πάνω στη ζωντανή Ιστορία.
Η «τουρκική περίμετρος» και η στρατηγική του καταναγκασμού
Κεντρικό σημείο της ανάλυσης αποτέλεσε η δράση της Άγκυρας, την οποία ο Γκαλ περιέγραψε ως ένα ενιαίο σύστημα πίεσης που εκτείνεται από το Αιγαίο και τη Λιβύη έως το Ακούγιου και τη Γάζα. Κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία δεν κινείται αποσπασματικά, αλλά επιδιώκει να καταστεί ο ρυθμιστικός παράγοντας στον οποίο όλοι οι δρώντες θα πρέπει να αναφέρονται πριν από κάθε τους κίνηση. Προειδοποίησε μάλιστα ότι η «υπό όρους κυριαρχία» που επιχειρεί να επιβάλει η γειτονική χώρα δεν είναι πραγματική κυριαρχία, αλλά μια μορφή εξάρτησης που απαιτεί την άδεια τρίτων.
Η Κύπρος ως στρατηγικό βάθος και το δόγμα των συνεπειών
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο Κυπριακό, με τον Γκαλ να απορρίπτει τον όρο «παγωμένη σύγκρουση» ως μια επικίνδυνη αυταπάτη. Χαρακτήρισε τα Κατεχόμενα ως ένα «αβύθιστο αεροπλανοφόρο» και έναν λειτουργικό βραχίονα της Τουρκίας που φιλοξενεί προηγμένες τεχνολογίες και υποδομές πληροφοριών. Αναφερόμενος στο δόγμα «Poseidon’s Wrath», τόνισε ότι αν η Κύπρος μετατραπεί σε πλατφόρμα απειλής κατά της περιφερειακής ασφάλειας, η διπλωματική γλώσσα της «εκκρεμότητας» θα πρέπει να δώσει τη θέση της σε έναν σχεδιασμό άμεσων συνεπειών.
Το Ακούγιου και οι προκλήσεις εντός του ΝΑΤΟ
Αναλύοντας τις εξελίξεις γύρω από τον πυρηνικό σταθμό στο Ακούγιου, ο ομιλητής έκανε λόγο για έναν ρωσικό θύλακα εντός της Συμμαχίας, ο οποίος υπογραμμίζει την εξάρτηση της Άγκυρας από τη Μόσχα. Έθεσε μάλιστα ένα καίριο ερώτημα σχετικά με την αλληλεγγύη του ΝΑΤΟ, σημειώνοντας ότι το Άρθρο 5 δεν είναι μια αυτόματη ασπίδα. Προέκρινε τη σημασία του Άρθρου 3, τονίζοντας ότι η λογοδοσία και η εσωτερική ανθεκτικότητα ενός κράτους-μέλους πρέπει να προηγούνται της συμμαχικής κάλυψης, ειδικά όταν το ίδιο το κράτος εισάγει στρατηγικές απειλές στο έδαφός του.
Η γεωγραφία των χαρτών και ο ρόλος της Ελλάδας ως πύλης
Στη σύγκρουση των γεωοικονομικών οραμάτων, ο Γκαλ αντιπαρέβαλε τον «χάρτη μόχλευσης» της Τουρκίας με τον άξονα Ινδίας – Ισραήλ – Ελλάδας – Ευρώπης. Σε αυτόν τον «χάρτη κυριαρχίας», η Ελλάδα αναβαθμίζεται σε κράτος-πύλη και η Κύπρος σε στρατηγική άγκυρα. Παράλληλα, χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο ως ένα «όπλο σε μορφή χάρτη» που στοχεύει στη δημιουργία τετελεσμένων και στην αναχαίτιση των ενεργειακών διαδρομών που συνδέουν την Ασία με την Ευρώπη μέσω της Μεσογείου.
Εξοπλιστικά προγράμματα και πολιτική όρων
Αναφορικά με τη στρατιωτική ισχύ, ο Ισραηλινός αναλυτής εμφανίστηκε κατηγορηματικός κατά της προμήθειας των F-35 από την Τουρκία, επικαλούμενος το αναθεωρητικό δόγμα της Άγκυρας και τις σχέσεις της με οργανώσεις όπως η Χαμάς. Ακόμη και για τα F-16, πρότεινε έναν αυστηρό έλεγχο σε επίπεδο συντήρησης και λογισμικού, ώστε η δυτική τεχνολογία να μην χρησιμοποιείται ως εργαλείο καταναγκασμού εναντίον συμμάχων.
Η ανάγκη για μια επιχειρησιακή Ευρώπη
Κλείνοντας, ο Σάι Γκαλ κάλεσε την Αθήνα, τη Λευκωσία και την Ιερουσαλήμ να τιμούν τη συμμαχία τους με τις ΗΠΑ, χωρίς όμως να την εκλαμβάνουν ως το μοναδικό «ασφαλιστήριο συμβόλαιο». Πρότεινε τη συγκρότηση μιας «επιχειρησιακής Ευρώπης» που θα διαθέτει μόνιμους μηχανισμούς αξιολόγησης απειλών και κοινή αρχιτεκτονική αεράμυνας. Το μήνυμά του ήταν σαφές: η Ελλάδα και η Κύπρος δεν είναι τα άκρα της Ευρώπης, αλλά η πρώτη γραμμή άμυνας της ευρωπαϊκής ιδέας απέναντι σε μια καταιγίδα που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Δείτε επίσης:
- Σάι Γκαλ: Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ πρέπει να χτίσουν άξονα ασφαλείας πέρα από τις ΗΠΑ
- Σάι Γκαλ: Τερματίστε τα άλλοθι ΕΕ – Τουρκίας για την κατοχή στην Κύπρο
- Μάζης: Οι ισραηλινοί πλέον αντιλαμβάνονται την Τουρκία ως το «επόμενο Ιράν»
- Γιάννος Χαραλαμπίδης στο Newsbreak: Οι Τούρκοι μπορούν να φτάσουν όπου εμείς τους επιτρέψουμε
