Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) συμφώνησε να προχωρήσει σε εφαρμογή της αμφιλεγόμενης εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ (σ.σ. η λεγόμενη «Συμφωνία Turnberry»), καθώς οι πολύωρες διαπραγματεύσεις εκπροσώπων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Κομισιόν κατέληξαν σε συμβιβασμό σχετικά με τη νομοθεσία.
Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, Ρομπέρτα Μέτσολα και Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρέτησαν την… υποχώρηση των Βρυξελλών, σχολιάζοντας χαρακτηριστικά: «Η συμφωνία είναι συμφωνία».
Η οπισθοχώρηση της ΕΕ
Τι αποφάσισε λοιπόν η ΕΕ, σε βάρος των πολιτών της, για να κρατήσει… ήρεμο τον Ντόναλντ Τραμπ ελπίζοντας ότι θα τηρήσει τη δική του δέσμευση;
- Οι ΗΠΑ καθόρισαν ένα ολοκληρωμένο δασμολογικό ανώτατο όριο 15% για τη συντριπτική πλειοψηφία των ευρωπαϊκών εξαγωγών.
- Η ΕΕ από την πλευρά της, συμφώνησε να καταργήσει τους δασμούς σε σχεδόν όλα τα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα και να χορηγήσει προτιμησιακή πρόσβαση στην αγορά σε μια ευρεία γκάμα αμερικανικών γεωργικών προϊόντων.
Να υπενθυμίσουμε ότι ο συμβιβασμός αυτός επιτεύχθηκε μετά από μήνες εσωτερικών διαμαχών στην ΕΕ και αφού ο Τραμπ, απογοητευμένος από την αναμονή, απείλησε να επιβάλει δασμούς 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα από τις 4 Ιουλίου.
Χαίρονται Μέτσολα και Ούρσουλα
«Η Ευρώπη είναι ένας αξιόπιστος εταίρος», σχολίασε μεταξύ άλλων μέσω Χ η Πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου για τη συμφωνία και πρόσθεσε: «Προσβλέπουμε τώρα στην οριστικοποίησή της και στην αξιοποίησή της για όλους. Χτισμένη στον αμοιβαίο σεβασμό, μας κάνει όλους πιο δυνατούς».
Europe is a reliable partner.@Europarl_EN and @EUCouncil have reached an agreement on the EU–US trade deal 🇪🇺🇺🇸
As the largest economic relationship in the world, supporting 16 million jobs, this partnership matters for people and businesses on both sides of the Atlantic.
We…
— Roberta Metsola (@EP_President) May 20, 2026
Από την πλευρά της, η Πρόεδρος της Κομισιόν έκανε την εξής ανάρτηση:
«Μια συμφωνία είναι μια συμφωνία και η ΕΕ τηρεί τις δεσμεύσεις της. Χαιρετίζω τη συμφωνία που επιτεύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τη μείωση των δασμών για τις βιομηχανικές εξαγωγές των ΗΠΑ προς την ΕΕ.
Αυτό σημαίνει ότι σύντομα θα υλοποιήσουμε το μέρος μας της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ, όπως υποσχεθήκαμε. Τώρα καλώ τους συννομοθέτες να κινηθούν γρήγορα και να ολοκληρώσουν τη διαδικασία.
Μαζί, μπορούμε να διασφαλίσουμε σταθερό, προβλέψιμο, ισορροπημένο και αμοιβαία επωφελές διατλαντικό εμπόριο».
Λάνγκε: «Έχουμε ρήτρες αναστολής»
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής Ευρωβουλευτής για τη συμφωνία, Μπερντ Λάνγκε, απάντησε μέσω του Euronews στην σφοδρή κριτική για την συμφωνία, λέγοντας μεταξύ άλλων:
«Έχουμε ρήτρες αναστολής και θα παρακολουθούμε τις οικονομικές συνέπειες. Εάν δεν πληρούνται οι όροι, θα επαναφέρουμε αμέσως τους ευρωπαϊκούς δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα».
Η ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
- Το κείμενο της συμφωνίας όπως ανακοινώθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, έχει ως εξής:
Σήμερα, η Προεδρία του Συμβουλίου και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία επί δύο κανονισμών που αποσκοπούν στην εφαρμογή των δασμολογικών πτυχών της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-ΗΠΑ, η οποία συμφωνήθηκε στις 21 Αυγούστου 2025.
Η συμφωνία σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα για την υλοποίηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στην Κοινή Δήλωση ΕΕ-ΗΠΑ.
Στόχος της είναι η ενίσχυση μιας σταθερής και προβλέψιμης διατλαντικής εμπορικής σχέσης, διασφαλίζοντας παράλληλα ισχυρές διασφαλίσεις και διατηρώντας την ευελιξία ώστε να είναι δυνατή η προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, εάν χρειαστεί.
Η Κοινή Δήλωση αναμένεται να χρησιμεύσει ως πλατφόρμα για τη συνέχιση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ για τη μείωση των δασμών και τη στενή συνεργασία σε κοινές προκλήσεις.
- Ο πρώτος (κύριος) κανονισμός καταργεί τους εναπομείναντες τελωνειακούς δασμούς στα βιομηχανικά προϊόντα των ΗΠΑ και παρέχει προτιμησιακή πρόσβαση στην αγορά, μεταξύ άλλων μέσω δασμολογικών ποσοστώσεων (TRQs) και μειωμένων δασμών για ορισμένα θαλασσινά των ΗΠΑ και μη ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα.
- Ο δεύτερος κανονισμός επικεντρώνεται στην επέκταση της αναστολής των δασμών για τις εισαγωγές αστακού, συμπεριλαμβανομένου του μεταποιημένου αστακού.
Μιχαήλ Δαμιανός, Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας (σ.σ. προεδρεύουσας του Συμβουλίου):
«Η ΕΕ και οι Ηνωμένες Πολιτείες μοιράζονται τη μεγαλύτερη και πιο ολοκληρωμένη οικονομική σχέση στον κόσμο.
Η διατήρηση μιας σταθερής, προβλέψιμης και ισορροπημένης διατλαντικής εταιρικής σχέσης είναι προς το συμφέρον και των δύο πλευρών.
Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση τηρεί τις δεσμεύσεις της. Είμαστε και θα παραμείνουμε ένας έμπιστος και αξιόπιστος εταίρος στο παγκόσμιο εμπόριο.
Έχουμε εξασφαλίσει στη συμφωνία μας ισχυρές δικλείδες ασφαλείας για να μπορέσουμε να προστατεύσουμε τα ευρωπαϊκά συμφέροντα, τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους».
Κύρια στοιχεία της συμφωνίας
Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή της Κοινής Δήλωσης και να προστατευθούν τα συμφέροντα της ΕΕ, οι συννομοθέτες συμφώνησαν να ενισχύσουν τον κύριο κανονισμό θεσπίζοντας έναν ισχυρό μηχανισμό διασφάλισης, ενισχύοντας τις διατάξεις της ρήτρας αναστολής και εισάγοντας, μεταξύ άλλων, ρήτρα λήξης.
Ορισμένα στοιχεία αντικατοπτρίστηκαν στον δεύτερο κανονισμό σχετικά με τις εισαγωγές αστακού.
Ισχυρός μηχανισμός διασφάλισης
Η συμφωνία περιλαμβάνει έναν ειδικό μηχανισμό διασφάλισης, ο οποίος παρέχει στην ΕΕ τα μέσα για την αντιμετώπιση πιθανών σημαντικών αυξήσεων στις εισαγωγές από τις ΗΠΑ που προκαλούν ή απειλούν να προκαλέσουν σοβαρή ζημία στους εγχώριους παραγωγούς.
Ειδικότερα, κατόπιν δεόντως αιτιολογημένου αιτήματος από τρία ή περισσότερα κράτη μέλη, από τον κλάδο ή τα συνδικάτα της ΕΕ, ή με δική της πρωτοβουλία, η Επιτροπή θα ξεκινήσει εξέταση για να αξιολογήσει εάν οι αυξημένες εισαγωγές έχουν προκαλέσει ή απειλούν να προκαλέσουν σοβαρή ζημία στους παραγωγούς της ΕΕ.
Όταν υπάρχουν επαρκή στοιχεία, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να αναστείλει εν όλω ή εν μέρει την εφαρμογή του κανονισμού.
Ενισχυμένες διατάξεις αναστολής
Επιπλέον, η συμφωνία ενισχύει τους όρους υπό τους οποίους η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να αναστείλει εν όλω ή εν μέρει την εφαρμογή του κανονισμού, μέσω εκτελεστικής πράξης.
Αυτό μπορεί να συμβεί όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν τηρούν τις δεσμεύσεις της Κοινής Δήλωσης, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες υπονομεύουν με άλλο τρόπο τους στόχους που επιδιώκει η Κοινή Δήλωση ή διαταράσσουν τις εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις με την ΕΕ, μεταξύ άλλων με διακρίσεις εις βάρος ή με στοχοποίηση οικονομικών φορέων της ΕΕ.
Ο μηχανισμός αναστολής μπορεί επίσης να ενεργοποιηθεί όταν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι τέτοιες ενέργειες ενδέχεται να προκύψουν στο μέλλον.
Επιπλέον, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να αναστείλει παραχωρήσεις σχετικά με προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου προς τις ΗΠΑ εάν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 οι ΗΠΑ συνεχίσουν να εφαρμόζουν δασμολογικό συντελεστή υψηλότερο από 15% σε προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου που εισάγονται από την ΕΕ.
Χρονικά περιορισμένη εφαρμογή
Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να εισαγάγουν ρήτρα λήξης, βάσει της οποίας ο κανονισμός θα παύσει να ισχύει στο τέλος του 2029, εκτός εάν ληφθούν περαιτέρω μέτρα.
Παρακολούθηση του αντίκτυπου των μέτρων
Η συμφωνία προβλέπει την τακτική παρακολούθηση των οικονομικών επιπτώσεων των μέτρων απελευθέρωσης του εμπορίου στην οικονομία της ΕΕ.
- Έξι μήνες μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού και στη συνέχεια κάθε τρεις μήνες, η Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνει τους συννομοθέτες για τις αλλαγές στον όγκο συναλλαγών και την αξία των εξαγωγών των ΗΠΑ προς την ΕΕ των αγαθών που καλύπτονται από τον/τους κανονισμό/ους.
- Έξι μήνες πριν από την ημερομηνία λήξης εφαρμογής του κανονισμού, η Επιτροπή θα υποβάλει μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση που θα εξετάζει, μεταξύ άλλων, τον αντίκτυπο του κανονισμού στις εμπορικές ροές ΕΕ-ΗΠΑ, στα εμπορικά πρότυπα, στα δασμολογικά έσοδα και, πιο συγκεκριμένα, τον αντίκτυπο στις ΜΜΕ.
Όπου κρίνεται σκόπιμο, η αξιολόγηση αυτή θα συνοδεύεται από νομοθετική πρόταση για την επέκταση της εφαρμογής του κανονισμού.
Επόμενα βήματα
Μόλις οριστικοποιηθούν τα κείμενα σε τεχνικό επίπεδο, η προσωρινή συμφωνία και για τους δύο κανονισμούς θα πρέπει να εγκριθεί και να εγκριθεί επίσημα από τα δύο θεσμικά όργανα πριν δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα.
Οι κανονισμοί θα τεθούν σε ισχύ την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή τους. Ο δεύτερος κανονισμός που αφορά τις εισαγωγές αστακού θα ισχύσει αναδρομικά από την 1η Αυγούστου 2025.
Δείτε επίσης:
- Ουγγαρία: «Πράσινο φως» για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ
- Η ΕΕ κάνει κανονικότητα τα μεταλλαγμένα τρόφιμα
